Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1122 K.2025/1428

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 24/09/2022 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araçla İvedik caddesi istikametine geçerken, müvekkil şirkete ait olan ve sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araca Kılıçaslan istikametine seyrderken çarparak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza anında tutulan tutanakta da belirtildiği üzere sürücü ... ... plakalı araç ile 1940.

Caddeyi takiben İvedik istikametinden gelerek Kılıçaslan Caddesi kavşağından sola dönüş yapıp kırmızı ışıkta beklediğini, yeşil ışığın yanması ile harekete geçerek seyrini sürdürürken, o esnada 1940.

Caddeyi takiben İvedik istikametine seyreden ...’ın ... plakalı araç ile kırmızı ışık ihlali gerçekleştirerek müvekkil şirkete ait ... plakalı araca çarptığını, kaza esnasında araçta sürücü dışında ... isimli şahıs bulunmakta olup kaza anına bizzat şahit olduğunu, ışık ihlalini gerçekleştirmiş olan ... plakalı araç sürücüsü, trafik ışıklarının olmadığı senaryoda bile kazanın gerçekleştiği esnada hakimiyeti açısından müvekkiline ait araca kıyasla daha avantajlı durumda olduğunu, kazada ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu,

kaza sonucunda müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın serviste onarımı sonucunda oluşan onarım giderleri faturasının müvekkil şirket adına çıkarıldığını, kaza sonucunda müvekkil şirkete ait araçta meydana gelen onarımı ve değişimi gerçekleşen parçalar,

oluşan tramer kaydı sebepleriyle araç değer kaybına uğradığını ileri sürerek müvekkil şirkete ait araçta meydana gelen değer kaybının deliller toplanarak bilirkişi ile tespit edilecek değere göre HMK 107 uyarınca arttırılmak üzere (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen olmak üzere şimdilik 5.000,00 TL belirsiz alacağın kazanın gerçekleştiği tarih olan 24.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkil şirkete verilmesine,

araçta meydana gelen hasarın serviste onarımı sonucunda oluşan 34.242,02 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen olmak üzere davalılardan tahsili ile müvekkil şirkete verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00 TL olduğunu, huzurdaki uyuşmazlıkta, sigortalının kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge mevcut olmadığını, olay incelendiğinde sigortalının kusurunun bulunmadığının müşahede edildiğini,

bu nedenle karşı yana herhangi bir hasar tazminatı ödenmemesi gerektiğinin izahtan vareste olduğunu, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 sayılı KTK’dan alan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması,

araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın yokluklarında aldırmış olduğu tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulünün mümkün olmadığını, somut uyuşmazlıkta, dosyaya bakiye ödeme ve onarıma ilişkin de herhangi bir fatura sunulmadığını, öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, bu talep kabul edilmezse sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... İnşaat ve Elektronik San. Tic. Ltd..

Şti vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın 24/09/2022 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve onarım bedeline ilişkin zararlarının müvekkili şirketten tahsilini talep ettiğini, davacının taleplerinin haksız olup reddi gerektiğini, huzurda bulunan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, talep edilen tazminat tutarlarından hiçbir surette müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, müvekkiline ait ... plakalı araç diğer davalı ...

Sigorta A.Ş. Nezdinde Genişletilmiş Kasko Sigorta ve 06/08/2022 - 06/08/2023 tarihleri arasında T-310765728-0-0 poliçe numarası ile Trafik Sigortası kapsamında teminat altına alındığını, bu itibarla ortada tazmin edilmesi gereken bir tazminatın bulunması halinde dahi, muhatabın müvekkili şirketin değil, diğer davalı sigorta şirketinin olması gerektiğini, ayrıca dava konusu aracın müvekkili tarafından uzun süreli kiralama sözleşmesi ile ...

Belediyesine kiralandığını ve bu nedenle müvekkilinin işleten sıfatı bulunmaması nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını bildirerek, müvekkili aleyhinde açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava konusu trafik kazasına karışan ve tescil belgesinde davalı ... İnş...Ltd.Şti.'ye ait olduğu kayıtlı olan ... plakalı aracın, uzun süreli kiralama ile dava dışı ... Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığına kiralandığı, idare tarafından ise 27/08/2020 tarihli sözleşme ile dava dışı ...

Yapı Müh.San.Tic.Ltd.Şti.'ne kiralandığı,bu durumun mali müşavir ... tarafından düzenlenen 21/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile de belirlendiği, bu nedenle davalı ... İnş....Ltd.Şti.'nin işleten sıfatının olmadığı anlaşılmakla, adı geçen davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.’nin ise kazaya karışan aracın ZMMS sigortacısı olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, kazada davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün %80 kusurlu olduğu, 16/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının 25.629,60 TL, değer kaybının ise 12.000,00 TL olmak üzere toplam 37.629,60 TL olduğu gerekçesi ile, davalı ... İnşaat Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.'ye yönelik olarak açılan davanın reddine, davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye yönelik olarak açılan davanın kısmen kabulü ile 25.629,60 TL hasar bedeli ve 12.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 37.629,60 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kazaya kırmızı ışıkta geçerek kural ihlalinde bulunan davalı şirkete sigortalı aracın sebebiyet vererek asli kusurlu olduğunu, kusura ilişkin raporların mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda araç değer kaybının afaki olarak tespit edildiğini, ayrıca araç maliki olan ...…Ltd. Şti. tarafından aracın uzun süreli kiralanması nedeniyle hakkındaki davanın reddedilerek karşı vekalet ücretine hükmedildiğini ancak bu durumun müvekkili tarafından bilinmeyeceğini ve adı geçen şirket aleyhinde dava açılmasına müvekkili sebebiyet vermediğinden vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün %80 oranında kusurlu kabul edilmesinin hatalı olduğunu, tek uzmanla kusur belirlemesi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, adli tıp kurumundan rapor alınması yönündeki talepleri yerel mahkemece dikkate alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedeli ile araçtaki değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece davalılardan ... İnş…Ltd. Şti hakkında açılan davanın reddine, ... Sigorta A.Ş. aleyhinde açılan davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan 24/09/2022 günü saat 10.50 sıralarında, dava dışı sürücü ...'in yönetimindeki, davacıya ait, ... plakalı kamyonet ile Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Turgut Özal Mahallesi, 1940.

Caddeyi takiben olay yeri Kılıçarslan Caddesi ışıklı kavşağına geldiğinde, kavşak orta dönüş adası kenarında kırmızı ışıkta beklemekte iken, iddiası üzerine kendisine hitaben yanan yeşil ışığa uyarak kavşağa girdiğinde sağ ön kısmı ile; kavşağa sağındaki kavşak kolu olan 1940. Caddenin karşı yönünden seyirle, kendi iddiasına göre yeşil ışıkta kavşağa giren dava dışı sürücü ... yönetimindeki, davalı ... İnşaat ve Elektronik San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait ve diğer davalı şirkete sigortalı ... plakalı kamyonetin sol yan kısmına çarptığı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağında her iki araç sürücüsünün beyanlarına “iddia” şeklinde yer verilerek kusur belirlemesi yapılmadığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından dava konusu olayda tarafların kusur durumlarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazada davalı şirkete sigortalı ... plakalı kamyonetin dava dışı sürücüsü ...'ın, meydana gelen olayda % 80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı kamyonetin dava dışı sürücüsü ...'in ise, meydana gelen olayda % 20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmış olup alınan rapor dosya kapsamına ve yargılama sırasında dinlenilen tanık anlatımına uygun düştüğünden hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Dava konusu kazada davacıya ait araçtaki hasar ve değer kaybının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, dava konusu kaza nedeniyle araçtaki hasar gören parçaların değişim ve işçilik tutarının 32.037,00 TL olduğu, dava konusu aracın kaza öncesi ikinci el değeri ile kaza sonrası onarılmış haldeki ikinci el değeri arasındaki farktan ibaret olan değer kaybının ise 15.000,00 TL olduğu, kusur durumuna göre davacının talep edebileceği hasar bedelinin 25.629,60 TL, değer kaybının ise 12.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiş olup, alınan rapor teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; mahkemece yapılan yargılamaya, toplanılan delillere göre alınan raporlar uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, davalıya sigortalı aracın, maliki olan davalı ... İnş…Ltd. Şti. tarafından uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ... Belediye Başkanlığı’na kiralanması nedeniyle işleten sıfatını taşımadığından hakkında açılan davanın ise reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak; davacı vekili, davalı ... İnş. Ltd. Şti. hakkında dava açarken trafik kaydını esas almış ve kayıt maliki şirkete husumet yöneltmiştir. Yargılama sırasında kazaya karışan aracın dava dışı ... Belediyesine uzun süreli kiraya verilmiş olduğu ve davalı ... İnş. Ltd. Şti’nin işleten sıfatını taşımadığı anlaşılmıştır. Davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. O halde, dava konusu aracın maliki olmakla beraber işleten sıfatını taşımayan davalı ... İnş. Ltd. Şti. lehine davanın reddi sebebiyle vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi sebebi ile vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin ret vekalet ücretine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin, davalı ... İnş. Ltd. Şti. lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulması, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin ise istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1.maddesi uyarınca reddi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf talebi reddedilen davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

IV-İstinaf talebi reddedilen ... Sigorta A.Ş’den alınması gerekli 2.570,43 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.070,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.499,83 TL istinaf karar harcının adı geçen davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

V-İstinaf talebi kabul edilen davacıdan alınan istinaf karar harcının isteği halinde davacıya iadesine,

VI-İstinaf talebi kabul edilen davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 205,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.374,40 TL istinaf yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş’den alınarak davacıya verilmesine,

VII-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

VIII-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,

Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 13/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.