Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/1362 K.2026/52

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 13.04.2021 tarihinde ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı araç ile müvekkiline ait aracın çarpışması ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin uyuşmazlığa konu kaza sebebiyle aracında oluşan zararın ve sigorta şirketinin sorumluluğunun tespiti adına bağımsız bir sigorta eksperi görevlendirdiğini, eksperin araçta oluşan zararın KDV dahil 50.372,82 TL olduğunu tespit ettiğini,

hangi tarafın kırmızı ışık ihlalinde bulunduğunun tespit edilememesi nedeniyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun bir çok kararında işaret ettiği üzere "Tehlike Sorumluluğuna Katılma İlkesi" gereğince kazaya karışan her iki sürücünün de %50 oranında kusurlu olduğunun kabulünün gerektiği şeklinde bir çok kararın bulunduğunu,

her iki tarafın da eşit kusurlu olduğu kabul edildiğinde sigorta şirketinin bu zararın 25.186,41 TL'lik kısmından sorumlu olacağını bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek kusur durumu ile tutarlar üzerinden bedel artırım ve ıslah hakları saklı kalmak üzere şimdilik 15.000,00 TL hasar ve 5.000,00 TL değer kaybı tazminatı talep edildiğini, bağımsız sigorta eksperine 472,00 TL ekspertiz ücreti ödendiği,

bu bedelin poliçe limitinden ve kusur durumlarından bağımsız olarak sigortacıdan tahsili gerektiğini, yine Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 2021.E.181691 sayılı dosyasında müvekkil tarafından yapılan yargılama masraflarına ilişkin olarak bir karar tesis edilmemiş, fer’i alacakların, görevli mahkemede hüküm altına alınmasına hükmedilmiş olmakla anılan dosya kapsamında yapılan toplam 550,00 TL masrafın huzurdaki dosyada yargılama giderine eklenmesi ve davalı üzerine tahmili talep edildiğini belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00 TL hasar tazminatı, 5.000,00 TL değer kaybı tazminatı, 472,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 20.472,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 10/01/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 35.291,25-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının değer kaybına ilişkin talepleri bakımından Genel Şartlar ekinde yer alan teminat dışı haller ve hesaplama yöntemi gözetilerek değerlendirme yapılması gerektiğini, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatların teminat dışında kalan haller olduğunu, bu sebeple davacının kusur oranının tazminattan indirilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurumu'na sevk edilmesi gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, davacı tarafça iddia edilen onarım tazminatının fahiş olduğunu,

davacının gerçek zararının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, yalnızca fatura ve makbuz üzerinden yapılan tespitin kabul edilmeyeceğini, bilirkişi incelemesinin de yalnızca davacı tarafından sunulan belgelere dayanmaması,

ayrıntılı ve denetime elverişli olması gerektiğinin Yerleşik Yargıtay İçtihatları ile kabul edildiğini, davacının gerçek zararının tespiti bakımından Trafik Sigortası Genel Şartları göz önünde bulundurularak bilirkişi incelemesi yapılmasını, 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren güncel Trafik Sigortası Genel Şartları A.5 kapsama giren teminat türleri maddesi doğrultusunda Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1 de yer alan hesaplama yönteminin esas alınmasını, müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu bildirerek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda. 13.04.2021 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı araç ile davacıya ait aracın çarpışarak maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, araçların karışmış oldukları kazanın oluşumunda, kimin kural ihlali işlediği, dolayısıyla kimin kırmızı ışık ihlali ile kazaya neden olduğu mevcut deliller ile anlaşılamadığı,

tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi gereğince, tehlike eşit varsayıldığından kazanın meydana gelmesinde tarafların bu nedenle eşit kusurlu sayılmaları gerektiği (%50 - %50 oranında), BAM kararı doğrultusunda yapılan araştırma neticesi düzenlenen raporda ifade edildiği üzere, davacıya ait aracın, kaza tarihi sonrasında araç km.si eksper ... tarafından düzenlenmiş olan 09.07.2021 tarihli Kasko Ekspertiz Raporunda 273.426 km. olarak belirtilmişken,

yine eksper ... tarafından düzenlenmiş olan 15.03.2022 tarihli Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz raporunda da 273.426 km. olarak belirtilmiş iken dava dışı ... yetkili servisi tarafından dosyaya kazandırılan belge içeriklerine göre davaya konu aracın 2015 yılında 86.286 km.de olduğunun ayrıca ve açıkça belirgin olduğu,

bu belirlemeler ışığında dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız değerinin 95.000,00 TL olacağı, aracın hasarsız değerinin 49.737,00 TL olup, bu tutarın ise 95.000,00/49.737,00 TL: araç değerinin %52,35'ine tekabül edeceği, buna göre hasar tutarı araç değerinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, dava konusu aracın markası, modeli, hasar giderim işlemleri dikkate alınarak yapılan değerlendirme ve araştırma sonucu aracın hasarlı haldeki sovtaj değerinin 47.500,00 TL olacağı, bu durumda 95.000,00 TL-47.500,00 TL: 47.500,00 TL hasar bedeli belirlendiği,

kusur oranlarına göre davalıların sorumluluğunun %50 nispetinde oranlama ile 23.750,00 TL olacağı ne var ki pert total durumundaki araç için değer kaybı zararı oluşmayacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile. 23.750,00 TL hasar bedeli'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin (bakiye hasar bedeli ile değer kaybı tazminatı talebinin) reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararında faize hükmedilmediğini, bu husustaki tavzih ve tashih taleplerinin reddedildiğini, ilk kararda 02/07/2021 tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiş olması ve bu hususun kaldırma sebebi yapılmaması nedeniyle faiz türü ve başlangıç tarihi yönünden kararın kesinleştiğini, Ankara BAM 35. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararından sonra düzenlenen ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki müvekkiline ait aracın pert total işlemine tabi tutulması yönündeki hesaplamayı kabul etmediklerini, aracın onarımının ekonomik olduğunu,

müvekkiline ait aracın onarılarak halihazırda kullanıldığını, aracın onarım bedeli üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, hükme esas alınan rapordaki araç değerinin ve sovtaj bedelinin afaki olarak belirlendiğini, davalı sigorta şirketinin eksperi tarafından dahi onarım bedeli hesaplandığını, aracın kilometresine ilişkin farklılığın ise rapor tarihinden kaynaklandığını, dava konusu aracın kazadan sonra 26.000 kilometrede olduğunu, kaza tarihinden bir yıl sonra hazırlanan eksper raporunda aracın kilometresinin 273.426 olarak tespit edildiğini, aracın kazadan sonra onarılıp kullanılması nedeniyle kilometre farkı ortaya çıktığını,

buna rağmen hatalı olarak araç kilometresinin çok yüksek alındığını ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 13/04/2021 tarihli trafik kazası sonucu davacıya ait araçta meydana gelen hasar tazminatı ve değer kaybı bedelinin ödetilmesi istemine ilişkindir. Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan 13/04/2021 günü saat 11:51 sıralarında davacı şirkete ait ... plakalı araç dava dışı sürücü ... isimli kişinin sevk ve idaresinde iken Beyler Caddesi kavşağında davalı şirkete sigortalı ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde dava konusu kazanın meydana geldiği ve davacı tarafın araçta meydana gelen hasar bedeli ile değer kaybı tazminatı ödetilmesi istemi ile eldeki davayı açtığı, mahkemece 03/02/2023 tarih ve 2022/214 Esas, 2023/57 Karar sayılı ilk karar ile davanın kabulü ile 28.045,50TL hasar bedeli ile 9773,75TL değer kaybı tazminatı,

472 TL eksper ücreti olmak üzere toplam 35.291,25TL’nin 02/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verildiği, söz konusu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 25/09/2024 tarih ve 2023/602 Esas- 2024/1133 Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderildiği,

kaldırma kararı sonrası yerel mahkemece davanın kısmen kabulü ile 23.750,00TL hasar bedeli tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin ise reddine karar verildiği ve söz konusu karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından Dairemizin 25/09/2024 tarih ve 2023/602 Esas - 2024/1133 Karar sayılı ilamı doğrultusunda inceleme ve işlem yapılarak, dava konusu aracın yaşı, markası, modeli, kilometresi, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu irdelenmek suretiyle araç rayiç değeri tespit edilip, tamiri ekonomik olmayan aracın kaza öncesi rayiç değerinden sovtaj bedeli düşülmek suretiyle pert - total bedeli hesaplayan ve pert total bedeli hesaplanan araç yönünden değer kaybı olamayacağı yönünde mütalaada bulunan bilirkişi raporu uyarınca, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin hasar tutarına yönelik istinaf itirazları yerinde değildir. Ancak;

Davacı vekilinin dava ve ıslah dilekçesi ile faiz talebinde bulunduğu halede ilk derece mahkemesi tarafından faiz talebi ile ilgili olarak olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmemesi doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre kararın HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davada yeniden esas hakkında karar verilerek, hüküm altına alınan alacak tutarına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 02/07/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

II-İstinaf başvurusu kabul edilen davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

III-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yatırılan 345,00 TL istinaf yargılama giderinin ve 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

IV-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

V-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15/01/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.