Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/3192 K.2025/222

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin 06.06.2018 tarihinde yılık %21 sözleşme faiziyle 2.000.000,00 TL değerinde davalı bankanın Çallı şubesinden ...referans numaralı ... kredisi kullandığı, bankanın kullandırım tarihinde genel bir uygulama olduğu belirtilerek fon teminatı dışında kalan %15’lik kısım için 300.000,00 TL. nakit blokaj teminatı aldığı, kredi süresince sorumlu ve basiretli tacir olarak tüm taksit ödemeleri ve taahhütlerini hiç aksatmaksızın yerine getirdiği,

13.01.2020 tarihinde ana borç 1.000.000,00 TL. ve vadesine 16 ay kalmış iken düşen kredi faizleri ortamında kredi faizinin piyasa koşullarına indirilmesi ve faiz oranında güncelleme yapılamaması halinde fon kredileri için tanınan erken kapatma komisyonu alınmaksızın kredinin erken kapatılması için davalı bankaya başvurulduğu, 17.02.2020 tarihinde müvekkilinin talebinin yenilenmesi ve bir ay süre bekleyişi sonucunda piyasa faizlerini çok üzerinde faiz sunulmasıyla kredinin erken kapatılmasına karar verildiği,

erken kapatma komisyonu alınmaması talep edilmesine karşılık müvekkilinin bankaya 25.02.2020 tarihinde 1.000.000,00 TL. anapara ve 47.250,01 TL. faiz, 78.265,78 TL. kapama komisyonu, 39013,29 TL. kapama komisyonu gider vergisi olmak üzere toplam 1.131.791,59 TL. ödediği,

30.01.2019 tarihli 681 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı 4/i bendine göre kredi verenler ve kurum kefaletine ilişkin bu karar ve bakanlık ile kurum arasında imzalanan protokolde belirtilenler dışında ilave ücret talep edilemeyeceği, ...’ye ödenecek onbinde üç dışında masraf talep edilemeyeceği, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında Tebliğ ile birlikte erken ödeme talebinin bankalarca kabul zorunluluğu olduğu,

ayrıca fon destekli krediler için erken kapama komisyonu alınmaması gerektiğinin Bakanlıkça değerlendirildiği hususları belirtilerek haksız ödenen 82.179,09 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davacıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının tacir olduğu tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağı, taraflar arasında imza edilen kredi sözleşmesinin 8.maddesinde bankanın sözleşmeye dayanarak açacağı döviz kredisi teminat mektubu ve aval kabul kredisi, dövize endeksli kredi dahil her türlü krediye yetkili merciler tarafından bildirilen en yüksek oranları geçmeyecek şekilde belirlenecek oranlarda faiz ve her nevi komisyonlar, fon gibi yasal ve banka düzenlemelerine veya teamüllerine göre talep edilebilecek her türlü ücret masraf ve sair giderlerin uygulanacağı ve bunların vergilerinin müşterinin hesabına borç yazılacağı,

hükmünü içerdiği, madde içeriğine göre müvekkili bankanın krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisinin bulunduğu, bu hükme istinaden davacı firmaya yönelik yapılan kredi limiti yenilemesi ve tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil edildiği, bankaların tacir olduğu ve Ticaret Kanunun 20.maddesine ücret isteme hakkı bulunduğu, bankaların bankalar kanunu uyarınca faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarını serbestçe belirlemelerinin öngörüldüğü,

taraflar arasındaki sözleşmeye 6098 sayılı TBK genel işlem koşullarının denetimi açısından uygulanmasının mümkün olmadığı, davacının müdebbir bir tacir olduğu, dolayısıyla davacının GİŞ koşullarına dayanan taleplerinin kabul edilebilir nitelikte olmadığı, sözleşmenin imzalanmasından önce sözleşme öncesi bilgi formu verildiği, davacının kullandığı kredinin ticari bir kredi olmakla erken ödeme komisyonu tahsil edilmesine yasal bir engel olmadığı,

Borçlan kanunun 26.maddesi sözleşme özgürlüğü ve Ticaret Kanunun 20.madde hükmü kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği, Taraflar arasında imzalanan Bankacılık Hizmetleri sözleşmesinin 8.maddesi ve kredi sözleşmesinin 8.maddesinde faiz komisyon, vergi, fon ve masrafların düzenlendiği, ilgili ücret kaleminin Türkiye Bankalar Birliği nezdinde yapılan ticari ücret ve komisyonları sadeleştirme çalışması kapsamında oluşturulan ücret tablosundaki kalemlerden biri olduğu, bankanın masraf komisyon listesinin BDDK web sitesinde yayınlandığı, dolayısıyla tahsil edilen periyodik hizmet komisyonu mevzuatına uygun olduğu,

ayrıca bankanın web sitesinde de duyurulduğu, ücret uygulamasından önce müşteri bilgilendirilmesinin yapıldığı, bildirimin ulaştığının ilgili ekipten teyit edildiği hususları belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "....müzekkere üzerine...tarafınca dosyaya gönderilen 15.12.2020 tarihli yazıda.

Cumhurbaşkanlığı kararı, karara dayalı olarak Bakanlık ve Fon arasında imzalanan protokol uyarınca, davalı banka tarafınca bankaların .... kefaletli kredilerin kullandırımında üçüncü kişilere yaptırılacak ekspertiz, sigorta vb masraflar ve fona ödenecek komisyon dışında başka bir masraf-komisyon talep edilemeyeceği, aynı düzenlemenin kurumlarıyla kredi verenler arasında yapıldığı, kurum tarafından yapılan kredi kapama işlemlerinde komisyon tahsil edilmediği, davalı bankanın da kurumlarına sorulan işlemde kredi kapama komisyonu ödemesi bulunmadığının belirtilmesi;

bu durumda, davalı bankanın davacı şirketin ... kefaletli kredisinin vadesinden önce kapatılması işleminde dava konusu yapılan komisyonun doğrudan bankanın faizi dışı gelirlerine alındığı, 78.265,78 TL. komisyon tutarının bankanın kapatma tutarı olan 1.000.000,01 TL. anapara, 47.250,01 TL. işleyen faizi, 2.362,50 TL. faizin %5 gider vergisi toplamı 1.049.612,52 TL’nin takribi olarak %7,5 gibi bir orana tekabül ettiği, alınan tutarın bankanın %1 olan tarifesinin de çok fevkinde bulunması bir yana,

davacı şirketten 25.02.2020 tarihinde davalı banka tarafından tahsil edilen 78.265,78 TL. erken kapatma komisyonu ve işlemin doğurduğu %5 gider vergisi 3.913,29 TL. olmak üzere toplam 82.179,07 TL. olan komisyon alınmasının ... kefaletli kredilerin için yapılan kamu düzenlenmesine aykırı olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, 82,179,07 TL'nin kesinti tarihinden itibaren avans faiz oranını geçmemek üzere en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Son olarak söylemek gerekir ki; davacı vekili, dava dilekçesinde, istediği miktara bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizinin uygulanmasını talep etmiştir. Ticari işlerde uygulanacak faiz oranı avans faizidir. Mahkememizce de talep de dikkate alınarak, avans faizini geçmemek şerhi ile karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kullandığı kredinin ticari bir kredi olduğunu, kredinin garanti fonu garantili olmasının ticari kredi özelliğini kaybettirmediğini, kredi genel şartlarına tabi olmasını ortadan kaldırmadığını, erken ödeme komisyonu tahsil edilmesine engel bir kredi türü ve kredi sözleşmesi hükmünde olmadığını, alınan tutarın, yani erken ödeme ücretinin esasen erken kapama ücreti değil, hazine maliyeti olduğunu, bankanın faiz riski taşımamak için sabit faizli işlemlerden kaynaklanan pozisyonlarını belirli bir metodoloji ile faiz swapları yolu ile hedge ettiğini,

müşteriden talep edilen Hazine erken kapama maliyetinin bankanın gerçek bir maliyeti olup, swap faiz oranlarındaki değişimden kaynaklandığını, bunun nedeninin bankanın kredi kapamasından sonra orjinal swap işlemini nötralize edecek başka bir swap yapacak olması ve arada çıkan maliyete katlanmak zorunda kalması olduğunu, bu maliyetin, kredinin hedge edildiği günkü orijinal swap maliyeti ile güncel swap maliyeti arasındaki fark ve kredinin kalan vadesi dikkate alınarak hesaplandığını, bankanın Genel Kredi Sözleşmesinde bu konuda hüküm yer aldığını,

sözleşmede erken kapama maliyetine ilişkin faiz farkının kredinin kullanım faizi ile güncel kredi faizi üzerinden ifade edildiğini, bu şekilde yapılan hesaplamanın da aynı mantığa dayandığını ve esasen kredi fiyatlamaları swap oranları baz alınarak belirlendiğini, kredi kapamasının yapıldığı dönemde ... kredilerinin erken kapanması halinde ücret alınmayacağına dair ... ile banka arasında yazışmalar yapılmakta olup yukarıda belirttikleri üzere bunun bir komisyon değil maliyet olduğunun belirtildiğini, .. ile banka arasındaki yazışmaların 6 Mart 2020 tarihinde neticelendiğini,

bu kapamanın ... ile banka arasındaki yazışmaların neticelendiği tarih öncesinde yapılmış bir kapama işlemi olduğundan davacıya kullandırılan kredinin, müvekkil bankanın kendi finans kaynaklarıyla kullandırılan kredi olmakla birlikte krediye ilişkin kullanma şartlarının tamamen genel kredi sözleşmesi şartları ve eklerine tabii olduğundan mahkemece bu yönler atlanarak diğer başka bankaların bu yöndeki uygulamalarının bazılarının dikkate alınmasının taraflar arasındaki sözleşme serbestisi ve kredi sözleşmesine aykırılık oluşturduğunu,

davacının müvekkil banka ile kurduğu cari ve ticari kredi ilişkisi süresince tüm bankacılık ilişkisinin her aşamasının açık ve net kurulduğunu, her işlemin miktarından, sebebinden, sonuçlarından haberdar olduğunu, davacının her krediye ihtiyacı doğdukça yaptığı müracaatlardan ve işlemlerinden ötürü, gerek şubelerindeki müşteri temsilcilerinden, gerek telefon iletişimlerinden ve gerekse özel internet bankacılığından ve genel internet sayfasında duyurulan bilgelendirmelerden faydalanarak her işlemin sonuçlarına yönelik bilgisi, ilgisi ve kabulünün mevcut olduğunu, müvekkil bankanın,

ne Bankacılık Kanununa ne Türk Ticaret Kanununa ne Borçlar Kanununa ne de diğer bankacılık faaliyetlerinin düzenleme ve denetleme yetkisi olan kamusal Kurum ve Kuruluşlarının yetki ve talimatlarına aykırı davranmadığını, bilirkişinin de tespiti gibi ister faiz miktarındaki TCMB.'nin tanıdığı faiz hadleri dahilinde kredi kullandırmasında, ister her kullanılan ticari kredideki dosya masrafı kredi tahsis ücreti gibi masraf tahsilatlarında, ister ticari mevduat veya vadesiz hesaplarındaki işlem masraflarında, isterse davacının diğer belirli olmayan taleplerinde usulsüzlük veya haksızlık, hukuka aykırılık olmadığını,

tahsil edilen erken ödeme ücretinin mevzuata uygun olduğunu, tazminine karar verilen erken ödeme ücreti için tahsil tarihi olan 25/02/2020 tarihinden itibaren isleyecek avans faiz oranını geçmemek üzere en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte ödenmesine karar verdiğini, mahkemenin faiz hükmünün de yasal duruma aykırı olduğunu çünkü davacı ile müvekkil Banka arasındaki ilişkinin ticari ve temerrüt için ihtar çekilmesi gerektiğini veya bu amaca yönelik talepte bulunulmuş olması gerektiğini, davacının,

müvekkil Bankaya karşı işbu davaya kadar yazılı ve/veya sözlü ve benzeri yolla talepte bulunmadığını yani temerrüde düşürülmediğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, davalı banka tarafından kullandırılan KGF garantili kredi nedeniyle davacıdan erken kapama ücreti ve gider vergisi adı altında tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

..den gelen yazı cevabında Cumhurbaşkanlığı kararı, karara dayalı olarak ... ve ... arasında imzalanan Hazine desteğine ilişkin protokol uyarınca, kredi verenlerin hazine destekli kurum kefaleti kapsamında kullandıracakları kredilerden, üçüncü kişilere yaptıracakları ekspertiz, sigorta vb. İşlemler için ödeyecekleri masraflar ve fona ödenecek komisyon dışında başka bir masraf talep edilemeyeceği, aynı düzenlemenin kurumlarıyla kredi verenler arasındaki protokollerde de yer aldığı, bu doğrultuda Karar ve Protokol hükümleri gereği kurumca kredi kapama işlemlerinde komisyon tahsil edilmediği,

davalı bankanın da kurumlarına sorulan işlemde kredi kapama komisyonu ödemesinin bulunmadığının belirtilmesine, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...