Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2311 K.2024/852

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 11.09.2018 tarihinde 300.000,00 TL tutarlı, taşıt kredi sözleşmesi akdedildiğini, kredi borcunu erken kapatmak isteyen müvekkilinin, Ankara 19. Noterliği'nin 24.10.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile;

"... numaralı hesaba ait taşıt kredisini 31.10.2019 tarihinde kapatılacağını, erken kapama tutarının yazılı şekilde bildirilmesini, ayrıca bankalardaki genel uygulamanın erken kapama cezasının %2 oranında uygulanması yönünde olduğunu ve bu oranın üzerinde yapılacak erken kapama cezası ödemelerinde bankadan talep ve dava hakkının saklı tutulduğunu, ayrıca bildirilecek tutara ilişkin yapılacak ödemenin ihtirazi kayıtla ödeneceğini" davalıya ihtaren bildirdiğini, bu ihtarnameye cevaben gönderilen 28.10.2019 tarihli yazıda.

"Genel Kredi Sözleşmesi'nin erken ödeme/kapamaya dair ilgili maddesi uyarınca 44.285,85 TL erken kapama maliyeti doğduğu, 30.10.2019 tarihi itibari ile kredi kapama tutarının toplam 272.700,81 TL olduğu"nun beyan edildiğini, müvekkilinin, 30.10.2019 tarihinde bakiye kredi borcu ve bu borca işlemiş faiz olan 228.414,96 TL ile erken kapama maliyeti olan 44.285,85 TL'yi davalı ...

Şubesi'ne ödeyerek söz konusu taşıt kredi borcunun tamamını vadesinden önce kapattığını, davalı tarafa ödenen 44.285,85 TL'lik erken kapama maliyetinin haksız ve hukuka aykırı şekilde fazla hesaplandığını, erken kapama maliyetinin 24.400,77 x %2 = 4.488,00 TL olması gerektiğini, davalıya fazladan ödenen tutarın 4.285,85 - 4.488,00 = 39.797,85 TL olduğunu, iadesi talep edilen tutarın bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek olması nedeni ile şimdilik 1.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 30.10.2019 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesi gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edildiğini, böylece tacir olan davacı ile müvekkili banka arasında yetki sözleşmesi imzalandığını, HMK'nın 17. maddesi gereğince dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesi gerektiğini, erken kapama maliyetinin davacıya yansıtılmasının mevcut yasal düzenlemelere, bankacılık ve ticari teamüllere uygun olduğunu, sözleşmesinin 11. maddesinde de erken kapama ücretinin açıkça belirtildiğini, davacıdan Merkez Bankası tebliği uyarınca erken kapama ücreti tahsil edildiğini, bu durumun emsal Yargıtay kararlarına da uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...davalı bankanın talep edebileceği erken kapama ücretinin 224.400,00 TL ana para üzerinden % 4,07 oranı dikkate alındığında 9.133,08 TL olabileceği, bu miktarın üzerinden hesaplanan gider vergisi 456,65 TL eklendiğinde toplam 9.589,73 TL erken kapama ücreti talep edilmesi gerekirken, % 18.80 oranı üzerinden 42.177,00 TL erken kapama ücreti ile 2.108,85 TL gider vergisi olmak üzere toplam 44.285,85 TL tahsil edildiği, bu nedenle davacının (dava belirsiz alacak davası olarak kabul edildiğinden) dava tarihinden (davalı temerrüde düşürülmediğinden) geçerli en yüksek mevduat faizi ile birlikte 33.043,92 TL tutarında fazla ve haksız tahsil edilen erken kapama ücreti talep edebileceği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, esasa girilmeksizin davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, Genel Kredi Sözleşmesi'nin “yetki” ile ilgili düzenlemesi gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edildiğini, bilirkişinin sözleşmeyi yeteri kadar incelemeden raporunu oluşturduğunu, hem ek hem de kök bilirkişinin, erken kapamaya ilişkin banka oranlarını bankaların web sitelerinden alarak tespit ettiğini belirttiğini, bankalara ticari kredi erken kapama maliyeti konusunda müzekkere yazılmadan, resmi kanaldan elde edilmeyen verilerle rapor hazırlandığını,

emsal banka uygulama araştırmasının ancak masrafların yasal düzenleme uyarınca ilan edilmemiş ise söz konusu olabileceğini, müvekkili bankaca söz konusu yasal düzenleme uyarınca gerekli ilan yapılmakta olup, söz konusu ilanlarda ticari kredi nedeniyle erken kapama komisyonu oranı konusunda sabit bir oran belirtilmediğini, bankanın kredinin kapatıldığı tarihteki duruma göre yapmış olduğu hesaplamaya göre davacıdan tahsil etmiş olduğu erken kapama komisyonunun tahsilatında hukuka aykırı bir yön bulunmadığının sabit olduğunu, müvekkili bankanın erken kapatılan kredi nedeni ile faiz kaybı/maliyetinin,

diğer banka ortalamaları ile belirlenen "sabit bir oran" ile değerlendirilemeyeceğini, konut veya tüketici olmayan ticari kredilerde sabit bir oranın esas alınmasının açıkça hatalı olduğunu, rapora bu yönüyle itiraz ettiklerini, bankanın davacıdan tahsil ettiği tutarın, fahiş olmadığı gibi, kredinin erken kapatılması nedeniyle uğranılan faiz kaybının çok çok altında bir tutar olduğunu, bilirkişiler tarafından hatalı bir hesaplama ile sabit bir oran belirlenmiş olmasının açıkça hukuka aykırı nitelikte olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun erken kapatılması nedeniyle alınan ücretin haksız ve fazla tahsil edildiği iddiasına dayanan istirdat davasıdır. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; davalı taraf süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan ve varlığı inkar edilmeyen sözleşmenin 8. maddesi gereğince İstanbul (Merkez) mahkemeleri ve icra daireleri yetkili olarak kararlaştırılmıştır.

HMK’nın “Yetki Sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmünü düzenlemektedir.

Hal böyleyken, ilk derece mahkemesince taraflar arasındaki yetki sözleşmesi hükmü gereği yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır. (Benzer şekilde. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih, 2015/4766 Esas - 2015/15190 Karar sayılı ilamı)

Kabule göre de; kararın gerekçesinin son paragrafında davanın en yüksek mevduat faiziyle kabulüne karar verildiğinin açıklanmasına rağmen hüküm fıkrasında yasal faiz ile birlikte davanın kabulüne karar verilmesi çelişki oluşturmasına rağmen kaldırma sebebine göre bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir. Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...