Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/367 K.2025/641

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, 24.06.2022 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyri sırasında davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını, kazaya neden olan aracın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMM Sigorta poliçesi ile sigortalandığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla. Sigorta Şirketi ve davalıdan müşterek ve müteselsil olarak.

20.000,00- TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 5.000,00- TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 26.09.2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi 24.06.2022 itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini 249.335,81 TL (195.063,81- TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 49.021,04-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 5.250,96-TL bakıcı gideri tazminatı) olarak artırmıştır.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, vekili aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne, 195.063,81 TL sürekli iş göremezlik, 49.021,04 TL geçici iş göremezlik, 5.250,96 TL bakıcı gideri tazminatının davalı Sigorta Şirketi yönünden 26/09/2022 tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 24/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

(davalı Sigorta Şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına), manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kusur belirlemesine ilişkin mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının gelirinin eksik tespit edildiğini, davacının motorlu kurye işi yapmakta olup, kendi şahsı adına "..." (VKN: ...) isimli şahıs şirketi bulunduğunu, davacının aylık gelirinin 10.000 TL ile 16.000 TL arasında değiştiğini, nitekim davacının gelirini ispata ilişkin ... Hızlı Teslimat Hizmetleri Lojistik A.Ş'ye kesmiş olduğu Mayıs 2022 yılı faturalarının da mahkeme dosyasına sunulduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, davacının bakıcı ihtiyacının 1 aydan daha fazla olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kazanın 24/06/2022 tarihinde meydana geldiğini, maluliyet tespit edilen hususların sağ femur parçalı şaft kırığı, sağ fatella fissür ve hareket kısıtlılığı olduğunu, belirtilen arazlarda tedavi sürecinin bitmesini takiben tıbbi iyileşme süresinin 1 yıl olduğunu, iyileşme sürecinin tamamlanmasından dolayı maluliyet tespiti yapılması gerektiğini, davada tıbbi iyileşme sürecinin Eylül 2023 tarihinde bitmekte olup, hükme esas alınan maluliyet raporunun 11.04.2023 tarihli olduğunu,

ceza dosyası ve alkol raporu dava dosyasına kazandırılmadan hüküm kurulduğunu, uzlaşma durumu ve müterafik kusur indiriminin değerlendirilmediğini, hükme esas alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, aktüer hesaplamada 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik hali ve geçici bakıcı giderlerinin sağlık teminatı kapsamında olduğunu, dosyada mevcut 2023 tarihli SGK hizmet dökümünde davacının aktif ve tam çalışmaya devam ettiğinin anlaşılması karşısında davacı aktif çalışmaya tam olacak şekilde devam etmesine rağmen geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu bildirerek,

kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf eden tarafların sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, kaza tespit tutanağı uyarınca 24.06.2022 tarihinde sürücü ...’in sevk ve idaresindeki araçla seyri sırasında kavşaktan sol aynasını kontrol etmeden sola dönüş yapmak istediği aracının sol arka kısımlarına aynı yönden gelen aynı istikamete kendi şeridinde seyir halinde olan sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki motosikletle çarpışması sonucu meydana gelen kazada sürücü ...’in 2918 sayılı KTK.nın 53/b. ‘sola dönüş kurallarına uymamak” maddesi kural ihlal ettiği, motosiklet sürücüsü ...’nın kural ihlali olmadığının belirlendiği,

mahkemece kusur bilirkişisinden alınan 05/06/2023 tarihli rapor uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalı ...’in %85 oranında, motosiklet sürücüsü davacının %15 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece A.Ü.

Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Adli Tıp ABD Başkanlığı’ndan alınan 11/04/2023 tarihli rapor uyarınca davacının kaza neticesi sağ femur parçalı cisim kırığı, sağ patellada fissür tanılarıyla sağ femur parçalı cisim kırığına bağlı yaralanmasına ilişkin Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre engel oranının %4 olduğu, 9 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin 12. maddesine (03.08.2013-28727 sayılı Resmi Gazete) göre devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığının belirlendiği,

mahkemece aktüer bilirkişiden alınan 11/09/2023 tarihli rapor uyarınca, davacı lehine 49,021,04 TL geçici tam iş gücü kaybı, 195.063,81 TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat ile, 5.250,96 TL bakıcı gideri hesaplandığı, sürücü ...’in sevk ve idaresinde olan aracın kaza tarihini kapsar şekilde ZMM Sigortasının davalı Sigorta Şirketi tarafından tanzim edildiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Mahkemece hükme esas alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağındaki belirlemeler arasında çelişki bulunduğu, davalılar tarafından süresi içinde kusur raporuna itiraz edilmiş olduğu da nazara alınarak, dava konusu kazaya ilişkin soruşturma/ceza davası dosyasının da dosyaya getirtilmesi ve soruşturma/ceza dosyasında hükme/soruşturmaya esas alınan kusur durumunun da belirlenmesi ile çelişkilerin giderilmesi, kusurun ve maddi olgunun belirlenmesine ilişkin olarak tüm dosya kapsamına göre, kazadaki tarafların kusur durumlarının belirlenmesi konusunda tarafların itirazlarının tartışıldığı, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli ve çelişkileri giderir şekilde rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

2-Kazanın 24.06.2022 tarihinde meydana geldiği, mahkemece hükme esas alınan 11/04/2023 tarihli maluliyet raporu uyarınca davacının kaza neticesi sağ femur parçalı cisim kırığı,sağ patellada fissür tanılarıyla sağ femur parçalı cisim kırığına bağlı yaralanmasına ilişkin maluliyet durumunun belirlendiği, kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin ekinde yer alan özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranları cetvelinin kas iskelet sistemi ana başlığı altında yer alan.

“3. Alt Ekstremiteye Ait Sorunlarda Engellilik Oranları” bölümünde. "Engellilik hastanın mevcut durumuna göre belirlenmeli, kişi özrünün zaman içerisinde değişebilme ihtimali varsa rapor süreli olarak verilmelidir.

Devamlı engellilik raporu verilmeden önce, hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmelidir...” hükmünün yer alması nazara alınarak mahkemece kaza tarihinden itibaren 1 yıllık iyileşme süresinin beklenmesinden sonra davacının muayenesi sağlanarak maluliyet oranının belirlenmesi gerekirken mahkemece bu hususa riayet edilmeden alınan maluliyet raporunun hükme esas alınmasıyla yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

3-Yine, haksız fiil sonucu yaralanma sebebiyle maddi tazminat talep edilmesi halinde, zararın kapsamının ve tazminatın miktarının doğru biçimde belirlenmesi açısından, zarar görenin kaza anındaki gerçek gelir durumunun doğru biçimde saptanması büyük önem taşımaktadır.

Kaza tarihinde, davacının kazanç getiren bir faaliyetinin bulunması halinde kural olarak talep edebileceği gelir emsal ücrete göre değil, fiilen elde ettiği veya belirli bir işletmesi var ise bu işletmedeki bedeni çalışması ile elde edebileceği gelire göre belirlenmelidir.

Davacının işletmesinde elde ettiği gelirin hayatın olağan akışına uygun olmaması desteğin meslek sahibi olması ve gelirinin asgari ücret seviyesinin üzerinde olması gerektiği durumlarda, gelirin tam olarak ispatlanamaması halinde emsal ücretlerde nazara alınarak hakkaniyet ölçüsünde gelir belirlenmelidir.

Somut olayda; mahkemece anılan ilkeler gözetilmeksizin, ticari faaliyetine ve gerçek gelirine ilişkin gerekli araştırma yapılmadan, davacının geliri konusunda eksik tespit ve belirleme ile karar verilmesi hakkaniyete uygun görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ve davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ayrı ayrı kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkemece öncelikle dava konusu kazaya ilişkin soruşturma/ceza davası dosyasının da dosyaya getirtilmesi ve soruşturma/ceza dosyasında hükme/soruşturmaya esas alınan kusur durumunun da belirlenmesi ile; çelişkilerin giderilmesi, kusurun ve maddi olgunun belirlenmesine ilişkin olarak tüm dosya kapsamına göre, kazadaki tarafların kusur durumlarının belirlenmesi konusunda tarafların itirazlarının tartışıldığı, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli ve çelişkileri giderir şekilde rapor alınması,

kaza tarihindeki Yönetmelik hükümleri nazara alınarak kaza tarihinden itibaren 1 yıllık iyileşme süresinin beklenmesinden sonra davacının muayenesi sağlanarak maluliyet oranının belirlenmesi amacıyla önceki maluliyet raporunu tanzim eden merciden ek rapor alınması, akabinde davacının motorlu kurye işi yapmakta olduğu ve kendi adına şahıs şirketi bulunduğu iddiası karşısında (dosyaya bu kapsamda sunulan fatura ve ticari kayıtlarının da bilirkişi marifetiyle incelenmesi suretiyle) fiilen elde ettiği veya belirli bir işletmesi var ise bu işletmedeki bedeni çalışması ile elde edebileceği gelirin belirlenmesi,

davacının işletmesinde elde ettiği gelirin hayatın olağan akışına uygun olmaması desteğin meslek sahibi olması ve gelirinin asgari ücret seviyesinin üzerinde olması gerektiği durumlarda, gelirin tam olarak ispatlanamaması halinde emsal ücretlerde nazara alınarak hakkaniyet ölçüsünde gelirin belirlenmesi, akabinde aktüer bilirkişiden ek rapor alınmasıyla sonucuna göre karar verilmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre istinaf eden taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.