Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1608 K.2025/1122

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalı tarafından, davacı kooperatif üyesine kooperatiften çıkarmaya ilişkin Antalya 5. Noterliği'nin 10.10.2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, davacının Antalya 1. Noterliği'nin 21.10.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile bu ihtarnameye cevap verdiğini, davalı kooperatifin Antalya 5. Noterliği'nin ... yevmiye nolu 05.11.2019 tarihli ikinci ihtarnameyi gönderdiğini, davacının bu ihtarnameye de Antalya 1. Noterliği'nin 12.11.2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile cevap verdiğini,

davalının Antalya 5. Noterliği'nin 21.07.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile davacının mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle kooperatif üyeliğinden çıkarıldığını bildirdiğini, davacının Yönetim Kurulu'nun 14.07.2020 tarihli 67 sayılı ihraç kararına itirazlarını içeren Antalya 19. Noterliği'nin 05/08/2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile Genel Kurula itiraz ettiğini, ancak kooperatif Genel Kurulu tarafından itirazının kabul edilmediğini ve ihracına karar verildiğini, davacının alınan kararı kabul etmediği beyanını içerir Genel Kurul kararına şerh koyduğunu,

davacının Kooperatif üyeliğinden ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu, davalı kooperatifin davacının üyelik kaydını 25.04.2019 tarihinde gerçekleştirdiğini, bu sebeple konut fiyatı değerlendirmesinin 2019 yılına göre yapılması gerektiğini ileri sürdüğünü ve davacıdan haksız olarak ek 562.752,50 TL talep edildiğini, davacının davalı kooperatife üyeliğinin 2016 yılında başladığını, ... nolu villanın 1/2 ‘sini 2016 yılında satın aldığını ve bu amaçla davalı kooperatifin hesabına 01/07/2016 tarihinde 30.000,00 TL yatırdığını, diğer hisseye sahip olan ...’in de aynı tarihte davalı kooperatifin hesabına 30.000,00 TL yatırdığını,

davacının 2018 yılında ...’den ½ hisseyi satın aldığını ve aynı yıl kooperatife 40.000,00 TL daha ödemede bulunduğunu, davalı kooperatifin muhasebe kayıtlarında bu ödemelerin açık bir biçimde görüleceğini, davacıya gönderilen ihraç kararında üye nosunun 11 olarak gözükmesinin beyanlarını teyit ettiğini, davalı kooperatif tarafından 2018 yılında 100.000,00 TL peşin 24 ay 0 faiz oranı ile konut satışı yapma kampanyası düzenlenmiş olmasının davacının iddialarının haklı olduğunu gösterdiğini,

kooperatifin ana sözleşmesinde ortaklığa kabulün yönetim kurulu kararına bağlanmış olmasının ortaklığa kabul için mutlaka yönetim kurulunun bir karar alması anlamına gelmediğini, davacının kooperatife üye olduğu tarihte mezkur villanın 657.247,50 TL'den satıldığını, davacının kooperatife 2016 yılında toplamda 100.000,00 TL ödediğini, kalan miktar için de senetler verdiğini, bu senetlerin dönemin yönetim kurulu tarafından hiçbir ihtirazi kayda tabi tutulmadan kabul edildiğini, anılan senetlerin vade günlerinde ödemesi yapıldığında davacının kooperatife hiçbir borcunun kalmayacağını,

vadesi gelen 20/06/2019 keşide tarihli 30/12/2019 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli ve 20/06/2019 keşide tarihli 30/06/2020 vade tarihli 57.247,50 TL bedelli senetlerin ödemesinin de zamanında yapıldığını, davacının talebi değerlendirilip kendisine menfi tespit davası açması için süre verilmesi gerekirken doğrudan ihraç kararının onaylanmasının bütünü ile iyi niyete ve hukuka aykırı bir tutum olduğunu beyanla davalı kooperatifin 08/08/2020 tarihli Genel Kurulun davacının üyelikten çıkarma kararının iptaline, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili; ... Konakları ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi'nin 2015 yılında kurulduğunu, kurulduğu günden itibaren kaydetmiş olduğu üyelerde genel prensip olarak yaklaşık %30'a denk gelen ve her bir konut için belirtilen arsa payı peşinat tutarını alıp kalan bölüm için bono veya ...

Bankası'ndan bağlı kredi yönteminin benimsendiğini, yönetim kurulunda belirlenen fiyatların 2015 yılına ait olup, genel kurulca yönetim kuruluna verilen yetkiler doğrultusunda artışlar yapıldığını, davacının dava dışı ... ile 1/2 hisseli olacak şekilde üye olmak için talepte bulunduğunu ve dava dilekçesinde de belirtildiği üzere kendisi tarafından 30.000,00 TL dava dışı ... tarafından 30.000,00 TL kooperatif hesabına yatırıldığını, müteakiben 40.000,00 TL daha gönderildiğini, ayrıca toplam bedeli 557.247,50 TL olan 5 adet senet alındığını,

davacının 30/12/2019 vade tarihli 100.000,00 TL ve 30/06/2020 vade tarihli 57.000 TL'lik senet bedellerini ödediğini, kooperatif tarafından davacının 25/04/2019 tarihinde ... nolu bağımsız bölümdeki ikiz villa için üyelik şartlarını yerine getirdiğinden 11 nolu üye olarak kaydına karar verildiğini, ancak 22/06/2019 tarihinde yapılan genel kurulda önceki dönemin ibra edilmediğini, mali kayıtlar incelendiğinde üyelerin hepsine uygulanan %30'luk peşinatın davacının da içinde bulunduğu bazı üyelere eşit işlem ilkesine aykırı olarak uygulanmadığını,

bu durumun giderilmesi için davacıya Antalya 5. Noterliği'nin 10/10/2019 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, bu ihtarnameden sonra da dava dilekçesinde de belirtilen ikinci ihtarname ile davacının ihracına ilişkin ihraç kararının tebliğ edildiğini, genel kurul kararının yasaya aykırı olmayıp kooperatif üyeleri arasındaki eşit işlem ilkesine uygun olduğunu, davacının ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi kooperatif ana sözleşmesi gereği ihtarname ile kendisine bildirilmesine rağmen kooperatife ödemeye ilişkin bono teslim etmediğini,

kredi başvurusunda bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "Kooperatifler Kanunu 27 maddesi uyarınca parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortağa gönderilen 2 haklı ihtarda da borç miktarının aynı olması ve asıl borç ve varsa faizinin de ayrıntılı olarak gösterilmesi gerekir. Aksi halde ihtarlar geçersiz olup, çıkarma kararına dayanak yapılamaz. Dava konusu somut olayda konut için davacıdan/ ortaklardan alınacak aidatın 1.220.000,00 TL'ye tamamlanması yönünde KK 42. Maddesinin 2 fıkrasının 5 nolu bendinden hareketle kooperatif ana sözleşmesinin 21 ve 23-6. Maddelerine uygun olarak herhangi bir karar alınmadığı görülmüştür.

Davacı tarafın ortaklık işini 2016 yılında gerçekleştiği, anılan tarihte davacıdan talep edilen 657.247,50 TL'yi davacı tarafın çek ve senet olarak ödediği, dolayısıyla davacıdan 1 ve 2. İhtarnamelerle talep edilen miktarların yerinde olmadığı, kooperatife borcunun bulunmadığı görülmekle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Bilirkişi raporunda davacıya tahsis edilen konutun üyelik tarihi itibariyle maliyet değerinin de tespit edilebileceği belirtilmiş ise de; mahkememizce davacıdan talep edilen bedelin dayanağı olan genel kurul kararının bulunmaması dikkate alındığında usul ekonomisi ve yargılamanın sürüncemede kalmaması ilkeleri gereği mahkememizce ayrıca keşif yapılmasına gerek görülmemiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi'nin 08/08/2020 tarihli davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin genel kurul kararının iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya 09.11.2020 tarihinde HMK'nın 293. maddesi kapsamında ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Profesör Doktor ... tarafından hazırlanan uzman görüşünü sunduklarını, ancak gerek bilirkişi raporlarında gerekse gerekçeli kararda uzman görüşünün aksine karar alınmasına rağmen herhangi bir şekilde bu uzman görüşünün tartışılmadığını, çelişkinin giderilmediğini, Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre çelişkinin giderilebilmesi maksadıyla dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine gönderilmesi gerekmesine rağmen Yerel Mahkeme tarafından mevcut bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulduğunu,

dosyaya heyet olarak görevlendirilen bilirkişilerin ortak çalışması sonucu tutarlı ve uyumlu tek bir rapor düzenlenip sunulması gerekmekteyken iki ayrı rapor sunulması sebebiyle söz konusu raporların usul yönünden hukuka aykırı olduğunu, heyet olarak atanmış olan bilirkişilerin müşterek bir çalışma yapması gerekmekteyken her iki bilirkişinin birbirlerinden bağımsız olarak ve her yönüyle farklılıklar bulunan raporlar düzenlemesinin açıkça usulsüz olduğunu, söz konusu usulsüzlüğün giderilmesine ilişkin itirazlar yapılmış olmasına rağmen Yerel Mahkeme tarafından bu itirazların da değerlendirilmediğini,

kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu, üyelerin tüm ödemelerinin bu genel kurul kararı doğrultusunda yaklaşık %30'a denk gelen peşinatın üzerine kalan bölüm için senet/kredi başvurusu şeklinde gerçekleştiğini, Yerel Mahkeme kararında davacının kooperatife borcunun bulunmadığı belirtilmişse de davacının ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Ana Sözleşmenin 63. maddesinde açıkça yazılmış olmasına ve ihtarname ile de kendisine bildirilmesine rağmen kooperatife senet (bono) teslim etmediğini ya da kredi başvurusunda bulunmadığından çıkarma kararının hukuka uygun olduğunu,

davalı kooperatif tarafından %30 oranındaki peşinat şartını tamamlamadığı halde önceki yönetim kurulu tarafından 15.05.2019 tarihinde yönetim kurulu kararı ile üye kaydedilen bir üyenin % 30'luk peşinat şartını tamamladığı tarihin üyelik bedeli olarak tespit edildiği ve üyenin söz konusu ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle ihracı neticesinde açılan iptal davasında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ...

K. sayılı kararında kooperatif tarafından verilen ihraç kararı hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verildiğini, somut olayda ise davacıyı üye kaydeden veya hangi konutu seçtiğini tespit eden herhangi bir yönetim kurulu kararı olmadığı gibi davacının genel kurulların hazirun listelerinde dahi bulunmadığını, emsal kararda davacının durumuna göre daha lehe bir durumda olmasına rağmen ihraç kararının hukuka uygun olduğuna karar verildiğini,

davacının üyelikten çıkarıldığı güne kadar gerek şifahi olarak gerekse ilgili mevzuat uyarınca mali yükümlülüklerini yerine getirmesi yönünde ikaz/ihtar edilmesine rağmen bu yükümlülüklerini yerine getirmediğinden üyelikten çıkarılmasının hukuka uygun olarak tesis edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.

Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Dava; davacının üyelikten ihracına dair kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç prosedürü, 1163 sayılı Kanun’un 27 ve Kooperatif Anasözleşmesi'nin 14 üncü maddesinde hükme bağlanmış bulunmaktadır. Anılan düzenlemelere göre ortağın ihraç edilebilmesi için, yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun gerçeği yansıtması gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dosya kapsamında talimat yoluyla mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişiler tarafından heyet halinde rapor tanzim edilmek yerine ayrı ayrı rapor tanzim edilmiş ise de bilirkişilerin uzmanlık alanlarının farklı olduğu,

raporlar birlikte değerlendirildiğinde aralarında herhangi bir çelişkinin olmadığı, raporların birbirini tamamlar mahiyette ve denetimine elverişli nitelikte olduğu, bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere davacının davalı kooperatiften ortaklık talebinde bulunup ortaklığa giriş taahhütnamesi verdiği 30/06/2016 tarihi itibariyle yönetim kurulunun ... günlü ....sayılı kararında geçtiği üzere 11 nolu üyelik için ... nolu konutun davacıya 2016 liste fiyatı olan 657.247,50 TL üzerinden tahsis edildiği,

bu bedelin 60.000,00 TL'sinin 2016 yılında, 40.000,00 TL'sinin 2018 yılında olmak üzere davacı tarafından toplam 100.000,00 TL nakit ödendiği, davacının 20/06/2019 keşide tarihli toplam 557.247,50 TL'lik 5 adet senedi kooperatife verdiği, bu senetlerden dava tarihi itibariyle vadesi dolan toplam 157,247,50 TL tutarındaki iki adet senet bedelini ödediği, kooperatifin muhasebe kayıtlarından anlaşıldığı üzere 2016 tarihinden , 25.04.2019 tarihine kadar kooperatife karşı mali yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu, buradan hareketle birinci ve ikinci ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının gerçek borç olmadığı,

belirtilen borç miktarı ile kooperatif defter kayıtları arasında önemli miktarda farklılık bulunduğu, davacı tarafın anasözleşmenin 61. maddesinde öngörülen maliyet bedeli yerine, piyasa rayiç bedel üzerinden mali yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiği, buna göre davacıya gönderilen 1. ve 2. ödeme ihtarlarının usulüne uygun olmadığı, ihtarnamelerde belirtilen miktar kadar davacı tarafın davalı kooperatife borcunun bulunmadığı, neticeten davalı kooperatif yönetim kurulunun 14.07.2020 tarihli ihraç kararının usülüne uygun olmadığı, işbu davaya emsal olduğu ileri sürülen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/04/2021 tarih ve ...

Esas ... Karar sayılı kararının Dairemizin 26/05/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığı ve kooperatiften ihraç kararının iptaline karar verildiği, işbu kararın da Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 24/01/2024 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamı ile onandığı, HMK'nın 355/1. maddesi gereği inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla, re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu itibarla davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...