Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1895 K.2024/907

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından satılıp teslim edilen malların faturalarıyla birlikte davalıya teslim edilmesine rağmen bedelinin 58.730,73-TL'sinin ödenmediğini, tahsili için Antalya 9. İcra Müdürlüğü’nün ... Esası üzerinden girişilen takibe itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline ve tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının düzenlediği fatura üzerindeki cari hesap bakiyesi ile mahkemeye ibraz ettiği cari hesap bakiyesinin birbirine uymadığını, davacı ile aralarındaki ilişkinin başında müvekkilinin davacı şirkete 1.000.000-TL avans ödemesi yaptığını, bu ödemeyi karşılayacak miktarda bir mal da almadığını belirterek, davının reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; dava konusu alacağın para borcuna ilişkin olması karşısında HMK’nın 10 ve TBK’nın 89. maddelerine göre davacı alacaklının ikametgah mahkemesinin yetkili olduğu, davacının defterlerinde kayıtlı olup da davalının tasdikli ticari defterlerinde kayıtlı olmayan bir kısım faturanın ( 20.12.2013 tarihli .... no.lu 1.502,58 -TL bedelli faturanın cevap dilekçesinin 2 no.lu ekindeki cari hesap dökümünde bulunan 21.600,31-TL mal alımına ilişkin kayıt içinde olduğu,

aynı tarihli ... no.lu 17.508,21-TL bedelli faturanın cevap dilekçesi ekindeki cari hesap dökümünde 14.514,52-TL lık mal alımına ilişkin olarak kayıtlı olduğu, davalının defterinde kayıtlı olmayan 20.12.2013 tarihli ... no.lu fatura muhteviyatı malın davalı defterlerinde kayıtlı olan ... no.lu fatura muhteviyatı malla birlikte 39 no.lu paletle gönderildiği ) davalının dilekçesine eklediği cari hesap dökümünde yer aldığı gibi, bu faturaların tümünün davalının vergi dairesine sunduğu ... formunda mevcut olması karşısında davacının bu cari hesaba ilişkin fatura muhteviyatı malları davalıya teslim ettiğini ispatladığının kabulü gerektiği,

davalının ise vergi dairesine beyan ettiği bu faturalara itiraz ya da iade ettiğine dair bir savunma ve iddiasının bulunmadığı, ayrıca davalının avans ödemesi iddiasının taraf defterleriyle uyumlu olduğu ancak bu yapılan avans ödemesini aşar şekilde davacıdan mal aldığının anlaşıldığı, aldığı bu malların bedeli ise ödendiğini ispat edemediği gerekçesiyle, davanın kabulüne itirazın iptaline, alacak likid olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatı verilmesine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkili şirket defterlerinin incelenmesi suretiyle düzenlenen rapor kapsamında müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun olmadığının anlaşılmasına rağmen mahkemenin gerekçesine dayanak ettiği faturalar ile uyuşmazlık konusu faturalar ve fatura bedellerinin uyuşmadığını;

özellikle davacının icra takibinde talep ettiği alacak miktarı 58.730,73-TL iken ve davacı vekilinin 07.01.2021 tarihli bilirkişi raporuna itirazında uyuşmazlığa konu faturaların toplamı 57.197,25-TL olan 5 adet fatura iken, bilirkişi raporunda toplam bedeli 58.699,83 TL olan faturaların uyuşmazlık konusu olduğunun değerlendirildiğini, uyuşmazlık konusu olmayan ilki ... no.lu fatura bedelinin 23.102,89-TL, ikincisi ... no.lu fatura bedelinin de 1.559,94-TL olduğunu bunun da mahkeme gerekçesinin tutarsızlığını gösterdiğini,

mahkemenin ... no.lu 1.502,58-TL bedelli faturanın müvekkil şirketin cevap dilekçesi ekindeki cari ekstrede 21.600,31-TL olarak kayıtlı olduğunu, yine ... no.lu 17.508,21 no.lu bedelli faturanın da aynı cari ekstrede 14.514,52-TL olarak kayıtlı olduğu tespitinin de bu faturaların uyuşmazlık konusu olmaması karşısında gerekçesinin de tutarsız olduğunu, müvekkili tarafından düzenlenen ... formuna göre davacıdan alınan fatura sayısının 197 adet olmasına karşın defterlerine 191 faturanın kaydedildiği tespitinden mahkemenin kaydedilmeyen fautarının bu 6 adet fatura olduğu yönündeki kabulünün de tutarlı olmadığını,

nakliyeci ... firmasından bu yönde bir cevap alınmadığı halde mahkemenin davalının 39. palette gönderilen ... no.lu fatura muhteviyatı malların davalı defterlerinde kayıtlı olmasına dayanarak, defterinde kayıtlı olmayan 20.12.2013 tarih ... no.lu fatura muhteviyatı malın da aynı palette gönderildiği sonucuna varılmasının isabetli olmadığını, müvekkili tarafından yemin deliline dayanıldığı ve istinaf kararında tüm deliller toplanıp değerlendirme yapıldıktan sonra gerekirse davalıya yemin teklif edilmelidir denildiği halde mahkemece kendilerine yemin teklif edilmemesinin doğru olmadığını,

alacak likit olmadığı halde icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına, davanın reddine aksi halde karar eksik incelemeye dayalı olarak verildiğinden yeniden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; fatura ve cari hesap alacağına dayalı olarak girişilen takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Mahkemece dava belirtilen gerekçe ile kabul edilmiş, karar davacı tarafça istinaf edilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK’nın 222. maddesi “.

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.” Bir tarafın ticari defterinin bu şartlara uygun olması … “sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. …” şeklindedir.

Davaya konu icra dosyasına göre; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhinde cari hesap ekstresi ve ... nolu irsaliyeli faturaya dayalı olarak 58.730,73.-TL asıl alacağın tahsili talebiyle genel haciz yoluyla icra takibine girişildiği anlaşılmıştır. ... nolu 58.730,73.-TL bedelli irsaliyeli faturanın incelenen davalı defterlerinde de kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair 12/02/2019 tarih ... Esas ... karar sayılı ilamı, Dairemizin 11/02/2020 tarih ... Esas ... sayılı: "Davacının düzenlediği faturaları teslim alan ... firmasının davalıya mal teslimi yapıp yapmadığı ve davalıyla bağlantısının araştırılmadığı görülmüştür. Davalı cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı halde yemin hakkı hatırlatılmamıştır. Davalı şirketin ... formları, davacının ... formları celp edilmemiştir.

Bu haliyle mal teslimini ispat yükünün davacıya düştüğü değerlendirilmemiştir.

Mahkemece, bu hususlar araştırılmak suretiyle oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp davalı vekilinin tüm istinaf başvuru nedenleri yerindedir." gerekçesiyle kaldırılmış olup, mahkemece davalı şirket ... kayıtları getirtildiği ancak davalı şirketin mal teslimine ilişkin ... firmasından herhangi bir kayıt talep edilmeden karar verildiği görülmüştür.

Tarafların incelenen ticari defterlerine göre, uyuşmazlık konusu faturaların 20.12.2013 tarihli ... no.lu 16.943,43-TL bedelli, ... no.lu 17.508,21-TL bedelli, ... no.lu 19.015,48-TL bedelli, ... no.lu (23.102,89 TL bedelli fatura bakiyesi ) 1.502,58 -TL, 23.12.2013 tarihli ... no.lu 2.834,04-TL bedelli ve 27.12.2013 tarihli ... no.lu 896,09-TL bedelli faturalar olduğu anlaşılmaktadır.

Bu faturalardan ... no.lu 23.102,89 TL bedelli faturanın her iki taraf defterlerinde de aynen mevcut olduğu 1.502,58 -TL farkın ise davalının sunduğu cevap dilekçesi ekinde bulunan cari hesap dökümünde bu fatura bedelinin 21.600,31 TL olarak gösterilmesinden kaynaklandığı, dolayısıyla bu fatura bakiyesi 1.502,58 TL alacak yönünden davanın ispatlandığının kabulü gerektiği anlışılmıştır.

Uyuşmazlık davalı defterlerinde yer almayan toplam bedeli 57.228,15 TL olan diğer 5 adet faturadan kaynaklanmaktadır. Yani bu faturaların davalı defterlerinde de mevcut olmaması karşısında davalının defterleri kendisi aleyhine delil olma niteliğinde değildir.

Her ne kadar mahkemece, davalı defterleri üzerinde inceleme yapan “bilirkişinin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını tespit ettiği, ... no.lu 17.508,21 TL tutarlı faturanın cevap dilekçesi ekindeki cari hesap dökümünde 14.514,52 TL alınan mal bedeli olarak kayıtlı olduğu” değerlendirmesi yapılmış ise de davalının cevap dilekçesi ekindeki cari hesap dökümündeki ... nolu faturanın aynen 14.512,52 TL olarak kayıtlı olduğunun görülmesi karşısında bu değerlendirmenin tutarlı olmadığı anlaşılmaktadır. Zira davalı defterlerinde olmayan fatura numara ve bedeli mahkemenin kabünün aksine ... no.lu 17.508,21 TL bedelli fatura olup bilirkişi raporu da bu yöndedir.

Yine mahkemenin “davalının defterinde kayıtlı olmayan 20.12.2013 tarihli ... no.lu fatura muhteviyatı malın 39 no.lu paletle gönderildiği ve aynı palette gönderilen (ve davacıya teslim edilen) ... no.lu faturanın ise davalının defterlerinde kayıtlı olduğu” bu sebeple ... no.lu fatura muhteviyatının da davalıya teslim edildiğinin kabulü gerektiğine ilişkin değerlendirmesi; ... no.lu fatura muhteviyatı malın davalıya 39 no.lu paletle davalıya gönderildiği hususunun davalı taraftan sadır olan bir belgeye dayanmadığından muhteviyatının davalıya teslimine ilişkin yeterli bulunmamıştır.

Davalının vergi dairesinden gelen ... kayıtlarına göre davacıdan 2014 yılında toplam 46 belgeye dayalı olarak 515.901,00 TL, 2013 yılında toplam 197 belgeye dayalı olarak 1.260.453,00 TL bedelli mal aldığı kayıtlı iken, kendi defterlerindeki mal kaydının 2014 yılı itibarıyla 43, 2013 yılı itibarıyla 191 belgenin kayıtlı olduğu görülmektedir. Davalı ticari defterlerine kayıtlı mal bedellerinin ise bilirkişi tarafından ayrıca hesaplanmadığı görülmektedir.

Teslim olgusunun ispatı açısından malları ve irsaliyeli faturaları davalıya teslim eden ... firmasından gereken kayıtların istenmemesi ve ... kayıtları getirildikten sonra dosyanın bilirkişiye tevdi edilmeyerek ve dairemizin kaldırma kararında işaret edilen yemin delilinin davalıya hangi sebeple hatırlatılmadığı üzerinde durulmadan hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Buna göre mahkemece yapılması gereken iş, öncelikle mevcut kayıtlar itibarıyla taraf defterleri ve ... kayıtları incelendiğinde belirtilen fatura muhteviyatlarının teslim olgusunun ispatlanıp ispatlanmadığı üzerinde durulması, bundan sonuç elde edilememesi halinde uyuşmazlık konusu olan 5 adet faturanın muhteviyatı malların nakliye şirketine teslim edildiğine ilişkin kayıtlar da eklenmek suretiyle nakliye firması olan ... firmasından mal teslimlerine ilişkin davalı yetkilileri tarafından imzalanmış kayıtların dosya arasına alınarak taraflara kayıtlara diyecekleri sorulduktan sonra gerekirse ek rapor alınmak suretiyle ve gerektiğinde aksini ispat yönünden davalıya yemin delili hatırlatılıp gereken kararın verilmesidir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...