Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/998 K.2025/1312

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen davanın davalısı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili asıl davada dava dilekçesinde.

16.01.2012 tarihinde davalı şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsü davalı ...’nın, sevk ve idaresindeki araç ile davacı ...’nın sevk ve idaresindeki motosikletin karışmış olduğu trafik kazasında davacı ...’nın ağır şekilde yaralandığını, tedavi görmesine rağmen eski sağlığına kavuşamadığını, yaralanan davacı ile diğer davacılar olan anne ve babasının bu nedenle maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek,

davacılardan her biri için 2.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...’dan, davacı ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek değişken oranda avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile dava değerini maddi tazminat yönünden 147.575,10 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; aracın davalı şirkete sigortalı olup, poliçe teminat limitin 225.000,00 TL olduğunu, olayın meydana gelmesinde araç sürücülerinin eşdeğer kusurlu olduklarının tespit edildiğini, ancak davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün olayda kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların taleplerinin haksız olduğunu, davacı ... ...'in sürücü ehliyeti olmadan trafiğe çıktığı ve seyir halinde trafik kurallarına uymadığı için davacı anne ve babanın da olayda kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/402 E. Nolu dosyasında; davacı ... vekili asıl dava dilekçesindeki maddi tazminat talebine ilişkin açıklamalarına yineleyerek 101.232,72 TL(asıl davada raporla belirlenen meblağa ilişkin ek dava mahiyetinde)maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek değişken oranda avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan ilk yargılama neticesi, asıl davanın kısmen kabulüne, 147.575,10 TL tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalı ... yönünden kaza tarihi olan 16/01/2012'den, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz yürütülmesine, davacı ... için 2.000,00 TL, davacı ... için 1.500,00-TL, davacı ... için 1.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16/01/2012 'den itibaren işleyecek değişen oranlı yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,

birleşen davanın kısmen kabulüne, 32.170,82 TL tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalı ... yönünden kaza tarihi olan 16/01/2012'den, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiş, Dairemizin 2022/235 E- 2022/387 K.nolu, 09/11/2022 tarihli ilamı ile kararın ‘mahkemece öncelikle davacı ...’in olay tarihinde öğrenci olduğu belirtildiğine göre mezuniyet tarihinin belirlenmesi için öğrenim gördüğü okuldan mezuniyet tarihinin sorulması, mezun olduktan sonra staj süresi olup olmadığının araştırılması, askerlik sürecinin gözetilmesi, mezun olduğunda mesleğine göre emsal gelir araştırması yapılması, ilgili kamu kurumları ile meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirin ne kadar olduğu,

mesleğine göre yılın tamamında çalışıp çalışamayacağı gibi hususların sorulması ve buna göre mezuniyet tarihinden itibaren iş bulma süresi gözetilerek iş bulabileceği tarihe kadar asgari ücret üzerinden, çalışmaya başlayacağı tarihten itibaren ise geliri üzerinden hesaplama yapılması, ayrıca rapor tarihine kadar çalışıp çalışmadığının belirlenmesi, SGK kayıtlarının istenmesi,

SGK kaydının bulunması halinde gelirinin çalıştığı iş yerlerinden sorularak gerçek gelirinin belirlenmesi ile davacı ...’in kaza tarihinden itibaren efor kaybına uğrayacağı da kabul edilerek maluliyet oranı üzerinden daimi iş göremezlik zararı hesap edilmesi suretiyle aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi’ gerektiği gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiş, mahkemece yeniden yapılan yargılama neticesi asıl davanın kısmen kabulüne,147.575,10 TL tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

hükmedilen tutara davalı ... yönünden kaza tarihi olan 16/01/2012' den, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz yürütülmesine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 32.170,82 TL tazminatın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalı ... yönünden kaza tarihi olan 16/01/2012'den, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar asıl ve birleşen davada davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada alınan ek raporda, hesaplamanın güncel asgari ücret üzerinden yapılması nedeniyle davacı ... ... ...’nın gerçek net maddi zararının, 767.693,07-TL olduğunun belirlendiğini, ilk kararın davacı tarafça istinaf edilmediğini, bu kapsamda yapılan bu hesaplama ile davalı ...

Sigorta lehine usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğini, bilirkişinin 2024 yılı verilerine göre hesaplama yapmasının yerinde olmadığını, ilk hükme esas alınan 28/06/2019 tarihli bilirkişi ek hesap raporunda kullanılan hesaplama yöntemi konusunda davacı tarafın itirazı olmadığını, istinaf kaldırma kararından önce kök rapor tarihi itibariyle davacının gelirine ilişkin, henüz mezun olmadığı için varsayımsal hesaplamalar yapılmışsa da, davacının 28.03.2023 tarihli SGK uzun vade hizmet dökümüne bakıldığında,

çalışma hayatını asgari ücret üzerinden sürdürdüğü ve mezuniyetinden bu yana eğitimini alıp mezun olduğu bölümle ilgili bir çalışma hayatı içerisinde bulunmadığının açıkça ortada olduğunu, bu sebeple davacının mevcut ve gerçek gelir durumunun esas alınması gerektiğini, mahkemece davalı şirket lehine oluşan usuli kazanılmış hakları korunarak ve davacının güncel gelir durumunun gösterildiği verilerin esas alınmasıyla, istinaf öncesi alınan bilirkişi rapor tarihindeki asgari ücret verileri üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, istinaf incelemesi öncesi yapılan hesaplamada TÜİK verileri kullanılarak hesaplama yapıldığını,

kaldırma kararında gerçek gelirinin belirlenmesi ve buna göre tazminatın hesaplanması gerektiğinin belirtildiğini, bu sebeple mahkemenin yine aynı miktar üzerinden hüküm kurmasının yerinde olmadığını, davacı ...’in yaralanmasının sağ bacakta olması nedeniyle dizlik ve koruyucu ekipman kullanmamasına bağlı olarak hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, çift taraflı trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat, birleşen dava aynı trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemlidir.

Davacılar vekilinin asıl davada kaza tarihinde 16 yaşında olan davacı ... ...’in kullandığı motosiklet ile davalı ...’nın kullandığı aracın çarpışması sonucu davacı ...’in yaralanması nedeniyle davacı ...’e ilişkin maddi ve manevi, diğer davacılar olan anne ve baba için manevi tazminat, birleşen davada salt ... için ek dava mahiyetinde maddi tazminat talep ettiği, dava dilekçelerinden ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı ... kaza tarihinde 16 yaşında Yüksekokul öğrencisi olup, hükme esas alınan Ankara Üniversitesi Adli Tıp Ana bilim Dalı Başkanlığı’nca hazırlanan rapora göre, bu davacının vücut çalışma gücünden %20.2 nispetinde kaybettiği, erişkin olması halinde 9 ay süreyle iş göremezlik halde kaldığı, bakıcı ihtiyacı bulunmadığı tespit edilmiştir.

Hesap bilirkişisi tarafından kaldırma kararından sonra düzenlenen ek raporda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın % 50, davacı sürücü ...'nın %50 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'nın olay nedeniyle uğradığı gerçek net maddi zararının (usulü hakların hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmakla bu konuda bir değerlendirme yapılmadan) 767.693,07 TL olarak hesaplandığı,

mahkemece bu davacının mezuniyetinden bu yana eğitimini alıp mezun olduğu bölümle ilgili bir çalışma hayatına başlaması muhtemel tarih ve muhtemel gelir bildirildiği ve karara esas alınan 2. Ek rapor tarihindeki verilerle hesaplama yapılması yönünde talimat verildiğinde bu hesaplamanın ayrıca yapılacağının belirtildiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Dairemiz kaldırma kararından sonra mahkemece yapılan yargılamada, istinaf kaldırma kararı gereği yapılan araştırmalar neticesi dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesiyle alınan ek rapor hükme esas alınmıştır.

Dosyaya kazandırılan veriler ışığında raporda davacı ...’in gelirinin asgari ücret olarak esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiş olmakla beraber, mahkemece verilen ilk hükmün davacılar tarafından istinaf edilmemiş olması ve bu kapsamda ilk kararı istinaf eden davalılar yönünden ilk karara esas alınan 28.06.2019 tarihli rapordaki belirlemelerin usulü müktesep hak teşkil etmesi nedeniyle, bilirkişiden,

anılan raporda hesaplamaya esas alınan PMF 1931 yaşam tablosu uygulanarak ve 28.06.2019 tarihli rapor tarihindeki asgari ücret verileri kullanılarak hesap yapılması için ek rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde TRH 2010 yaşam tablosu ve son rapor tarihindeki asgari ücret verilerinin esas alınmasıyla düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasıyla yazıl şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesinde; "belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur... kullanma ve yolların özelliği gözetilerek hangi tip araçlarda sürücülerinin ve yolcularının şehiriçi ve şehirlerarası yollarda hangi şartlarda hangi koruyucu tertibatı kullanacakları ve koruyucuların nitelikleri ve nicelikleri ile emniyet kemerlerinin hangi araçlarda hangi tarihten itibaren kullanılacağı yönetmelikte belirtilir." düzenlemesi yapılmıştır. dava konusu olayda asıl ve birleşen dosya davacısı ...’nın kaza esnasında motosiklet sürücüsü olduğu ve

yaralanmasının tibia ve patella(diz kırığı) kırığı mahiyetinde olduğu nazara alındığında bu davacının, koruyucu tertibat (dizlik) kullanmadan motosikletle seyahat etmekle zararın meydana gelmesinde ve artmasında müterafık kusuru bulunduğunun anlaşılması karşısında hükmedilen tazminattan müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği halde mahkemece bu hususun gözardı edilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece, önceki raporu tanzim eden aktüer bilirkişiden mahkemece verilen ilk hükmün davacılar tarafından istinaf edilmemiş olması ve bu kapsamda ilk kararı istinaf eden davalılar yönünden ilk karara esas alınan 28.06.2019 tarihli rapordaki belirlemelerin usulü müktesep hak teşkil etmesi nedeniyle, anılan raporda hesaplamaya esas alınan PMF 1931 yaşam tablosu uygulanarak ve 28.06.2019 tarihli rapor tarihindeki asgari ücret verileri kullanılarak hesap yapılması için ek rapor alınması,

asıl ve birleşen dosya davacısı ...’nın kaza esnasında motosiklet sürücüsü olduğu ve yaralanmasının tibia ve patella(diz kırığı) kırığı mahiyetinde olduğu nazara alındığında bu davacının, koruyucu tertibat (dizlik) kullanmadan motosikletle seyahat etmekle zararın meydana gelmesinde ve artmasında müterafık kusuru bulunduğunun anlaşılması karşısında hükmedilen tazminattan müterafık kusur indirimi yapılmasıyla oluşacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.