Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2728 K.2023/1

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; Karşı tarafın müvekkiline borcuna istinaden çek tanzim ettiğini, müvekkilinin elinde bulundurduğu çeklerin vadesi gelmemiş ise de 15/08/2022 ödeme günlü ... Bankası A.Ş.'ye ait 150.000,00 TL bedelli çek vadesi geldiğini ve karşılıksızdır işlemi uygulanmadığını, bu çekle ilgili olarak Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, FİNDEKS raporunda davalı borçluların 21 adet çeki bankaya ibraz edildiğini ve 2.776,192 TL ödenmediğini ve karşılıksızdır işlemi uygulanmadığını bu nedenlerle borçlulardan borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep edilen, karşı tarafın ihtiyati haciz taleplerinin İİK m.257 vd. maddeleri uyarınca reddine karar verilmesinde usule, yasaya ve yerleşik içtihatlara uymayan bir yön bulunmamaktadır. Bu durumun aksi yönündeki karşı tarafın istinaf gerekçelerinin tarafımızca kabul edilmesi mümkün değildir. Karşı taraf ... Tekstil İthalat İhracat San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından sunulan haksız ve kötü niyetli iddialar olduğunu talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... Müeccel bir alacak için kural olarak ihtiyati haciz istenemez. İstenebilmesi için, alacaklının alacağını vadesinde alabilmesinin ciddi bir şekilde tehlikeye düştüğüne veya düşmekte olduğuna delalet edecek hallerin varlığı şarttır.

Bu haller, İİK'nın 257/2. maddesinde sayılmış olup, vadesi gelmemiş borçtan dolayı, borçlunun muayyen ikametgahı yoksa; borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu nedenlerden birinin bulunması halinde ihtiyati haciz istenebilir.

(Yargıtay 11. HD'nin 02/02/2015 tarih ve 2015/236 Esas, 2015/1014 Karar, Yargıtay 11. HD'nin 16/01/2013 tarih ve 2012/18907 Esas, 2013/823 Karar) Yine, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3/8. maddesi gereğince ileri düzenleme tarihli çeklerle ilgili olarak ibraz süresinden önce hukuki takip yapılamayacağı hükme bağlanmış ise de ihtiyati haciz bir icra takip işlemi olmadığından Çek Kanunu'nun 3/8. Maddesi, tek başına ihtiyati haciz istenmesine engel değildir.

Bu durumda İİK'nın 257. maddesindeki şartların oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Somut olayda, sunulan çeklerin ileri tarihli olmaları nedeniyle, İİK'nın 257/2 maddesinde belirtilen vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haczin koşullarından olan borçlunun belirli yerleşim yerinin bulunmaması ya da borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kaçmaya hazırlanması, alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunmasına ilişkin koşulların varlığının somut olayda kanıtlanmadığı,

talep eden vekilinin sunmuş olduğu Findeks raporlarında ödenmeyen çeklerin kayıt altına alınmış olmasının İİK'nın 257/2 maddesinde belirtilen hususların somut olayda geçekleştiğine ispata yeterli olmadığı anlaşılmakla; talep eden vekilinin yasal şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, Talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Talep Eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, talep dilekçesi ekinde karşı tarafın Findex raporunu sunduklarını, bu raporda ödenmeyen çeklerin gösterildiğini, bu raporun gerçek bir rapor olup, kurumları arasında bağlayıcı nitelikte olduğunu, karşı tarafın Haziran ve Ağustos 2022 döneminde çek durumunda sıra dışı değişimler olduğunu gösterdiğini, İİK 258.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, Findex rapor ve fotoğraflarla yaklaşık ispatı sağlamalarına rağmen ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

İstinaf konu ara karar, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz kararının reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz, "alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması" olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1. maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir.

İİK'nın 258/1. maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış, bu konuda yeterli kabul edilmiştir.

Somut olayda; talep edenin sunmuş olduğu çek, alacağın varlığı hususunda kanaat uyandırıcı nitelikte olup, henüz keşide tarihi gelmemiş ise de, talep edenin sunmuş olduğu fotoğraflar ve findeks raporu birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati haciz kararı verilmesi için yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı hususu gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş olup, talep eden vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, aleyhine talepte bulan tarafın konkordato başvurusunda bulunup hakkında geçici mühlet kararı ve tedbirlere hükmedilmiş olsa da bu yöndeki bir tedbir kararı ihtiyati haciz kararının icrasına yönelik olduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesine engel nitelikte değildir.

Sonuç olarak, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...