Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1257 K.2025/1380

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

17/07/2023 tarihinde, müvekkilinin park halindeki ... plakalı aracına, davalı sigorta şirketince sigortalanan ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sebebiyle müvekkilinin aracının onarılamayacak derecede gerek ön kısımlarından gerek arka kısımlarından ağır hasar aldığını, ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine 01/11/2023 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketinin süresi içerisinde cevap vermediğini, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşamadıklarını, dava konusu aracın 1992 model ... olduğunu,

olay tarihi itibariyle aracın ikinci el bedelinin 180.000,00 - 190.000,00-TL arasında olduğunu, müvekkilinin uğramış olduğu bu zarardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin gerçek zararının tespiti ile pert bedeline ilişkin 1.000,00-TL maddi tazminatın fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak ve belirsiz alacak davası olarak kabul edilmek kaydıyla, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili 16/07/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talep edilen tazminat miktarını toplam 97.500,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın dava dışı sürücü ... ile araç maliki ... Enerji Tar. Gıda İnş. San. ve Tic.

A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini, davacının müvekkili sigorta şirketine başvuru yaptıktan sonra 15 günlük süreyi beklemeden arabuluculuğa başvurduğunu ve bu hususun açılmış olan davayı dava şartı yönünden eksik bir hale getirdiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından 15 günlük süre dolmadan, talebin karşılanıp karşılanmayacağı belli değilken davacının dava şartı olan arabuluculuğa başvurmasının usule uygun olmadığını, huzurdaki uyuşmazlığın 1.000,00 TL maddi tazminat olarak açılmasının eksik ve hatalı olduğunu, zira dava dilekçesinde maddi tazminat talebi adı altında aracın pert bedeli, araç mahrumiyet bedeli,

sovtaj bedelinin ve zorunlu giderler bedeli gibi çok farklı kalemin talep edilemeyeceğini, kaza tarihindeki poliçe limitinin 120.000,00-TL olduğunu ve en fazla ödenebilecek tutarın bu olduğunu, bu sebeple kusurun ve zararın tespiti ile zararın sigortalı araç sürücüsünün eylemi nedeni ile oluşup oluşmadığı yönünde illiyet bağı kurulabilmesi için bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, talebin belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihinin esas alınması gerektiğini,

davacının kasko sigortacısından ödeme alıp almadığının sorulması gerektiğini, dava konusu araç hususi araç olduğundan avans faizi talebinin de yerinde olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda.

17/07/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı park halindeki araç ile davalının ZMM sigortası şirketi olduğu ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında , ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ... plakalı araç sürücüsü/maliki'nin kusursuz olduğu, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi kapsamında 02/08/2022-29/07/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalı olmakla poliçenin 19/07/2023 olan kaza tarihini kapsadığı, poliçede araç başına maddi 100.000,00-TL olmak üzere poliçe teminat limitinin belirlendiği,

27/05/2024 tarihinde alınan, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edildiği ve taraflarca bilirkişi raporuna süresinde itirazda bulunulmadığı, davalı vekilince itiraz süresinden sonra, 27/08/2024 tarihinde ıslaha cevap dilekçesi ile bilirkişi raporuna itiraz edildiği,

HMK'nın 281/I. fıkrasında belirtilen bilirkişi raporuna itiraz süresinin hak düşürücü süre olup hak düşürücü süre içinde rapora itiraz edilmezse diğer taraf için usuli kazanılmış hak oluşturacak olması (Emsal: Yargıtay 22. HD., 28/03/2018 tarih ve 2015-2018/8095 sayılı ilamı), sunulan itirazların yargılamayı sürüncemede bırakır mahiyette olması sebebi ile itirazlara itibar edilmediği,

davacıya ait aracın uğradığı hasarın boyutu nazara alındığında onarımının ekonomik olmadığı ve pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, davacının aracının kaza tarihindeki rayiç değeri olan 130.000,00-TL'den 32.500,00-TL sovtaj değeri düşüldüğünde 97.500,00-TL kadar maddi zararının oluştuğu ve bu zararın poliçe teminat limiti içerisinde kalması sebepleri ile davanın kabulüne, 97.500,00-TL pert bedelinin KTK'nın 99. maddesi gereğince,

sigorta şirketine başvuru tarihine göre belirlenen 14/11/2023 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek (sigortalı aracın ticari nitelikteki kullanım amacına göre) avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

27/08/2024 tarihindeki ıslaha cevap dilekçesinde kaza sonrasında yaptırılan araştırma raporunun sunulduğunu, araştırma raporuna göre bir aracın şoför olmadan kırmızı ışıktan geçip, kavaktan manevra yapıp yolun karşısındaki bir araca çarpmasının imkansız olduğunu, ayrıca çekiciye alınarak incelenen ve hasar aldığı iddia edilen araç ile talep edilen tazminatın uyumsuz olduğunu, bu sebeple tazminat talebinin kötü niyetli olduğunu, tarafların beyanları incelendiğinde aslında kazanın denildiği şekilde olmadığını ve aracın başka bir şekilde hasar almış olabileceğini,

kaza sonrasındaki görüntüler ile aracın iddia edilen hasarının farklı olduğunun rapor ile tespit edildiğini, mahkemece bu araştırma raporu dikkate alınmadan karar verildiğini, sigortalı araç sürücüsünün işbu dava konusu kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda araç rayiç bedelinin doğru tespit edilmediğini, emsal araç fiyatlarının bile gösterilmediğini, maddi hasar olarak ifade edilen miktarın neye istinaden belirlendiğine ilişkin objektif bir bilgi yahut belge sunulmadığını,

raporun eksik ve yetersiz inceleme ile rayiç değere ilişkin tespitlerde bulunulmamasının yanında hükme esas alınmasının hakkaniyetli olmadığını, hiçbir anlamda kabul etmemek kaydıyla bilirkişi tarafından hukuki dayanaktan yoksun ve kanuna aykırı bir şekilde hesaplanan pert bedelinin miktarının hükme esas alınamayacağını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan araç pert total bedelinin tahsili istemine ilişkin olup,

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce 6100 sayılı HMK’nın 355.maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapılmış, kamu düzenine aykırı hususlar resen gözetilmiştir.

Tüm dosya kapsamından olay tarihi olan 17/07/2023 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya ZMMS ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde davacıya ait aracın hasar gördüğü, tarafların kendi aralarında düzenledikleri kaza tespit tutanağına göre, davalıya sigortalı ... plakalı aracın içinde sürücüsü olmaksızın hareket ederek olay yerinde park halinde bulunan davacının aracına çarpması sebebi ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının kaza neticesinde aracın pert haline geldiği iddiasıyla eldeki maddi tazminat istemli davayı açtığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından araçtaki hasar tutarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalı tarafın tam kusurlu olduğu, kaza sırasında aracını trafik kurallarına uygun şekilde park etmiş olan davacı tarafın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kaza nedeniyle hasar alan dava konusu 1992 model ... marka aracın kaza öncesi 2. el rayiç değerinin 130.000,00-TL olduğu, hasar onarım bedelinin 70.000,00 - 80.000,00 TL arasında olduğu, hurda (sovtaj) bedelinin ise 32.500,00 TL olduğu,

bu durumda aracın onarımının ekonomik olmayacağı ve pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği mütalaa edilerek kaza öncesi 2. el değerinden sovtaj bedeli indirilmek suretiyle davacının maddi zararının 97.500,00-TL olarak tespit edildiği anlaşılmış olup, alınan rapor yöntem itibariyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Her ne kadar davalı vekili tarafından yargılama aşamasında davacının talebini ıslah yolu ile artırmasından sonra verilen ve ıslah dilekçesine, bilirkişi raporuna ve dosya esasına karşı itirazlarını içeren 27/08/2024 tarihli beyan dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından kaza sonrasında yaptırılan araştırmada kaza ile hasarın uyumsuz olduğu iddia edilerek bu hususa ilişkin araştırma raporu ibraz edilmiş ise de.

6100 sayılı HMK'nın 145. maddesinde yer alan, "Taraflar kanunda belirtilen süreden sonra delil gösteremezler, ancak bir delilin sonradan ileri sürülmesi yargılamayı geciktirmek amacı taşımıyorsa ve süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebilir." hükmü gereğince davalı tarafın dava açılmadan önce yaptığı araştırmaya ilişkin raporu ve savunmanın genişletilmesi mahiyetindeki itirazını dilekçeler aşamasında ileri sürmediği ve bu hususa ilişkin delili de dilekçeler aşamasında getirmediği,

davalının savunmanın genişletilmesi mahiyetindeki bu itirazına davacının açık muvafakati bulunmadığı, dolayası ile tahkikat aşamasında ileri sürülen bu savunmanın usul hükümleri çerçevesinde ileri sürüldüğü aşama itibariyle dikkate alınamayacağı gibi, kaza tespit tutanağındaki olguların aksinin de ispat edilemediği gözetilerek, davalı tarafın bu yöne ilişkin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.