Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2932 K.2025/500

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, dava dışı şirketin borçları nedeniyle davalı nezdinde olan alacaklarına konulan hacizler kapsamında davalı tarafça ödeme yapılmamasının haksız olduğu iddiası ile bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, "... aleyhine açılan davada, HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, Ankara Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduklarının tespitine, karrar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olduğnda dava dosyasının görevli Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine" dair verilen karara karşı davacı tarafından, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/416 E. sayılı dosyası üzerinden dava dışı şirketler ve davalı aleyhine alacak ve tazminat davası açtıkları, dosya karar aşamasında iken, davalı gerçek borçlu ...

İnşaat tarafından açılan menfi tespit davasının tensiple birlikte eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkemece, 24.01.2023 tarihli duruşmada birleşen menfi tespit davasının tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verildiği, 18.04.2023 tarihli duruşmada ise, davalı ... İnşaat ve ...

Mimarlık hakkındaki davanın tefriki ile ayrı bir esas kaydına, ...'ye karşı olan davanın Mahkemenin 2020/416 E. sayılı esasla görülerek davanın görev yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, aralarında fiili veya hukuki bağlantı bulunan taleplerin birden fazla kişiye karşı açılacak davada birlikte görülmesinin adil yargılanma hakkının, yargılamanın en ucuz maliyetle en kısa yoldan çözülmesi gerektiğine ilişkin ilkenin, yargı kararları arasında çelişki olmasının önlenmesi için ve en nihayetinde de hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmemesi için zorunlu olduğu, davalı ... ile dava dışı şirketlerin elbirliği içinde hareket ederek ...

İnşaatın ihale sözleşmelerini muvazaalı ve hileli olarak ... İnşaat & ... Mimarlık iş ortaklığına devrettikleri, aslında ortada bir devir olmadığı, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunan ve aynı ilişkiden doğan muvazaaya dayalı, aynı alacak için iki farklı mahkemede iki farklı dava görülmesinin söz konusu olduğu, bu durumun usul ekonomisine de, çelişkili karar verilmesinin önlenmesi ilkesine de aykırı olduğu,

ileri sürülerek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Gerek istinaf sebebi yapılan ve gerekse HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle resen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde; 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi gereğince, genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemeleri ise özel mahkeme niteliğindedir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava düzenlenmiş olup TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir.

Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin, diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiş olup işin ticarî nitelikte olması veya sayılması, davanın ticari dava olarak kabulü için yeterli değildir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, davacı tacir olsa da davalının tacir olmadığı, olayda mutlak ya da nispi nitelikteki ticari davanın bulunmadığı, davada görevli mahkemenin, genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · E-İmzalı · Üye E-İmzalı · Üye · E-İmzalı · Katip · E-İmzalı