Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1267 K.2025/1366

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 03/12/2022 tarihinde müvekkili davacıya ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca davalı ... sevk ve idaresindeki maliki diğer davalı ... Mobilya San. ve İnş. A.Ş. olan, davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini, aracın pert olduğunu, müvekkilinin yeni bir araç alıncaya kadar geçecek makul süre için aracını kullanamadığını, davalıların davacının zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dava öncesi sigorta şirketlerine başvurduklarını ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden netice alınmadığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, aracın pert olması sebebiyle 100,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini, davacının tamir süresince aracını kullanamaması sebebiyle 100,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Mobilya San. ve İnş.

A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davacı vekili mahkemeye sunduğu ıslah dilekçesinde, dava değerini toplamda maddi tazminat için 85.600,00-TL (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), mahrumiyet bedeli için 9.000-TL'ye yükseltmiş, harç eksikliği ikmal edilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, aracın tamiri mümkün olmasına rağmen pert kaydı düşüldüğünü bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... Mobilya San. ve İnş. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu aracın pert olup olmadığı hususunun konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak tespit edilmesi gerektiğini, davacı tacir olmadığına göre mahrumiyet bedeli talep edemeyeceğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece alınan kusur bilirkişisi raporunda, kazanın ...

Plakalı araç sürücüsünün tam kusuruyla meydana geldiği, davacı tarafın kazanın meydana gelmesinde kural ihlali ve ihmalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, makine mühendisi bilirkişi, araçtaki hasarın ve değişen parçaların kazanın meydana gelişiyle uyumlu olduğu, araçta işçilik ve değişen parça masrafları ve KDV dahil olmak üzere 146.615,00 -TL hasar oluşacağı, oluşan hasarın büyüklüğüne göre tamir işleminin ekonomik olmadığı, ayrıca araç şasesine kadar darbe almış olup, onarımın sürüş güvenliğini tehlikeye atacağı hususları beraber değerlendirdiğinde pert işleminin yapılmasının uygun görüldüğü, sovtaj değerinin 20.400,00 TL olduğu,

bu tutar mahsup edildiğinde tazminat tutarının 85.600,00 TL olarak hesaplandığı, bu raporda makine mühendisi bilirkişi kazadan pert raporu alınıncaya kadar 54 gün geçtiği, davacının emsal nitelikte yeni bir araç alması için geçen makul sürenin 60 gün olduğu, bu tarih aralığında emsal kira bedelinin günlük 150,00-TL olduğu, 60 günlük mahrumiyet bedelinin 9.000,00 TL olacağının hesaplandığı, davalı sigorta şirketi için poliçe limiti kadar talepte bulunulmuş olup, dosyaya sunulan ZMMS poliçesi limitinin maddi hasarlar için 50.000,00-TL olduğu, davacı vekilinin temerrüt faizine yönelik talebi değerlendirildiğinde, davalılar ... ve ...

Mobilya San. ve İnş. A.Ş.'nin haksız fiil hükümlerine göre, kaza tarihinde temerrüde düştüğü, davacının sigorta şirketine dava açılmadan önce başvuru yaptığı dosya kapsamından anlaşılmakta ise de temerrüt tarihinin dosya kapsamıyla tespit edilemediği, bu konudaki ispat yükünün davacıda olmasına göre Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden faiz işletildiği, faiz türü olarak ... ve ... Mobilya San. ve İnş.

A.Ş. için haksız fiil hükümlerine yasal faiz uygulanmasının uygun görüldüğü, sigorta şirketi yönünden poliçe ticari olup, avans faizi uygulandığı gerekçesiyle. "1-Davanın hasar bedeli yönünden kabulü ile 85.600,00-TL hasar bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu tutar 50.000-TL poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihinden işleyecek avans faiziyle, diğer davalılar ...

Mobilya San.ve Tur.A.Ş. ve ...'dan kaza tarihinden (03/12/2022) işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2-Davanın mahrumiyet bedeli yönünden kabulü ile 9.000,00-TL maddi tazminatın davalılar ... Mobilya San.ve Tur. A.Ş. ve ...'dan kaza tarihinden (03/12/2022) işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacının, 2918 s. Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesini ihlal etttiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususun değerlendirilmediği, ... plakalı araç sürücüsünün ise, her ne kadar ilk geçiş hakkı kendisinde olmasına rağmen kavşaklara yaklaşırken uyulması gereken hız kurallarından 2918 sayılı KTK 52/1-A Tali maddesi gereğince.

"Sürücüler kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak zorundadırlar" hükmünün gözetilmediğini, tek bilirkişi tarafından hazırlanan hükme esas alınan rapora itiraz edildiğini, mahkemece itirazların değerlendirmeye alınmadığını, bilirkişinin başvuran aracın sadece ...

Sigorta Birliği verileri ile “kıyaslama” şeklinde hesaplamasını yaptığını, www.....com üzerinden alınan 2 tane 1986 model, 1 tane de 1987 model aracın ortalamalarını alarak 155.000,00 TL Mart 2024 tarihli güncel ortalama değere ulaştığını, verilerin yetersiz olduğunu, bilirkişinin aracın sovtaj değerini daha düşük olarak belirlediğini, aracın sovtaj değeri Ocak 2024 tarihinde 25.000,00 TL net bedel olarak satılmış iken, bilirkişinin yukarıda da özetlenen yanlış bir istatistik formülasyonu ile daha düşük bir rakam belirlemesine anlam verilemediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, araç hasar bedeli ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.

Kusura ilişkin olarak, 03.12.2022 günü saat:09.00 sıralarında sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyoneti ile Beylerbeyi Caddesi üzerinden Devlet Hastanesi istikametine seyirle gelip Belediye Cadde Kavşağına girdiği esnada aracının ön kısımları ile sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile Belediye Caddesi üzerinden Sinan Hitay Camisi istikametine seyirle gelip Beylerbeyi Caddesi Kavşağına girdiği esnada aracının sol yan kısımları ile kavşak içerisinde çarpışmaları sonucu çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydan geldiği anlaşılmakta olup,

dosyada alınan kusur raporunda her ne kadar fren tedbirinde bulunsa da kaza tespit tutanağında ve olay yerinde çizilmiş olan basit krokisinde 18 metrelik fren izi ile seyrine göre, sağından gelerek kavşağa giriş yapan sürücü ...'in idaresindeki ... plakalı araca geçiş hakkını vermeyerek ... plakalı aracın seyir şeridine girerek kamyonetinin ön kısmı ile ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarparak duruşa geçtikleri yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olacağı, dosya içeriğindeki belgeler, bilgiler, beyanlar, kaza tespit tutanağı, olay yerinde çizilen basit krokisine göre,

sürücüsü ...'in kullandığı aracı ile meskun mahal içinde, gündüz vakti, havanın açık, asfalt zeminin kuru, Belediye Cadde üzerinden Sumru Sokak istikametine düz doğru (direkt) seyir ederek geldiği kontrolsüz eş değer dört yönlü kavşağa giriş yaparak geçişini yaptığı sırada sol tarafından sürücü ...'ın idaresindeki kamyoneti ile Belediye Caddesi üzerinden gelerek seyir şeridine girerek aracının sol yan kısmına çarpması sırasında alabileceği tedbir ve önlem bulunmadığından kazanın meydana gelmesinde etkisinin ve etkenliğinin bulunmadığı belirtilmiş olup,

raporun oluşa ve kaza tespit tutanağıyla uyumlu olduğu anlaşılmakla kusura yönelik istinaf sebeplerine itibar edilememiştir.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, zararın doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir.

Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir. Zarara yönelik çelişkili deliller ve izaha muhtaç durumlar var ise bu hususlar değerlendirilmeden, bir kısım delillere üstünlük tanınarak hazırlanan rapora göre karar verilmemelidir.

Bu çerçevede, araç onarım bedeline yönelik olarak açılan bir davada, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi emsal içtihatlarında da açıklandığı üzere, makine mühendisi bilirkişiden alınacak raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı, km'si, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile buna göre kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi,

belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edilmesi gerekir.

İlk derece mahkemesi tarafından araçtaki hasar ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın pert olması ile araç gerçek zararın, araç değeri – sovtaj değeri olduğu, araç değerinin 106.000,00 TL, sovtaj değerinin 20.400,00 TL olduğu bulunmuş olduğundan, zarar; 106.000,00 – 20.400,00 = 85.600,00 TL olduğu hesaplanmış olup, alınan rapor ve yapılan inceleme, dosyada mevcut kaza tutanağı ve olayın oluşuna uygun düştüğünden mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1. maddesi uyarınca reddi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.