Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/32 K.2022/298

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın raporu okundu değerlendirildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA

A-)Açılan dava ve iddia :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "... Davaya konu olan .... ilçesi .... ada .... parsel sayılı taşınmaz ve üzerindeki açısından, dava tarihinden geriye doğru 10 yıllık dönem için, her gelirin tahakkuk ettiği tarihten itibaren ayrı ayrı işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faizi (TTK'nın 1530. maddesi) ile birlikte, mahrum kalınan gelir bedeline karşılık olmak üzere şimdilik 50.000 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle müvekkilime ödenmesini, tensiben dosya üzerinden yapılacak inceleme ile ihtiyati tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulünü, İİK'nın 257 vd. maddelerinde öngörülen şartlar oluştuğundan borçluların malvarlığının tamamı üzerine ihtiyati haciz konulmasını ..." talep ve dava etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler :

Davalılar .... , ...... vekili cevap dilekçesinde özetle;".. Davacı tarafa dilekçenin açıklattırılması ve iddia edilen zararın tespit edilmek suretiyle bedel üzerinden harcın tamamlatılması için kesin süre verilmesi , yetkisilik kararı verilmek suretiyle dosyanın Antalya Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ,Antalya 5.ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı ..... E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını , Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi .....E. sayılı dosyasıyla birleştirme talebinin reddine karar verilmesini , haksız açılan dava dolayısıyla %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini.." talep etmiştir.

Davalılar ..... İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ..... vekili cevap dilekçesinde özetle;".. Davacı tarafa dilekçenin açıklattırılması ve iddia edilen zararın tespit edilmek suretiyle bedel üzerinden harcın tamamlatılması için kesin süre verilmesi , yetkisilik kararı verilmek suretiyle dosyanın Antalya Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, Antalya 5.Ağır Ceza Mahkemesi bakanlığı .... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele sayılmasına , Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi .....e. Sayılı dosyasıyla birleştirme talebinin reddine, davanın reddi ile haksız açılan dava dolayısıyla %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini.." talep etmiştir.

Davalılar ..... , ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; ".. tedbir istemi davanın esası ile ilgili olabileceğinden, davamızda da bu durum olmadığından, dava vekaleti veren kişi aslında hissedar ve yetkili olmadığı, davalı vekilinin, aslında dava açma yetkisinin de olmadığı dikkate alınarak, tedbir isteminin reddine, bu yöndeki diğer taleplerin de reddine, davanın esasa girilmeden usulden; zamanaşımı, derdestlik, belirsiz alacak davası olamama, dava değerince harcın yatırılmamış olması nedenleriyle reddine, sayın mahkeme esasa girme kanaatinde ise.

Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... esas sayılı dosyası, ...aş nin tüm ortaklık yapısını ve ortaklarını, dolayısıyla eldeki davanın da yok hükmünde olacağını açığa çıkaracağından, ..... esas sayılı dosyamızın bekletici mesele sayılmasına, Kemer 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında taraf olmadığımız, o davanın içerikleri ve iddialarıyla ilgimizin olmadığı gerekçeleriyle, birleşme kararı verilmesi mümkün olmadığından, bu yöndeki talebin reddine, eldeki davanın bağımsız olarak görülmeye devam etmesine, davanın esastan reddine karar verilmesini.." talep etmiştir.

Davalı ......San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle;".. Davanın esasa girilmeden usul yönünden reddi; zamanaşımı, Belirsiz Alacak davası olmama, müvekkil ile davacı açısından husumet yönünden, dava değerince harcın yatırılmamış olması nedenleriyle reddine, Kemer 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında taraf olmadığımız, o davanın içerikleri ve iddialarıyla ilgimizin olmadığından dolayı birleşme kararının reddine, Antalya 5.Ağır ceza mahkemesi ... e.

Sayılı dosyasının bekletici mesele sayılmasını, davacı tarafa dilekçenin açıklattırılması (özellikle müvekkil açısından) ve iddia edilen zararın tespit edilmek suretiyle bedel üzerinden harcın tamamlatılması için kesin süre verilmesini, davacı tarafından ikame edilen haksız davanın müvekkil açısından reddine karar verilmesini.." talep etmiştir.

Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; ".. davanın reddine karar verilmesine, Davacı tarafa harcın tamamlaması için kesin süre verilmesine, Yetkisilik kararı verilmek suretiyle dosyanın Antalya Ticaret Mahkemesi 'ne gönderilmesine, Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi 'nin .....E. Sayılı dosyasının bekletici mesele sayılmasına karar verilmesini.." talep etmiştir. C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :

İlk Derece Mahkemesi tarafından"..

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın açıkça "01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına" karar verilmiş olması, yargılama devam ederken yargı çevrelerinin Hâkimler Savcılar Kurulu kararı ile değiştirilmesi halinde dahi "davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkisinin devam etmesi", yeni yargı çevresinin Hâkimler Savcılar Kurulu Kararında belirtilen tarihten "sonra açılan davalar" için uygulanması gerekmesi,

"derdest dosyaların devri ile ilgili herhangi bir ibare bulunmaması halinde ilk davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemenin yargı yetkisinin devam etmesi"; "tabii hâkim ilkesi" nazara alındığında, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında yargı çevresine ilişkin bu kararın 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalara uygulanması gerektiği, bu sebeple Kemer Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle usulden reddine.."karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davacı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "....Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı kapsamında dosyanın yetkili ve görevli Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce görülmesi gerekirken, sayın Mahkemece Kemer Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli bulunduğu cihetle dosyaya görevsizlik kararı verilmesi hatalı olup bu nedenle söz konusu kararın istinaf yoluyla kaldırılması gerekmektedir...." denilerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava;alacak isteminden ibarettir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Öncelikle; davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakan Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında bir görev uyuşmazlığı bulunmadığı; zira Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının teknik anlamda ve HMK daki dava şartı olarak düzenlenmiş görevsizlik kararı niteliğinde olmadığı, karar niteliğinin “ devir” “ gönderme” niteliğinde bulunduğu kabul edilmelidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mahkemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görülecek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07.07.2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01.09.2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı yerinde olup, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.