Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/824 K.2025/1079

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 15/07/2022 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün karıştığı trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait trafoya çarpması nedeniyle malvarlığına gelen zararın tazmini amacı ile ...

Sigorta A.Ş'ye bildirimde bulunulduğunu, ödeme yapılmaması üzerine davalı şirket aleyhine Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7221 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca itiraz edildiğinden takibin durdurulduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu, zararın tutanak altına alınarak, hasarın müvekkili Şirket tarafından giderilerek 127.562,10TL ödendiğini, davalı adına fatura düzenlendiğini, ancak ödeme yapılmadığını belirterek,

davalı tarafından Ankara 15. İcra Müdürlüğünün 2023/7221 sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın müvekkili Şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, eksik evrak başvurusu yönünden itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğu için araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettiklerini, davacının talebinin fahiş olduğunu, hasar bedeline dahil edilen KDV talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından haksız icra takibi başlatıldığını ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,

davacının tek taraflı olarak düzenlediği faturanın tek başına delil teşkil etmediğini bildirerek, Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7221 sayılı dosyasında itirazın kabulü ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; davalı Sigorta Şirketi tarafından sigortalı aracın dava dışı sürücüsü ...'nun KTK 53/52-c maddesini ihlali nedeni ile %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın kusurunun bulunmadığı, davacı tarafından kesin hesap cetvelinde toplam 117.029,45TL hasar bedeli + 21.065,30TL KDV olmak üzere toplam 138.094,75TL hasar bedeli hesaplandığı, ancak davalı Sigorta Şirketi tarafından sigortalı aracın kaza tarihini kapsayan ve işbu davaya dayanak ZMMS poliçesinin kaza başına teminat limitinin 200.000TL olduğu,

davalı Sigorta Şirketi tarafından davacıya 05/10/2022 tarihinde 60.000TL, 18/09/2023 tarihinde 40.000TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında kalan poliçe limiti dahilinde 100.000TL talep edilebileceği, davacı sigortaya eksik belgelerle (tamir faturası) başvurulduğundan davalının icra takip tarihi itibariyle temerrüde düşeceğinin kabulü ile takip öncesi faize hükmedilmeksizin talebin kısmen kabul edilerek icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile,

davanın kısmen kabulüne, Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7221 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 100.000TL asıl alacak üzerinden aynı şartlarda devamına, İİK 67. maddesi gereğince 20.000TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı Şirket tarafından 40.000TL tutarındaki ödeme takip tarihinden sonra yapıldığından, TBK m. 100 gereği öncelikle takip giderleri, avukatlık ücreti ve faiz borcundan mahsup edilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından takip tarihinden önce yani 05/10/2022 tarihinde üçüncü kişiye 60.000 TL ödeme ve takip tarihinden sonra yani 18/09/2023 tarihinde de müvekkil Şirkete 40.000 TL ödeme yaptığı dikkate alınarak kalan poliçe limitinin 100.000 TL olduğu ve bu nedenle de davalının 100.000 TL üzerinden sorumlu olacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini,

ancak davalı sigorta şirketine gönderilen 30/12/2022 tarihli yazıda söz konusu hasar bedelinin yazının davalı tarafa ulaştığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde yasal takip başlatılacağının bildirildiğini, buna rağmen davalı şirket tarafından müvekkil şirkete dava konusuna binaen yapıldığını iddia ettikleri ödeme tarihinin 18/09/2023 olduğunu, davalı şirketin dava konusu icra takibinin başlatılmasına kendi davranışları ile sebep olduğundan takip masrafları ve vekalet ücreti yönünden sorumlu olacağını,

ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin takip öncesi temerrüde düşmediğinden bahisle takip öncesi faize hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketine 30/12/2022 tarihinde başvuru yapıldığını, eksik evrakla yapılan başvurunun dava şartı yokluğuna sebebiyet vermeyeceği ve yapılan başvuru nedeniyle davalının temerrüde düştüğünün kabulü gerektiğini, ilk derece mahkemesince dosyada bulunan bilirkişi raporları dikkate alınmaksızın faizin KDV'sine yönelik taleplerine ilişkin bir değerlendirme yapılmadığını ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve talibin kabulü yönünde hüküm kurulmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

2918 sayılı KTK Md 97’de yapılan değişiklik ile başvurucunun yargılama yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması, sigorta kuruluşunun en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamaması halinde, davacının yargılamaya başvurulabileceğinin düzenlendiğini, davacının başvuru sırasında zorunlu belgelerden olan tamir faturasını ibraz etmediğini, eksik evrakla yapılan başvuru nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini,

sigortalı araç sürücüsünün kusuru irdelenmeksizin davalının tek taraflı ibraz ettiği faturaya dayalı olarak davanın kabul edilmesinin yanı sıra ilk derece mahkemesi tarafından inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalı Sigorta Şirketi temerrüde düşmeden takip öncesi dönemi kapsayacak şekilde faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hükme dayanak teşkil eden bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, hasar bedeline dahil edilen KDV’nin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, en az %30 oranında parça ve işçilik iskontosu yapılması gerektiğini ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak itirazları doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sigortalı aracın karıştığı kaza nedeniyle davacıya ait trafo ve elektrik direğinin hasar görmesi nedeniyle uğranılan zarar bedelinin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan 15/07/2022 günü saat 21: 55 sularında davalıya sigortalı ... plakalı araç dava dışı ... isimli şahsın sevk ve idaresinde Bağlum Mahallesi 733. Sokakta seyir halinde iken ...

Restoran Kavşağına geldiğinde sola manevra ile restoran istikametine dönüş yapmak istediği sırada sağdan ve karşı yönden düz seyreden ... plakalı aracın sol ön köşe ve sol yan kısımlarına çarpması sonucu ... plakalı aracın savrularak sağındaki toprak zeminde bulunan davacı ...’a ait trafoya çarparak durduğu, kaza nedeniyle araç içerisinde bulunan şoför ve yolcuların yaralandığı, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre meydana gelen olayda davalı sigortalı araç sürücüsü ...'nun KTK 53/2-c maddesini ihlali nedeni ile %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan delil ve belgelerden; davacı ...’ın kaza sonrasında hasar gören trafoyu kendi imkanları ile tamir ederek, onarım masraflarına ilişkin 15/07/2022 tarihli kesin hesap cetvelinde 117.029,45 TL malzeme bedeli + 21.065,30TL KDV olmak üzere toplam 138.094,75TL hasar bedeli belirlediği, bu cetvelde işçilik ücreti yer almadığı halde, davacı kurum tarafından düzenlenen 30/12/2022 tarihli hasara ilişkin toplam 127.562,10TL tutarlı faturada;

hasar için montaj işçilik bedeli 49.020,57 TL, hasar için demontaj işçilik bedeli 24.811,66TL, hasar için kullanılan malzeme bedeli 43.197,22 TL olmak üzere toplam 117.029,45TL mal/hizmet bedeli, 21.065,30TL KDV bedeli, 10.532,65 hesaplanan KDV tevkifatı yapıldığı, davacı şirket tarafından 127.562,10 TL hasar bedelinin ödenmesi için 30/12/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı şirketin tamir faturası sunulmaması nedeniyle evrak eksikliğinden bahisle davacıya herhangi bir ödeme yapmaması üzerine,

davacı tarafından davalı aleyhinde Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/7221 Esas sayılı dosyası üzerinden 127.562,10 TL asıl alacak ve 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte toplam 136.585,11 TL hasar bedelinin tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

1- Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Kısaca, tazminat miktarının belirlenmesinde, zarar görenin gerçek zararının esas alınması zorunlu olup; burada ilke, zarar doğurucu eylem, zarar görenin malvarlığında gerçekten ne miktarda bir azalmaya neden olmuş ise, zarar verenin tazminat borcu da, o miktarda olmalıdır.

İlk derece mahkemesi tarafından, dava konusu olay nedeniyle davacıya ait trafo ve elektrik direğinde meydana gelen hasar tutarının tespiti için bilirkişi raporu ve ek rapor alınmış ise de, alınan rapor ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; hükme esas alınan bilirkişi raporu ve ek raporunda davacı tarafından tanzim ve ibraz olunan 30/12/2022 tarihli faturaya dayanak teşkil eden hasarlı malzeme raporundaki imalat kalemleri ve miktarlarının piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu şeklinde genel bir değerlendirme yapıldığı, davacı tarafından düzenlenen 30/12/2022 tarihli faturadaki işçilik bedellerine ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, bu hali ile bilirkişi kurulu raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece davacıya ait malvarlığı değerlerinde meydana gelen hasarın ve gerçek zararın tespiti için elektrik mühendisi ve makine mühendislerinden oluşturulacak Bilirkişi Kurulu'ndan rapor alınarak, davacının ibraz ettiği fatura ve hasarlı malzeme bedellerinin piyasa rayicine uygun olup olmadığı tespit edilip, kaza sonucu oluşan hasar nedeni ile davacının bünyesinde çalıştırdığı işçilere ödenen işçilik ücretlerinin gerçek zarardan düşülerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

2- Kabule göre de; dosya kapsamında yer alan 14/07/2022- 14/07/2023 tarihli sigorta poliçesinde davalının kaza başına poliçe limitinin 200.000TL olduğu anlaşılmış olup, davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında birtakım ödemelerin yapıldığı ileri sürülmüş ise de; yerel mahkemece davalının yaptığı ödemelerin kime ve hangi teminat kapsamında yapıldığına dair belgeler getirtilmeden toplam 100.000TL ödeme yapıldığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesinde; mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması halinde, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapılmadan kesin olarak karar verileceği hususu düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre taraf vekillerinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği vicdani kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.