Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1999 K.2022/1277

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili adına kayıtlı ... plaka sayılı aracının üzerinde davalının rehin şerhinin bulunduğunu, müvekkilinin davalı ile bir ilişkisinin bulunmadığını, herhangi bir şekilde kredi kullanmadığını, kullanılan krediye kefil olmadığını, aracı üzerine rehin şerhi konulmasına onay vermediğini, bu nedenle aracı üzerine borçlandırıcı bir kayıt konulmasının yasal olmadığını belirterek araç üzerindeki rehnin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı, dava dışı ... ile arasında kredi sözleşmesi bulunduğunu, bu kredi sözleşmesi uyarınca araç üzerine rehin konulduğunu, araç üzerindeki rehinin 2014 yılında olduğunu, davacının eski eşi ...' in kredi kullandığını ve araç üzerine rehin konulduğundan bilgisinin bulunduğunu, rehin işleminin yasal olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, araç üzerine rehinin kooperatifin 14.11.2014 tarih 484 nolu talebi ile konulduğu, davalı tarafından söz konusu rehinin davacının rızası ile konulduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı gibi davalı tarafa yemin hakkı hatırlatılmasına rağmen davalı tarafın yemin deliline dayanmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davacıya ait ... plaka sayılı araç üzerine davalı lehine eklenen 14.11.2014 tarihli 484 Sayılı birinci derecedeki rehinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, Harçlar Kanunu gereğince araç üzerine konulan rehinlerin kaldırılması davalarında hüküm olunan dava değerine göre nispi karar ve ilam harcının alınması, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca da dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda maktu karar ve ilam harcı ile maktu vekalet ücreti üzerinden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, araç kaydı üzerindeki rehin şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Araç kaydı üzerindeki rehin şerhinin kaldırılması istemine ilişkin davalarda, dava değeri, araç kaydı üzerindeki rehin senedindeki borç miktarı kadardır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/7704 Esas, 2015/5200 Karar sayılı 14/04/2015 tarihli kararı) Davacı dava değerini 1.000,00 TL olarak belirtip bu değer üzerinden harç yatırmış, mahkemece dava değeri tespit edilmeden ve tespit edilecek bedel üzerinden eksik peşin harç tamamlatılmadan yargılama yapılarak hüküm kurulmuştur.

Harca tabi davalarda, başvurma harcı ile nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır (Harçlar Kanunu 27-28 mad). Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanununun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK’nun 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Bu durumda mahkemece, rehin şerhine ilişkin tüm evrakların getirtilerek dava değerinin belirlenmesi ve tespit edilecek bedel üzerinden harç hesaplanmak suretiyle alınması gerekli ilam harcının 1/4 ü oranında peşin harcın yatırılması için davacıya uygun bir süre verilerek harcın tamamlanması istenmeli, harç ikmal edilmediği taktirde davanın işlemden kaldırılarak HMK' nın 150. maddesince üç aylık süre içerisinde harç tamamlanmaz ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, harç tamamlanarak dava yenilenir ise yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepleri incelenmeksizin re'sen gözetilmesi gereken bu yön nedeniyle kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...