Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2797 K.2022/1862

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden(alacaklı) vekili, 20/09/2022 tarihinde sunmuş olduğu dava dilekçesinde ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, ... D.İş ve ... K. Ve 20/09/2022 149.250,00 TL miktarlı borcun muaccel olmasına rağmen ödenmediği ve rehin ile de temin edilememiş bulunduğu anlaşılmakla, ihtiyati haciz talebi İİK. 257. Maddesine uygun olmakla, borçlunun menkul ve gayri menkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yetecek kadarının İHTİYATİ HACZİNE,

İhtiyati haciz talebinin %15'ine tekabül eden 22.387,50 TL paranın mahkeme veznesine yatırılması veya banka teminat mektubu getirilmesi halinde Antalya İcra Müdürlüğünce ihtiyati haciz kararının yerine getirilmesine kararı verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemeler; genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesi, muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki yer mahkemesi,

İİK’nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesin yetkili olduğunu, bu yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin bu seçimlik yerlerden hiçbiri Antalya adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını ve bu nedenle yetkili yer mahkemesi çekin keşide edildiği yer olan Malatya mahkemeleri olduğunu, bu nedenlerle itiraz etme zorunluluğu doğduğunu, yetki itirazımızın kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Mahkemece, ihtiyati haciz talebine konu kambiyo senedinin çek olduğu, çekin keşide edildiği ... bank olup, bu bankanın Antalya’da şubesinin bulunduğu gerekçesi ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, itiraz eden karşı taraf vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin, borçlunun yerleşim yeri mahkemesi ( HMK 6. md. ), çekin muhatabı bankanın bulunduğu yer mahkemesi (HMK 10. md. ), çekin keşide edildiği yer mahkemesi (İİK 50/1.) ve varsa borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, bunlardan hiçbirinin Antalya adliyesi yargı çevresi içerisinde bulunmadığı, zira müvekkilinin adresinin Siirt, muhatap banka adresinin ve çekin keşide yerinin Malatya olduğunu, yetkili mahkemenin Malatya mahkemeleri olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itiraza ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, çeke dayalı yapılan ihtiyati haciz taleplerinde, muhatap banka adre- sinden anlaşılması gerekenin ne olduğu ve çekin karşılıksız çıkması halinde götürülecek borçlardan sayılıp sayılmayacağı noktasındadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurul somut olaya uygun kararında özetle; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile girişilecek takiplerde “yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi, İİK'nın 50/1. maddesine göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK m.9-27). Buna göre bu takip içinde genel yetkili icra dairesi borçlunun bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m.9).

Kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz. Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir.

Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir.

Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösteril- memiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içer- mekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir. Takip bir kambiyo senedi olan çekten doğan alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılmıştır.

Takibin şekli ve dayanağı göz önüne alındığında taraflar arasında olan sözleşmede yazılı yetki şartı yetkili icra dairesini belirlemede dikkate alınmaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/12-741 esas 2019/382 karar)

Sonuç olarak HMK da belirtilen ödeme yerinden çekte anlaşılması gereken muhatap banka şube adresi olup, o bankanın tüm şubeleri değildir. Yine keşide yerinden anlaşılması gereken, çek üzerinde ayrıca belirtilen yer veya bu yoksa keşideci adresidir. Bir de genel yetkili mahkeme olan borçlunun ikameti mahkemesi yetkilidir. Bunlar dışındaki mahkemeler İİK.’nun 258. Maddesindeki atıfla İİK.’nun 50. Maddesinde sayılan mahkemeler olmadığın- dan, keşideci adresinin Siirt, muhatap banka şubesi adresinin ve keşide yerinin Malatya olma- sı karşısında itiraz edenin ihtiyati haciz kararına mahkemenin yetkisi yönünden yaptığı itira- zın kabulü ile 19/09/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç olarak ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin vekilinin istinaf başvuru- sunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

......