Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/314 K.2023/73

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ... adına kayıtlı ... plakalı otomobilin davacı ...nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı vekilinin, sigortalı araç sürücüsünün 23.06.2015'de dava dışı ...'a ait ... plakalı araca çarparak kaçtığından, zarar gören araç için hasar bedeli ödediklerinden, sigortalının kaza yerini terk etmekle sigorta şirketince ödeme yapılmasına yol açtığından ve bu ödemeden sorumlu olduğundan söz ederek ödedikleri hasar bedelinin sigortalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı adına çıkartılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı cevap dilekçesi sunmamış, duruşmadaki beyanında, aracını ... Kiralama'ya kiraladığını, ... Kiralama Şirketi'nin de başka bir müşterisine aracı kiraladığını, kiralayan şahsın da kazaya karıştığını, sorumluluğun kendisinde olmadığını, araç işletenin kendisinin olmaması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kazada herhangi bir bedeni zararın söz konusu olmadığını, sadece maddi hasarın olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının kaza sonrası kaza mahallini terk ettiği, ancak davaya konu trafik kazasında bedeni bir hasar oluşmadığı ve dolayısıyla da yukarıda belirtilen yasal düzenleme karşısında davacının kaza sonucu üçüncü kişiye ödediği araç hasar bedelini sigortalısından talep etme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, olay tarihinde davalıya ait araç sürücüsünün dava dışı üçüncü kişiye ait park halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarpıp kaçtığını, polis memurları tarafından tutulan trafik kazası tespit tutanağında firarı kaydının belirtildiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f maddesine göre müvekkili sigorta şirketinin dava dışı üçüncü kişiye ödenen hasar bedelini davalıdan rücu şartlarının oluştuğunu,

rücu için bedeni zararın oluşması gerektiğine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebinin ehliyetsiz veya alkollü olmasının muhtemel olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, davalı adına trafikte kayıtlı ve davacının ZMSS şirketi olduğu aracın, park halindeki 3.kişiye ait araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet vermesi, davacı ... şirketinin hasarlanan araç nedeniyle hak sahibine ödediği tazminatın, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle kendi sigortalısı (akidi) aleyhinde itirazın iptali şeklinde açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 95.maddesine göre; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın. “Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri” başlıklı B.1.1. maddesine göre.

Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde, maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmekle yükümlüdür.

"Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacının sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme ile, sigortacının olay yerinin sürücü tarafından terk edildiğini veya kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmediğini ortaya koyması yeterli olmaktadır. Bu durumda sigorta ettirenin rücu sebebinin doğmasını engellemek için, ancak zorunlu hallerden birinin gerçekleştiğini kanıtlaması gerekecektir. Zorunlu hallerin gerçekleştiğini kanıtlaması halinde, sigortacının rücu davası reddedilecektir.

KTK m. 81'de olay yerinden ayrılmanın “zorunlu haller” için mümkün olduğu, aksi halde para cezası verileceği, KTK Yönetmeliği m.152'de karışan tüm sürücülerin "zorunlu haller ve yaralılara ilkyardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla" kaza mahallinden ayrılabileceği belirtilmiştir. Sigortacıların artık sürücünün olay yerini terk etmiş olduğunu ispatlamaları yeterlidir.

Her ne kadar mahkemece ilgili hükmün “sadece bedeni hasara neden olan kazalarda” uygulanabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, madde metninden bu şekilde bir anlam çıkarılamayacağı, maddi hasarlı kazalarda olay yerinin terk edilmesi halinin doğrudan rücu sebebi sayılacağı, ancak bedensel zararla sonuçlanan kazalarda, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerin mevcudiyeti halinde olay yerini terkin rücu sebebi olmayacağı şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından mahkemece anılan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf sebebi yerindedir.

Davalı sigortalı, davacı ... tarafından davaya konu trafik kazasında zarar gören 3. kişiye ödenen tazminatla değil, araç sürücüsünün kusuru oranında gerçek zarardan sorumludur. Bu nedenle davalıya ait sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusur oranı ve davaya konu kaza sonucu dava dışı 3. kişiye ait araçta oluşan gerçek zararın tespiti gerekir.

Açıklanan gerekçelerle, konusunda uzman bilirkişiden meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve davaya konu kaza sonucu dava dışı 3. kişiye ait araçta oluşan gerçek zararın tespiti konusunda rapor alınarak, yargılamaya devam edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....