Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1341 K.2022/916

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın inceleme raporu okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA

A-)Açılan dava ve iddia :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "... davalı tarafın Alanya 2. İcra Müdürülüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası ile muris ... ile ... Tur. Ltd. Şti. aleyhine 04/08/2010 - 31/12/2010, 05/04/2011 - 31/12/2011, 01/01/2012 - 31/12/2012, 01/01/2013 - 20/08/2013 tarihleri arasında birikmiş ecrimisil bedelleri için 329.597,61 TL icra takibine geçildiği, davalı tarafın 04/08/2010 tarihinde 2009 ve 2010 yılları için toplam 106.600 Euro ecrimsil bedelinin muris ... ve ...

Tur. Ltd. Şti. den tahsili amacıyla Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi, ... Esas sayılı dava açıldığını ... sayılı karar verildiğini, kararda dava konusu taşınmazın ... Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından haksız olarak işgal edilmesi ve kullanılması, diğer davalı ...

Yönünden dava ehliyeti yokluğundan reddinin gerektiği'ne karar verildiğini, aynı kararın üs mahkemelerce onandığı ve kesinleştiğini, her ne kadar ... 'ın şahsının dava konu borçtan sorumlu olmadığı yönünde karar verilse de, davalı tarafın yaklaşık iki ay sonra icra takibi yaparak muris ...'ı borçlu hale getirdiklerini belirterek borçlu olmadıklarının tespitine, % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasını..." talep ve dava etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle "...davacı tarafından yöneltilen iddiaları kabul etmediklerini, İcra takibi yapıldıktan sonra, borçluların murisi tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, menfi tespit davası da açılmadığı, icrada haciz edilen mallarında satışının yapıldığı, muris ölünceye kadar hiç bir şekilde borca itiraz etmediği, 06/11/2014 tarihinde borçlu muris işyerini boşaltacağını, Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ...

K.S. dosya ecrimisil borcu ve diğer dönemlere ait borcu kabul ettiği, kabul borç tutarının 425.000 Euro olduğunu, borçlu murisin bu borcu ödeyeceği veya işyerindeki hisselerinden bir mitar vereceğini tahhüt ettiği, bu kapsamda protokol yapıldığı, borçlu murisin borcu ödemediği ve sürekli borcu ertelediği, 2014 yılında işyerinin devri ve gelecek paradan borcun ödeneceği hususunda anlaşmaya vardıkları, borçlu mirasçıları yine sesisiz kalınca takibe devam ettikleri, borçlu murisin mirasçılarının mahkemeyi yanıltmaya dönük ifadelerde bulunduğu, Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas dosyasında 06/11/2014 tarihli prtokole istinaden alacak davası açıldığı belirterek davanın reddine karar verilmesini..." talep etmiştir.

C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :

İlk Derece Mahkemesi tarafından "...Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesince "görevsizlik" değil "gönderme" kararı verilmiştir. Başka bir ifade ile Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22. maddesinde belirtilen şekilde görev uyuşmazlığı doğmadığından merci tayini yolunda bir karar verilmeksizin dava dilekçesinin görev yönünden reddine mahkememizin görevsizliğine kararı verilmesi gerekmiştir.

Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderine o mahkemece bakılacağından, bu konuda karar vermek görevli mahkemeye bırakılmıştır.

Görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise; talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderini ödemeye mahkum edileceğinden davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince usulden reddine,..." karar verilmiştir.Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davalı ... istinaf etmiş, taraflar tacir olduğundan davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Öncelikle; davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakan Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında bir görev uyuşmazlığı bulunmadığı; zira Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının teknik anlamda ve HMK daki dava şartı olarak düzenlenmiş görevsizlik kararı niteliğinde olmadığı, karar niteliğinin “ devir” “ gönderme” niteliğinde bulunduğu kabul edilmelidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mahkemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görülecek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07.07.2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01.09.2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Açıklanan bu gerekçe ile davalı yanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

...