Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/437 K.2024/743

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, 07/07/2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... otobüsünün ... isimli yayanın ağır yaralanmasına neden olduğunu, kaza nedeniyle Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/491 Esasına kayden davacı idare aleyhine açılan davada 89.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini, kararın kesinleştiğini, icra takibine konu edilmesi nedeniyle ödendiğini, kazaya neden olan aracın davalı Sigorta Şirketi nezdinde sigortalı olması nedeniyle ödenen bedelin rücuen tahsili için Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2019/17093 esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava şartı olan Sigorta Şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilmediğini, zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, savcılık soruşturması sırasında uzlaşma var ise davanın reddinin gerektiğini, davacı ile tatbik edilen sigorta poliçesi kapsamında manevi tazminat ve yargılama giderlerinin teminat dışında tutulduğunu, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, bu nedenle davalı Şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece verilen ilk kararının Ankara BAM 23. HD. tarafından “Buna göre İlk derece Mahkemesince, uygulanacak poliçe hükümlerinin belirlenmesi ve istinaf incelemesi yapacak Dairenin de tespiti yönünden önemli olduğundan, davacı taraftan hangi sigorta poliçesine dayalı olarak talepte bulunulduğu konusunda açıklama alındıktan sonra uyuşmazlığın esasının bu açıklama doğrultusunda incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması HMK'nın 31 ve 297/(1)-c maddeleri hükümlerine aykırı olmuştur.” gerekçesiyle kaldırılması üzerine yapılan yargılama sonunda; dava konusu alacağın ZMMS poliçesinden kaynaklandığı,

rücuya konu alacağın davacı tarafından takip dosyasına ödenmesi ile 22.12.2016 tarihinde icra dosyasının kapatıldığı, hükmün ise karar düzeltme isteminin reddi ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06.07.2017 tarihli ilamı ile kesinleştiği, davacının ise rücuya konu alacak için 26.12.2019 tarihinde Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nü 2019/17093 Esas sayılı takip dosyası ile takipte bulunduğu,

KTK'nın 109/3.maddesinde düzenlenen ceza (uzamış) zamanaşımı, sadece KTK'nın 109/2. maddesi gereğince motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların haksız fiil sorumlularından tazmini talebi ile açılan davalar için uygulanabileceği, eldeki davanın, haksız fiil faili aleyhine açılan bir tazminat davası olmayıp ZMSS poliçesine dayalı olarak davacının kendi âkidi davalı Sigorta Şirketi aleyhine rücu için açılmış olduğundan KTK'nın 109/3. maddesindeki zamanaşımı hükmünün olaya uygulanması olanağı da bulunmadığı, davalının süresinde yaptığı zamanaşımı definin kabulü gerektiği anlaşıldığından,

“Zamanaşımı definin kabulü ile davanın reddine” karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece verilen kararın doğru olmadığını, ödemeye esas dosyada davalı sigortaya davanın ihbar edildiğini, kaldı ki KTK’nın 109 maddesindeki zamanaşımı sürelerinin dolmadığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, davacı adına kayıtlı ve kaza tarihinde davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan aracın sebep olduğu trafik kazasında yaralanan şahsa ödenen tazminatın davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Yerel Mahkeme tarafından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Ödeme ve dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 73. maddesi ile "birlikte sorumluların" rücu isteminde zamanaşımı süresi özel olarak belirlenmiş olup, TBK'nın 73/1. maddesinde zamanaşımı süresi ve sürenin başlamasının esasları; "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiştir.

Yine, KTK’nın 109/4. maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları C.8. maddesi 4. fıkrasında da rücu zamanaşımı süresi "Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar." şeklinde ve TBK’nın 73. maddedeki düzenleme ile aynı yönde olacak şekilde düzenlenmiştir.

Gerek TBK, gerekse ZMMS Genel Şartları'nda, motorlu araç kazalarında birlikte sorumluların birbirlerine rücu edebilmeleri için öngörülen süre, sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl olarak düzenlenmiş olup, KTK'nın 109. maddesindeki uzamış zamanaşımı süresinin zarar sorumlularının birbirlerine karşı açacakları rücu davalarında uygulanamayacağı açıktır.

Bu durumda mahkemece, somut olayda tazminatı doğuran kazanın 07/07/2008 tarihinde meydana geldiği, rücu davalarında zamanaşımı ödeme ile başlayacağından (Yargıtay 17. HD 2019/1713-2019/5973 K.) davacı kurumun, kazada cismani zarar gören dava dışı 3. kişinin başlattığı icra takip dosyasında ödemeyi 17/11/2016 tarihinde yaptığı, rücuya esas Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının da karar düzeltme talebinin reddi ile 06/07/2017’de kesinleştiği, rücuen tazminata ilişkin işbu davaya esas (rücu amaçlı) icra takibini ise 26/12/2019 tarihinde başlattığının anlaşıldığı, davalı tarafça süresinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu,

KTK'nın 109/4 maddesi göz önüne alındığında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, ayrıca zamanaşımını kesen veya durduran sebeplerin varlığına yönelik iddia ve kanıt olmaması karşısında, icra takibinin zamanaşımı süresi içinde başlatılmadığı anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.