Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/545 K.2024/770

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili Şereflikoçhisar Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verdiği dava dilekçesinde; davalının maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 18.11.2013 tarihinde sebebiyet verdiği kaza neticesinde ...'in yaralandığını, aracın kaza tarihinde ... Sigorta A.Ş. nezdinde geçerli bir Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigorta Poliçesinin bulunduğunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. maddesi ve ...

Yönetmeliği'nin 9. maddesi gereği kazada malul kalan ... tarafından yapılan başvuru neticesinde ...

Sigorta A.Ş. adına ... tarafından 28.01.2021 tarihinde 71.657,00 TL ödeme yapıldığını, ödeme sonrasında 16.04.2021 tarihinde davalı aleyhine Şereflikoçhisar İcra Müdürlüğü'nün 2021/126 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasının Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/174 Esas 2022/144 karar sayılı karar ile dava şartı yokluğu nedeniyle reddedildiğini, kararın Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1452 esas 2023/46 karar sayılı kesin kararının 27.01.2023 tarihinde kesinleştiğini,

davalı sürücü ...'ın ZMMS poliçesi genel şartları B.4/c maddesine aykırı olarak alkollü bir şekilde kazaya neden olduğunun anlaşıldığını belirterek, 71.657,00 TL alacağın 28.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın poliçe kapsamında rücu şartlarını sağlamaması nedeni ile davanın esastan reddi gerektiğini, müvekkilden ödenen tazminatın talep edilebilmesi için bu kazanın salt alkolün etkisi ile yapılmış olması, başka unsurların olayın meydana gelmesinde etkili olmaması gerektiğini, müvekkilde var olan alkolün de kazaya hiçbir etkisinin bulunmadığını, bilirkişi raporunun alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 13/03/2023 tarih ve 2023/84 esas, 2023/246 Karar sayılı görevsizlik kararı ile, 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı HSK Genel Kurulu kararı ile ticaret davaları bakımından yargı çevresi olarak Ankara ili dahilindeki Ticaret Mahkemelerinin, Ankara ili yetki sınırları içinde bulunan merkez ilçe ve diğer ilçeleri (Ankara Batı Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevresi hariç) kapsamı içine alındığı,

bu nedenle Şereflikoçhisar Yargı çevresi içindeki ticaret uyuşmazlıklarının ve davaların Ankara müstakil Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği ve bu nedenle mahkemece Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakılmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, davanın görev şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, görev hususunun kamu düzeninden olduğu,

TTK'nın 1472. maddesine dayalı rücuen tazminat davaları, sigorta şirketince halefiyet hakkına dayalı olarak açılmış olup, sigorta poliçesinden doğmadığından mutlak ticari dava olduğunun söylenemeyeceği, görevli mahkemenin, davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre belirlenmesi gerektiği, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 16/09/2021 tarih ve 2021/17896 Esas, 2021/4942 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi, ... tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili için zarar sorumlularına karşı açılan davada da görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, davanın Şereflikoçhisar Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesine açıldığı ve davalı tarafından yetki itirazında bulunulmadığı, mahkemece hem görevsizlik, hem yetkisizlik kararı verilemeyeceği gibi yetki sorununun görevli mahkeme tarafından halledilmesi gerekmekle ayrıca yetki hususunun tartışılmadığı,

Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) davanın görev şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiş ise de, niteliği gereği karar, HSK Genel Kurulunun asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararına istinaden verildiğinden ve bu nedenle görevsizlik değil gönderme kararı niteliğinde olduğundan, davada olumsuz görev uyuşmazlı bulunmamakla yargı yeri belirlenmesi yoluna gidilmediği gerekçesiyle.

"1-Davanın HMK 114/1-c maddesi gereğince görevsizlik nedeni ile HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Mahkemenin görevsizliğine, HMK'nun 20/1. maddesi uyaınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli Ankara Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep etmemesi halinde aynı madde uyarınca mahkemece davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde. 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. maddesi ve ... Yönetmeliğinin 9. maddesi gereği, kazada malul kalan ... tarafından yapılan başvuru neticesinde ...

Sigorta A.Ş. adına ... tarafından 28.01.2021 tarihinde 71.657,00-TL ödeme yapıldığını, ödeme sonrasında 16.04.2021 tarihinde davalı hakkında Şereflikoçhisar İcra Müdürlüğünün 2021/126 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasının Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/174 E.-2022/144 K. sayılı kararı dava şartı yokluğu (Ticari Uyuşmazlıkta dava şartı zorunlu arabuluculuğa başvurulmaması) nedeniyle reddedildiğini, kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/1452 E.-2023/46 K. sayılı kesin kararı 27.01.2023 tarihinde kesinleştiğini,

bu karar sonrası müvekkil tarafından Şereflikoçhisar Asliye Hukuk Mahkemesinde, Ticaret Mahkemesi sıfatı ile görülmesi kaydı ile alacak davası açıldığını, HSK 07.07.2021 tarih 608 sayılı kararı ile Şereflikoçhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatı ile davaları göremeyeceği belirlendiğinden dosyanın Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/402 E. - 2024/607 K. sayılı ilamı ile bir kere daha görevsizlik kararı verdiğini, bu kararın hatalı olduğunu,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1452 E. - 2023/46 K. sayılı kesin kararı ile uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceğinin sabit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Davacı vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava; rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili, 18.11.2013 tarihinde davalının işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ... idaresinde bulunan ... plakalı araç ile çarpıştığı, davalıya ait ... plakalı aracın zorunu mali sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.nin mali bünye zafiyeti içinde bulduğundan hasar ödeme yükümlülüklerini yerine getiremediğinden sigortacılık ruhsatlarının iptal edildiğini, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi gereğince ...

Sigorta A.Ş.nin zorunlu sigorta branşlarında ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedeni zararların ... tarafından ödendiğini, ... tarafından kaza sonucu yaralanan ...’e 281.11.2021 tarihinde 71.657,00 TL ödeme yapıldığını, Zorunu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c ve d. maddesi gereğince araç sürücünün kaza sırasında alkollü olması ve sürücü belgesinin bulunmaması nedeniyle rücu şartlarının oluştuğunu belirterek, ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalıya ait ... plakalı aracın zorunu mali sorumluluk sigorta poliçesi 24.04.2013 – 24.04.2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 14/c. Maddesinde sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre, davalıya ait aracın neden olduğu kaza sonucu zarar görene 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14/c. maddesi ve ... Yönetmeliğinin 9/ç. maddesi gereğince ... Sigorta A.Ş.nin mali bünye zaafiyeti nedeniyle ... tarafından ödeme yapıldığı, davacı ... ... Sigorta A.Ş. yerine ödemeyi yaptıktan sonra KTK.nın 95. maddesi ve zorunu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre sigorta sözleşmesine aykırılık nedeniyle sigorta ettirene rücu isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu hale göre mahkemece davacı ... tarafından davalıya ait aracın zorunu mali sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. yerine zarar gören kişilere ödeme yapılarak zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına aykırılık nedeniyle sigorta ettirene rücu isteminde bulunulduğuna göre göreve ilişkin hususun resen dikkate alınarak çözümlenmesi gerekir.

Davacı; kanundan kaynaklanan düzenleme nedeniyle zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi yerine geçerek zorunu mali sorumluluk sigorta poliçesinin akidi olan davalıya sözleşmenin ihlâli nedeniyle rücu etmektedir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Açıklanan nedenlerle, davacı kanundan kaynaklanan düzenleme nedeniyle HSK'nın yukarıda yazılı 608 sayılı kararı sonrasında 13/03/2023 tarihinde açmış olduğu davasıyla zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi yerine geçerek zorunu mali sorumluluk sigorta poliçesinin akidi olan davalıya sözleşmenin ihlâli nedeniyle rücu ettiğine ve zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinde davalıya ait aracın ... kamyonet olarak kayıtlı ticari araç olduğu belirtildiğine göre uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği anlaşılmakta olup, Mahkemece esasa girilerek bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi isabetsizdir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile deliller toplanarak varılacak sonuca göre bir karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine, kaldırma ve gönderme sebebine göre davacı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.