Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1192 K.2023/1083

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin inceleme raporu okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati Haciz Talep Eden vekili özetle; Antalya sicilinde kayıtlı olup ...” adıyla müvekkilinin sahibi olduğu geminin, 500.000 Euro su Broker komisyon ücreti olmak üzere 5.000.000 Euro bedelle önce 9 Şubat 2022 tarihli sonra 26 Haziran 2022 tarihli ikinci bir satış sözleşmesi ile davalıya satıldığı, bu yatın karşı taraf adına ... numarasıyla ve ... adıyla tescil edildiği, karşı tarafın ise gemi mülkiyetinin kendisine devrinden itibaren 10 gün içinde ödemesi gereken satış bedelinin 1.363.377,00 Euro luk kısmını ödemediği, müvekkilinin alacağının deniz alacağı olduğunu belirterek halen Antalya Serbest Bölge’de bulunan Karşı Tarafın maliki olduğu ... numaralı ... isimli Geminin ihtiyaten haczedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf vekili itirazında özetle: talep edenin aralarındaki 09/02/2022 tarihli sözleşmenin EK-1 inde belirtilen format ve içerikteki ''satıcıların yetkisi, zilyetliği ve kont- rolü altında bulunan yata ve ilgili ekipmana ait tüm planlar, projeler, el kitapları, kılavuzlar ve belgeler'' i müvekkiline teslim etmesi gerekirken teslim etmediğini, bu belgelerin yapım halinde olan geminin tamamlanmasında gecikmeye sebep olduğu, bu sebeple talep edenin muaccel olmuş bir alacağından söz edilemeyeceği;

mahkemece verilen ihtiyati haciz kara- rında ihtiyati hacze konu alacak miktarının, belirlenen teminatın hangi muhtemel zararlar için alındığının gösterilmemesinin doğru olmadığı; mahkemece her ne kadar teminat miktarı TTK 'nın 1363/1 maddesi gereğince belirlenmiş ise de ihtiyati hacze konu edilen (100.458.450,00 TL gibi güncel bir değere sahip) geminin değeri dikkate alındığında belirlenen bu teminat miktarının müvekkilinin muhtemel zararını karşılamaya yeterli olmadığını belirterek; verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme itiraza konu 14/12/2022 tarihli kararında özetle. İhtiyati hacze konu alacağın TTK 1352.maddesinde sayılı deniz alacağı niteliğinde olduğu, TTK 1353.

Madde- sine uygun olarak bir geminin ihtiyati haczi şartlarının oluştuğu, talep edenin sunduğu belge- lerden 1.363.377.00 EURO borcu olduğu ve bu borcun muaccel ve rehinle de temin edilme- miş bulunduğu gerekçesi ile; ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE, TTK'nın 1363/1 maddesi gereğince alacaklı tarafından deniz alacağını teminat altına almak üzere 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında ( T.C.

Merkez Bankası verilerine göre 14/12/2022 tarihi itibariyle 1 özel çekme hakkı (SDR) 24,7340 TL'den 10.000x24,7340 TL=) 247.340,00 TL nakit veya bu meblağı karşılayacak kesin ve süresiz banka teminat mektubu Mahkememize sunulduğu takdirde. Antalya Gemi Sicil Müdürlüğünce Yapı Halindeki Gemilere Özgü gemi siciline kayıtlı.

Adı: ... , Sicil Limanı/No: ... , Maliki: ... , kayıt numarası: ... , düzenleme tarihi: ... , dizayn tam boyu(m): 57,62 m, dizayn genişliği(m): 10,50m, dizayn yüksekliği(m): 5,50m olan ''... '' isimli yata ihtiyati haciz konulmasına karar vermiştir.

Mahkeme istinafa konu kararında özetle. İtiraz eden tarafça akdi ilişki ve bakiye borcun varlığının kabul edildiği, talep eden tarafından sunulan belgelerin alacağın varlığı ve miktarı ile muaccel olduğunu yaklaşık olarak ispatlar nitelikte olduğu, TTK 1353.maddesi uyarınca deniz alacağının teminat altına alınması için verilen ihtiyati haciz kararında alınması gereken teminat miktarının aynı yasanın 1363/1.maddesi uyarınca belirlendiği, karşı tarafın kanunun 1363/2.

Maddesi gereğince teminat miktarının artırılması yönünde talep hakkı bu- lunmakta ise de; ihtiyati haczine karar verilen yatın yapım aşamasında olduğu dikkate alına- rak bu yöndeki itirazında yerinde olmadığı,14/12/2022 tarihli kararda davacının 1.363.377,00 EURO miktarlı ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği ve gerekçe kısmında muaccel olarak kabul edilen bu miktarın yazılı olması karşısında hüküm fıkrası için ayrıca ek karar yazılması gerekmediği belirtilerek; itirazın reddine karar vermiştir.

Karara karşı taraf vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf vekili istinafında özetle. Mahkemece aralarındaki 09/02/2022 tarihli satış sözleşmesinin EK-1 Doküman Listesinde belirtilen ''satıcıların yetkisi, zilyetliği ve kont- rolü altında bulunan yata ve ilgili ekipmana ait tüm planlar, projeler, el kitapları, kılavuzlar ve belgeler'' in satıcı tarafından alıcı müvekkiline teslim edildiği ispatlanmadan müvekkilinin temerrüde düştüğünün kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin doğru olmadığı;

mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında hangi miktar alacak için ihtiyati haciz kararı ve- rildiğinin hüküm fıkrasında belirtilmemesine rağmen gerekçe kısmında belirtildiği gerekçesi ile ihtiyati haciz kararının düzeltilmemesinin de doğru olmadığı; mahkemece ihtiyati haciz kararının uygulanması için belirlenen teminat miktarının da gemi değeri gözetildiğinde mü- vekkilinin muhtemel zararını karşılamakta yetersiz kaldığı, bu durumun gözetilerek teminat miktarının arttırılması gerektiği yönündeki itirazlarının red edilmesinin de doğru olmadığı,

kaldı ki teminat miktarına ilişkin kanunun 1363/2. maddesinde “Karşı taraf, aynı mahkeme- den her aşamada teminat miktarının artırılmasını isteyebilir.

Bu istem değerlendirilirken, ihti- yati haciz sebebiyle geminin seferden alıkonulduğu süre boyunca, gemi için yapılan günlük işletme giderleri ve ihtiyati haciz dolayısıyla yoksun kalınan kazançlar dikkate alınır.” Denil- diği, geminin yapım aşamasında olduğundan bahisle teminat miktarının arttırılmamasının da doğru olmadığını belirterek; mahkemenin itiraza konu ve itiraz üzerine verdiği kararların kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep eden vekili istinafa cevabında özetle.

Karşı tarafça ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın hak düşürücü sürede yapılmadığı, ihtiyati haczin uygulanmasından itibaren üç ay kadar bir süre geçtikten sonra ihtiyati hacze itiraz edildiği; ihtiyati hacze konu alacağın muaccel olmadığına ilişkin itirazın doğru olmadığı zira itiraz edenin belirttiği ve eksik ifa iddiasına dayanak ettiği doküman ve belgelerin satış bedelinin tam olarak ödenmesi halinde müvekkili tarafından alıcıya tesliminin kararlaştırıldığı;

itiraz eden karşı tarafın ihtiyati haciz kararı için mahkemece belirlenen teminat miktarının yetersiz olduğu iddiasının da yerinde olmadığını, zira ihtiyati hacze konu geminin halen işletilmediği için teminat miktarının belir- lenmesinde dikakkete alınması gereken günlük işletim gideri olmadığını belirterek; istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, deniz alacağına ilişkin ihtiyati haciz talebidir. Mahkemece ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş karşı tarafın itirazı da red edilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK.’nun 1353. Maddesinde “Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. … Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez. Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.” Deniz alacakları ise aynı kanunun 1352 Maddesinde belirtilmiştir, maddenin y bendine göre “Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynak- lanan her türlü uyuşmazlık.” İle ilgili alacaklar deniz alacağı olup aynı kanunun 1353. Mad- desi gereğince ihtiyati hacze konu edilebilir.

İcra dosyası incelendiğinde ihtiyati haciz kararının kütük kayıt örneğine göre gemi- nin siciline 15/12/2022 tarihinde işlendiği anlaşılmakta olup haciz tutanağının itiraz eden borçlu tarafa tebliğine ilişkin bir kayıt olmadığından talep edenin itirazın süresinde yapıl- madığına ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin “EK-1 doküman listesi” incelendiğinde itiraz edenin belirttiği evrakların tesliminin “satış bedelinin ödenmesi karşılığında” talep eden satıcıdan istenebileceğinin belirtildiği görüldüğünden ve bu edimin asli edim değil yan edim olması sebebiyle muacceliyeti etkilemeyeceği anlaşılmıştır.

Hüküm fıkrasında ihtiyati haczin ne miktar alacak için konulduğu belirtilmemekle birlikte bunun belirtilmemesinin İİK.’nun 265. Maddesimde belirtilen itiraz sebeplerinden olmaması karşısında itiraz edenin bu yöne ilişkin itirazı da yerinde bulunmamıştır.

İtiraz edenin teminat miktarı ile ilgili itirazına gelince, TTK.’nun 1363/2. Madde- sinde “Karşı taraf, aynı mahkemeden her aşamada teminat miktarının artırılmasını isteyebi- lir. Bu istem değerlendirilirken, ihtiyati haciz sebebiyle geminin seferden alıkonulduğu süre boyunca, gemi için yapılan günlük işletme giderleri ve ihtiyati haciz dolayısıyla yoksun kalı- nan kazançlar dikkate alınır.” Denilmektedir. Mahkemenin geminin yapım aşamasında oldu- ğu gerekçesi ile teminat miktarını arttırmamış olmasına rağmen geminin yapım aşamasının bitmesi halinde itiraz edenin takibe de itiraz etmiş olması gözetildiğinde kanunda belirtildiği şekilde yeniden teminatın arttırılmasını isteyebilecek olması karşısında bu yöne ilişkin istinaf talebi de yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak; karşı taraf vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıl- dığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...