Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi E.2023/1359 K.2024/1636

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı katılma yoluyla davacı ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı, SGK güvencesi altında bulunan davalı hasta ...'ün tedavisi sırasında kullanılan tıbbi malzeme bedelinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan Ankara 10. İcra Dairesi'nin 2003/670 Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi yaptığını, davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., sigortalı hastalara kullanılan sarf malzemeleri ile ilgili medikal firmalarıyla yapılan protokollerin 01/05/1998 tarihinden itibaren iptal edildiğini, yeni protokollerin tamamlanmasına kadar müracaat eden firmalardan 11/06/1998 tarihinden itibaren taahhütname alındığını, 10/08/1998 tarihinden geçerli olan taahhütnamelerde kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile kurumca tespit edilecek rayiç bedel arasındaki kurum aleyhine fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkın tahsilatın yapılacağı günkü karşılığı olarak defaten ödeneceğinin kabul edildiğini,

davacının fatura fotokopilerinin ileride protokol fiyatlarına göre kurum aleyhine fark hesabında değerlendirmeye alınacağını ve eski protokole göre fiyatların %30 eksiğine temin edilmesinin gerektiğinin 07/02/2000 tarihinde ünitelere genel yazı ile duyurulduğunu, bu çerçevede ve daha sonra yayınlanan genelgelere göre davacının taahhütnameli satımlarındaki fiyatlar ile genelgeler ve tespit edilen rayiç fiyatlar karşılaştırıldığında davacının alacaklı değil, 4.357.914 USD fiyat farkından borçlu bulunduğunu, davalıya borcunu ödemesi için ihtar yapıldığını,

bu nedenlerle davacının alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, takip konusu fatura içeriğindeki tıbbi malzemelerin kullanıldığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalı tarafından fiyat farkı uygulaması nedeniyle davacının alacaklı değil borçlu olduğu iddia edilerek takip konusu faturanın ödenmediği,

fiyat farkı borcu bulunan davacının ödemelerinin durdurulduğu ve firma yetkilileri hakkındaki ceza soruşturmasının devam ettiği, davacı yöneticileri hakkında Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/155 Esas, 2015/332 Karar sayılı kamu davasında yapılan yargılama sonunda ithal edilen tıbbi malzemelerle ilgili fiyat artışına neden olmak ve rüşvet suçları ile ilgili sanıklar hakkında zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine ve sanık ...'in beraatine karar verildiği, dava konusu 6 adet medikal malzemenin maliyet, masraf, vergi ve kâr hesapları dikkate alındığında KDV dahil bedellerinin 6.156-TL olduğu,

davacının davalıya fatura edilen tıbbi malzemelerin piyasa rayicine uygun bedellerinin tahsilini talep edebileceği, talep edilecek bedelin 6.156-TL olarak belirlendiği, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının ve davalı ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddi gerektiği, davacının dava konusu fatura içeriği malları teslim ettiği gerekçesiyle;

Davanın KISMEN KABULÜNE,

Ankara 10. İcra Dairesi'nin 2003/670 sayılı icra takibinde takibe yapılan itirazın kısmen kabulü ile takibin 6.156-TL asıl alacak yönünden asıl alacağın %60 oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanması suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

İcra inkar tazminatı isteminin reddine,

Davalı ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, karar verilmiş; karara karşı, davacı tarafından tavzih talebinde bulunulması üzerine, 21/10/2019 tarihli tavzih kararı ile;

Mahkememizin 24/05/2019 tarih ve 2007/273 Esas, 2019/403 Karar sayılı kararının 1 nolu bendinin, "Ankara 10. İcra Dairesi'nin 2003/670 sayılı icra takibinde takibe yapılan itirazın kısmen kabulü ile takibin 6.156-TL asıl alacak yönünden asıl alacağa %60 oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanmasına, takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine," şeklinde düzeltilmesine, karar verilmiş; karara karşı, katılma yoluyla davacı ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı katılma yoluyla, davalı ...'ün tedavisinde kullanılan tıbbi malzeme bedelinin davalı kurumca ödenmemesi üzerine Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2003/670 Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, 25/09/2019 tarihli dilekçe ile mahkemeden karar metninde yer alan "asıl alacağın %60 oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanması suretiyle takibin devamına" ibaresinin, "asıl alacağa %60 oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanmasına" olarak düzeltilmesinin talep edildiğini, bu talebe ilişkin bir karar verilmediğini, asıl alacağa işleyecek faiz oranının %60'ı geçmemesinin hükme bağlanması istenmesine rağmen,

kararda asıl alacağın %60'ını geçmemesi gerektiğine dair hüküm kurulduğunu, asıl alacağa işleyecek faizin asıl alacağı geçmemesi gibi bir sınırlandırma yapılamayacağını ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

Davalı ..., davacı tarafından (eski) SSK Okmeydanı Hastanesi'ne fatura edilen alacaklarla ilgili olarak davacının 01/01/2000 ila 31/12/2004 tarihleri arasındaki SSK dönemi muhasebe kayıtlarının incelendiğini ve davacının alacak bakiyesine rastlanmadığını, 1998 ila 2002 yılları arasında taahhütnameli olarak temin edilen iyileştirici tıbbi malzemelerin rayiç bedellerinin SSK Rayiç Bedel Tespit Komisyonu'nca belirlendiğini, oluşan fiyat farkı alacaklarının 5283 sayılı Kanun sonrasında ...'nca takip edildiğini, davacının kuruma fiyat farkı borcu olduğundan, davacının kuruma fatura kesmesi,

uyarılmasına rağmen sigortalılardan senet alması ve icra takibi başlatması suretiyle hastaları mağdur ettiğini, fahiş fiyatla tıbbi malzeme satarak devleti dolandırdıkları gerekçesi ile muhtelif firma ve yetkilileri aleyhine Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2004/220 Esas (bozmadan sonra 2008/93 Esas) sayısı ile açılan ve "neşter davası" olarak bilinen davada davacı yetkililerinin mahkumiyetine karar verildiğini, daha sonra ceza davasının zamanaşımı nedeniyle düştüğünü, düşme kararının davacı şirket yetkililerinin suç işlemediği anlamına gelmediğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tıbbi malzeme satışından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı ve davalı ...'nın istinaf sebepleri ile HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli, denetime ve somut olayın özelliklerine uygun olması, yetkili tıbbi birimler tarafından davalı hasta ...'ün tedavisinde kullanılmak üzere dava konusu tıbbi malzemelerin teminine karar verilmesi, icra takibine konu edilen faturada yer alan tıbbi malzemelerin davalı hasta ...'ün tedavisinde kullanılması, faturada yazan tıbbi malzemelerin gümrük giriş beyannameleri değerlendirilmek suretiyle fatura bedellerinin rayiç malzeme bedellerini yansıtıp yansıtmadığı konusunda inceleme yapılması,

tıbbi malzeme satış bedelleri denetlenerek satış fiyatlarının tayin edilmiş olması, davacının davalıya fatura ettiği tıbbi malzemelerin piyasa rayicine uygun olarak tespit edilen toplam 6.156-TL satış bedelini davalıdan talep edebilecek olması,

davacının, davalı aleyhine olacak şekilde fiyat farkı borcu oluşturulması nedeniyle davacı şirket yetkilileri hakkında yapılan ceza soruşturması sonucunda davacı şirket yöneticileri hakkında ithal edilen tıbbi malzemelerle ilgili fiyat artışına neden olmak ve rüşvet suçları ile ilgili olarak sanıklar hakkında açılan Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/155 Esas, 2015/332 Karar sayılı kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine ve sanıkların beraatine karar verilmiş olması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında davalı ...'nın bütün istinaf taleplerinin reddine,

davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf taleplerinin usul ve esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı, Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2003/670 Esas sayılı icra takibinde asıl alacağa işleyecek faiz oranının %60'ı geçmemesi gerektiği hükme bağlanmak istenmesine rağmen, kararda asıl alacağın %60'ını geçmemesi gerektiğine dair hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, asıl alacağa işleyecek faizin asıl alacağı geçmemesi gibi bir sınırlandırma yapılamayacağını ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, davalı tarafından icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, tavzih kararı ile de takibin 6.156-TL asıl alacağa %60 oranını aşmamak üzere yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. İcra takip talebinde alacağa işletilecek faiz türü yazılmamış olup bu durumda asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanması gerekir. Mahkemenin bu yönü gözardı ederek hüküm kurmuş olması usul ve yasaya aykırı olup isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki bu aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine, davalı ...'nın istinaf başvurusunun esastan reddine, HMK’nın 353/1/b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının asıl alacağa işletilecek yasal faiz yönünden düzeltilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Başkan · Üye · Üye · Katip