Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/134 K.2022/586

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın inceleme raporu okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

A-)İhtiyati Haziz İstemi :

İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle "...müvekkili tarafından .... Ltd. Şti'nin donatanı olduğu ....

IMO numaralı .... gemisine, geminin Yalova'da tersanede tamirde bulunduğu süre içerisinde bilumum elektronik ve tadilat işleri yapıldığını, yapılan işlemlere ilişkin olarak .... tarafından teklif verildiğini, tekliflerin kabul edildiğini, işe başlandığını ve tamamlandığını, sonrasında işin yapılıp teslim edildiğine dair gemi kaptanı imzalı ve gemi kaşeli teslim tutanaklarının düzenlendiğini, yapılan işlere ilişkin faturalar düzenlendiğini, faturaların müvekkil şirkete ödenmediğini, karşı tarafın müvekkil şirketin alacağını sürüncemede bıraktığını,

müvekkilin faturalardan kaynaklanan deniz alacağı niteliğindeki alacağının tahsili bakımından tamir, bakım ve onarım hizmetleri gerçekleştirilen ve ihtiyati haciz kararı ittihaz edilmesi talep edilen ....

IMO numaralı .... gemisinin yegane teminatı teşkil ettiğini, yabancı bayraklı geminin donatanınında yabancı olduğunu, el değiştirme ihtimalinin bulunduğunu, geminin sürekli deniz tehlikelerine maruz kaldığını, bu durumlarında meydana gelmesi halinde deniz serveti ile sınırlı sorumlu olan ...'ın müvekkil şirkete telafisi güç ve imkansız zararlara düşüreceğini belirterek 398.444,00.-TL, 212.770,58.-USD, 130.740,66.-Euro ile .... gemisine verilen hizmetlerden kaynaklı müvekkil şirketin deniz alacağı olduğunu, karşılıklı yapılan görüşmelerde mutabık kalındığını, borçlu şirketin ödeme konusunda yardım istediğini,

alacak konusunda uyuşmazlık bulunmadığını, borç kabul edildiği halde alacağa ödememek maksadı ile ödemelerin zamanlaması ve yöntemiyle ilgili olarak kabulü mümkün olmayan talepler ileri sürüldüğünü beyanla, müvekkil şirketin deniz alacağı buna bağlı kanuni rehin hakkının teminat altına alınabilmesi için .... Antalya Liman'ında bulunan .... bayraklı .... Imo numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

B-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :

İlk Derece Mahkemesi tarafından 02/11/2021 tarihli değişik iş kararı ile "... talep edilen vekili tarafından talep dilekçesi ekinde alacağın deniz alacağı olduğuna ve fatura konusu mal ve hizmetin teslim edildiğine, alacağın tutarına ilişkin mahkememizde ihtiyati haciz kararı vermeye yetecek nitelikte delilleri ibraz etmiş olmakla ihtiyati haciz talebinin kabulüne, Türk Ticaret Kanunu'nun 1352/1-ı, 1353/1,4.

1355, 1362, maddeleri ile İcra ve İflas Kanunu’nun 257. maddesi hükümlerine göre, 10.000,00 özel çekme hakkı karşılığı 132.696,00.-TL (02/11/2021 tarihi kurları itibariyle 1 SDR= 13,2696.-TL) nakit veya mahkemece kabul edilecek kesin ve süresiz bir TEMİNAT mektubu ibraz edildiğinde ve YARGI ÇEVREMİZDE demir atması, samandır veya tonoza bağlanmış olması, yanaşmış olması ya da kızağa alınmış olması kaydıyla .... İSİMLİ ....

IMO numaralı gemi üzerine talep edilen alacak miktarı (212.770,58.-USD*9,51= 2.023.448,21), (130.740,66 EURO*11,0344= 1.442.644,74) ve 398.444,00.-TL olmak üzere toplam 3.864.536,95.-TL BORCA YETECEK TUTARDA İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,..." karar verilmiştir.

C-) İhtiyati Hacze İtiraz :

İtiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle "...talep eden şirketin yapılan incelemeler sonucu denizcilik sektörüyle uğraşan bir firma olmadığını, normal bir mimarlık firması olduğunun tespit edildiğini, müvekkil şirket çalışanlarının ihtiyati haciz alacaklısı ile örgütsel bir yapıda bağlantıya girdiğini, mahkemeye sunulan sahte ve yetkisiz kişilerce imzalı belgelerle mahkemeyi yanıltarak ihtiyati haciz kararı alınmasına sebebiyet verdiklerini, müvekkilin limanda bağlı bulunan gemilerinin günlük giderleri toplamının 164.369,90.-TL olduğunu, ihtiyati haciz kararında takdir edilen teminat tutarının geminin günlük giderlerini karşılamadığını,

teminat tutarının arttırılması gerektiğini, ihtiyati haciz kararının gerekçesinde hizmete ilişkin faturalar, teslim belgeleri, cari hesap ekstreleri, ve karşılıklı yazışmaların konu edildiğini, teslim belgelerinin, yetkili ve görev verilmiş kişi tarafından alınmadığını, teslim tutanaklarını imzalayan ...'ın müvekkil şirketin kendi personelinin olmadığını, teslim tutanaklarında belirtilen gemi kaşesinin sahte kaşe olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden şirketin haksız kazanç temini elde edebilmek için sahte belge ve yetkisiz kişiler ile hileli işlemlere girdiğini,

ihtiyati haciz talep edenin dosyaya sunduğu belgelerin deniz alacağı konusu olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, ihtiyati haciz dosyasına sunulan evraklarıdaki faturaların ve teslim formlarının aslının dosyaya sunulmadığını, aslı gibidir örneğinin de dosyaya sunulmadığını, bu belirtilen belgelerin her zaman düzenlenmesinin mümkün olduğunu, fotokopiye dayanan belgeler ile ...'ın da yetkiye dayalı teslim aldığına dair belge sunulmadan sunulan deliller ile yaklaşık ispat kuralının yerine getirilemeyeceğini muaccel bir alacağının bulunmadığını,

ihtiyati hacze konu fatura ve iş teslimlerinin ihtiyati haciz talep edilen tarafından yapılmadığını, ihtiyati haciz talebine konu edilen faturaya konu hizmetlerin alınmaması faturaya konu ürünlerin deniz alacağına konu olmaması nedeniyle haksız ihtiyati haczin kaldırılmasını, ihtiyati haciz itirazının kabul edilmemesi halinde takdir edilen ihtiyati haciz teminatının arttırılmasını..." talep etmiştir.

D-)İlk Derece Mahkemesi Kararı : İlk Derece Mahkemesi tarafından 10/12/2021 tarihli ek karar ile "...Somut olayda ihtiyati haciz kararı verilen geminin turizm amaçlı ticari nitelikte işletilen bir gemi olması, itiraz dilekçesine ekli fatura tablo ve ilgili belgeler dikkate alındığında geminin 1 günlük maliyetinin alınan teminat tutarından yüksek olması sebepleriyle TTK' nın 1363/2 maddesi doğrultusunda teminat tutarının arttırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak ihtiyati hacze itirazın teminat yönünden kabulüne, teminatın ihtiyati haciz kararında belirtilen alacak tutarının takdiren %20' sine yükseltilmesine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı muteriz borçlu istinaf etmiş ve dilekçesinde teminatın yetersiz olduğunu, geminin günlük masrafının 262.272,70 TL olduğunu ve haciz nedeni ile sefer yapamayan geminin ticari olarak zarara da uğradığını, teminatın bu hususlar gözetilerek artırılmasını , fatura içeriğinin teyit edilmemiş olduğunu ve bu hususta itiraz dilekçesindeki şirket çalışanları ile ilgili tüm itirazlarını da tekrar ettiklerini beyanla ek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati hacze itirazlarının kabulünü talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava;deniz alacağından kaynaklanan ihtiyati haciz isteminden ibarettir. İstinaf edilen husus ihtiyati hacze itiraz hakkında verilen ek karar hakıkındadır.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK 'nda Deniz alacakları 1352. Maddede sayılmış olup, bunlar :

a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.

b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlar.

c) Kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi, çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat.

d) Çevreye, kıyı şeridine veya bunlara ilişkin menfaatlere gemi ile verilen zarar ya da zarar verme tehdidi; bu zararı önlemek, sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler; bu zarar karşılığı ödenecek tazminat; çevrenin eski duruma getirilmesi için fiilen alınan veya alınacak olan makul önlemlerin giderleri; bu zarar ile bağlantılı olarak üçüncü kişilerin uğradığı veya uğrayabileceği kayıplar ve bu bentte belirtilenlere benzer nitelikteki zararlar, giderler veya kayıplar.

e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.

f) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

g) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

h) Gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar.

i) Müşterek avarya.

j) Römorkaj.

k) Kılavuzluk.

l) Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.

m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.

n) Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar.

o) Ülkelerine getirilme giderlerini ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma paylarını da içererek, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler.

p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar.

r) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına ödenecek, karşılıklı sigorta aidatları da dâhil sigorta primleri.

s) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon, brokaj veya acente ücretleri.

t) Geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlık.

u) Geminin ortak malikleri arasında çıkan, geminin işletilmesine ya da gemiden sağlanan hasılata ilişkin her türlü uyuşmazlık.

v) Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük.

y) Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık.

Olarak sayılmıştır.

TTK 1358. Maddeye göre A Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez.

Deniz alacağını teminat altına almak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyen alacaklının, 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminat vermesi zorunludur.

(2) Karşı taraf, aynı mahkemeden her aşamada teminat miktarının artırılmasını isteyebilir. Bu istem değerlendirilirken, ihtiyati haciz sebebiyle geminin seferden alıkonulduğu süre boyunca, gemi için yapılan günlük işletme giderleri ve ihtiyati haciz dolayısıyla yoksun kalınan kazançlar dikkate alınır. Teminatın artırılmasına karar verilirse, mahkeme, hangi sürede ek teminatın yatırılacağını da belirler. Ek teminat süresinde yatırılmazsa, ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.

Mahkemece geminin günlük işletme giderleri nazara alınarak 10.000 özel çekme hakkı tutarındaki teminatın yeterli olmadığı kanaati ile teminat miktarını toplam alacağın % 20 sine yükseltilmiş olup, ek teminatın da dosyaya teminat mektubu olarak sunulduğu görülmektedir.

İhtiyati haciz üzerine infazın süresinin mahkemece belirlenmesi ve gözetilmesi mümkün olmayıp, alacağın üzerinde teminat alınması da mümkün olmadığından, toplam alacağın % 20 sine tekabül eden bir miktar teminat alınması yasaya uygun olup, davalı muterizin bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Yasaya göre alacağın deniz alacağı mahiyetinde olması ihtiyati haciz için yeterli görülmüş olup, alacağın gerçek bir alacak olup olmadığı, muvazaa, vb ihtilaflar ihtiyati haciz yargılamasının konusu olmayıp açılacak esas hakkındaki davada incelenecek hususlar olmakla, borçlu muterizin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

...