Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1175 K.2023/520

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 10/10/2015 tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan ve maliki davalı olup, dava dışı .... isimli kişinin sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın seyir halinde iken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi üzerine önce park halinde bulunan .... plakalı aracın sol dikiz aynasına çarptıktan sonra ... idaresindeki .... plakalı motosiklete çarpması sonucu, mo- tosiklet sürücüsü ... yaralandığını ve sakat kaldığını bu sebep ile ...a 78.954,00.-TL tazminat ödendiğini, hasar gören aracı içinde 1.250,00.-TL ödeme yapıldığını, toplam ödenen miktarın 80.204,00.-TL olduğunu ,

KTK 'nın 95 sigorta genel şartlarının B.4/b ve B.4/f maddeleri gereğince kazadan sonra olay yerini sigortalı araç sürücüsünün terk etmiş olması sebebi ile müvekkilinin yaptığı ödemenin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkiline ait araç sürücüsü ... in kazanın meydana geldiği mahalli, bu mahallin özelliklerini göz önüne alarak kaza mahallinde kalması halinde can güvenliğinin olmayacağı kanaati ile kaza yerinden ayrıldığını, ancak hiç vakit kaybetmeksizin Meydan polis merkezine gittiğini bu sebep ile müvekkilinden davacı ... şirketinin ödediği tazminatı rücu edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, sigorta genel şartlarına göre sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk etmesi sigortacının zarar görene ödediği miktarı sigortalı araç malikine rücu edebilmesine yol açar. Sigortalı araç sürücüsünün bu sorumluluktan kaza mahallini terk etmesine rağmen kurtulabilmesi için makul gerekçelerinin olması gerekir.

Kazanın meydana geldiği yerin bilinen bir güvenlik endişesi taşınması gereken bir yer olmaması, kazanın gündüz vakti meydana gelmesi, kaza sonrası özellikle de bir yaralanan var ise elbette diğer çevredeki insanların kazazedelere yardım etmek için de olsa kaza mahallinde toplanmalarının mümkün ve ahlaki olması, salt toplanmaya bağlı olarak kaza mahallinden kaçıldığının araç sürücüsü tarafından ifade edilmesi,

hatta beyanından kaza sonrası zaman kaybetmeden kaza mahallinden kaçıldığının anlaşılması karşısında somut hiçbir tehlikeye dayanılmamış olması sebebi ile davacının rücu talebinin yerinde olduğu gerekçeleriyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olmasının tek başına hasarın teminat dışında kalmasına yeterli neden olarak kabul edilmediğini, yerleşik ve kararlaşmış Yargıtay kararlarında da sürücünün kaza yerini terk etmesinin tek başına hasarın teminat dışı kalmasına sebep olarak kabul edilmediğini, sürücü ... in kazayı yaptığı sırada alkollü olmadığını, davacı ... şirketinin hasarın teminat dışı kalması sonucunu doğuracak bir durumun varlığını ispat etmesinin gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı ... şirketi, davalı aracının ZMMS ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün yaptığı kaza sonucunda olay yerini terk etmesi nedeniyle dava dışı zarar görene ödediği tazminatı rücuen talep etmektedir. Dava dilekçesinde, dava sebebinin olay yeri terk olduğunun belirtilmekle birlikte devamında KTK 95 ve Trafik Sigorta Poliçesinin Genel Şartlarının 4/b ve 4/f maddeleri gereğince rücu talep etmektedir.

Mahkemece, davacının dayandığı sebeplerden sadece olay yeri terk nedenine dayalı olarak ve eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmiştir.

ZMSS Genel Şartlarının B.4-f. maddesinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacının sigortalıya rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir.

ZMMS Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı B.4.b. maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken sürücü belgesine haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Poliçede yer alan bu şart esasen 2918 Sayılı KTK'nın 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür.

Dosya kapsamına göre, davalının maliki olduğu ve davacının ZMMS ile sigortaladığı .... plakalı aracın dava dışı ... in kullanımında iken 10/10/2015 tarihinde saat 10.00 sıralarında ... ... Mah. .... nolu sokakta seyir halindeyken kazaya karıştığı ve kaza sonucunda olay yerini terk ettiği, davalı tarafın ise olay yeri terk sebebinin, kazadan sonra olay yerine kalabalığın toplanması ve kendisine zarar verilebileceği şüphesiyle can güvenliğinin bulunmaması nedenine dayalı olduğu ileri sürülmüştür. Davalı taraf, aynı gün karakola gitmiş ve saat 16.29'da ifade vermiştir.

Kural olarak zararın teminat dışı olduğunu ispat yükü davacı ... şirketinde bulunsa da, somut olayın özellikleri, olayın meydana geldiği yer ve saat, olayın oluş şekli, olay yerini terk eden sürücünün yaralandığını iddia etmemesi gibi durumlarda kazadan sonra can güvenliğinin bulunmadığı gerekçesiyle olay yerini haklı nedenle terk ettiği yönündeki ispat yükünün davalı sigortalıya geçtiğinin kabulü gerekir. (Y 4. HD 2022/8658 Esas 2022/10533 Karar sayılı ilamı) davalının bu yöndeki delilleri de toplanarak ve rücu sebebi olarak ayrıca ZMMS 4/b maddesine dayanıldığı da görülmekle, bu yönde gerekli araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....