Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/9 K.2025/303

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.10.2022 tarihinde, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın hasarlanmasından kaynaklı 20.000,00 TL değer kaybına uğramasına neden olduğu gibi davacının 5.000,00 TL'de araç yoksunluk kaybına uğramış olduğunu beyan ederek, davalı sigorta şirketinden şimdilik 100,00TL değer kaybı ile 50,00 TL'de ikame araç bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 15/07/2023 tarihli dilekçe ile; davasını ıslah etmiş ve araç değer kaybı talebini 19.950,00 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine 311000148799741 numaralı ZMS(Trafik) Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacıya ait araç yoksunluk kaybının da dolaylı zararlardan olmakla davalı sigorta şirketinin ikame araç yoksunluk kaybı sorumluluğunun olmayacağını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı yanın araç değer kaybı talebi yönünden arabuluculuğa başvurusunun bulunduğu, ikame araç bedeli yönünden dava şartı olan arabuluculuğa başvurusunun bulunmadığı görülerek ikame araç bedeli talebi yönünden tefrik kararı verilerek mahkemenin 2023/463 esasına kaydedilip, davanın usulden reddine karar verildiği, 22/10/2022 tarihinde, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince sigortalı olan ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu,

08/08/2022 - 08/08/2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince trafik sigortası poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, aracın kullanım durumunun hususi olduğu, poliçe teminat limitinin maddi hasarlarda araç başına 100.000,00 TL olduğu, davacının oluşan zararının tazmini için davadan önce davalı sigorta şirketine 02/12/2022 tarihli dilekçeyle başvurduğu, başvurunun 05/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 8 iş gününün eklenmesiyle davalı sigorta şirketinin 16/12/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, poliçe kapsamında 12.138,70 TL rücu ödemesinin bulunduğu,

bu itibarla bakiye poliçe teminat limitinin 87.861,30 TL olduğu, 22/10/2022 tarihinde, sürücü ...'ın, yönetimindeki ... plakalı aracıyla otoparktan çıkmak için geri manevra yaptığı sırada hareket halinde olan davacının maliki olduğu ... plakalı aracın sağ kapı kısımlarına çarpması sonucu somut olaya konu maddi hasarlı kazanın meydana geldiği,

açıklanan şekilde meydana geldiği tespit edilen kazada sürücü ...'in geri manevra yapmadan önce gerisini kontrol etmesi ve araç gelmediğinden emin olması halinde yavaş, dikkatli ve tedbirli bir şekilde parktan çıkması gerekirken aksine hareketle kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğinden %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün tespit edilen bir kural ihlali bulunmadığından ve kazaya etkili eylemi bulunmadığından kusursuz olduğu,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca araçta oluşan değer kaybının reel piyasa hesabına göre tespiti gerektiği, bu doğrultuda düzenlenen bilirkişi raporundaki hesaplamaların hükme esas alındığı, davacının maliki olduğu araçta KDV dahil onarım bedelinin 12.138,70 TL olarak belirlendiği,

buna göre araçta oluşan değer kaybının 20.000,00 TL olacağı tespit edildiğinden davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının 20.000,00TL olduğunun tespiti ile davacı vekilinin ıslah dilekçesi gözetilerek 19.950,00 TL araç değer kaybının temerrüt tarihi olan 16/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek sigortalı aracın kullanım durumuna göre yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kusura ilişkin tespitin kabulü - mümkün olmamakla birlikte kusur durumunun tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurulu'na sevki gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere önceki hasar kayıtlarının ve araç kilometresinin de dikkate alınarak gerçek zararın tespiti için yeniden inceleme yapılması gerektiğini, karar dayanağı bilirkişi raporu ile aracın rayiç değerinin fahiş hesaplandığını, karar dayanağı bilirkişi raporu ile davaya konu aracın "herhangi bir hasar kaydının bulunmadığı" belirtilmiş olup 04.10.2017 tarihli geçmiş kazasının gözden kaçırıldığını,

oysa ki müvekkil şirket tarafından yapılan araştırmada aracın 04.10.2017 tarihli kazasında sağ ön kapı ve sağ arka kapı parçalarının hasar aldığı mevcut talepteki hasar alan parçalar ile aynı bölge üzerinde hasar oluştuğunun tespit edildiğini, geçmiş hasar sorgulamasında 04.10.2017 (sağ ön çamurluk/sağ ön kapı/sağ arka kapı hasarı) ve 11.12.2015 (ön tampon hasarı) tarihlerinde mevcut kazadan farklı 2 ayrı hasar kaydının olduğunu, ekspertiz ücreti bakımından müvekkil şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini,

aracın hususi araç olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir. Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir.

Zarara yönelik çelişkili deliller ve izaha muhtaç durumlar var ise bu hususlar değerlendirilmeden, bir kısım delillere üstünlük tanınarak hazırlanan rapora göre karar verilmemelidir.

Bu çerçevede, araç değer kaybına ilişkin olarak, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespiti Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından kabul edildiğinde, rapordaki hesaplamanın bu yöntem çerçevesinde yapılması, denetlenebilir olması gereklidir.

Somut olayda, Mahkemece Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden kaza tarihi belirtilerek hasar kaydı istenmişse de, anılan merkez tarafından sadece kaza tarihine ilişkin hasar kaydının gönderildiği, geçmiş hasar kaydının bulunup bulunmadığı konusunda bir veri bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu haliyle mevcut rapor karar vermeye elverişli olmadığından, öncelikle kazaya karışan davacı aracının kaza tarihindeki değerine etki edebilecek hasar kayıtları olup olmadığı, kaza tarihindeki plaka ve şasi no'su belirtilerek, kaza tarihinden önce hasar kaydı olup olmadığı hususu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden sorularak, gerektiğinde hasar kayıtları da getirtilmek suretiyle aracın özellikleri ve mevcut durumuna göre serbest piyasa koşullarında ikinci el değeri tespit edilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma neticesinde hüküm verilmesi isabetsizdir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, mahkemece öncelikle davacıya ait aracın davaya konu kaza öncesinde varsa hasar kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden sorularak, hasar kaydı bulunması halinde hasar dosyaları da getirtilerek, kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin ve hasar bedelinin tespit edildiği, buna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı,

tamirinin ekonomik olması durumunda hasar kaybının ve değer kaybı oluşmuş ise değer kaybının belirlendiği rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.