Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1491 K.2023/1345

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı (alacaklı) ... tarafından davalılar (borçlular) ... ve ... aleyhine 2015 yılında Manavgat 1. İcra Müdürlüğü ... Esas nolu (eski Manavgat 3.İcra Müdürlüğü ... Esas nolu) icra dosyasından Örnek no 10 ödeme emri ile takip başlatıldığını, davacı ... borçlu ...'in eski eşi olduğunu, taraflar Alanya Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi Sıfatı ile) ... Esas ...

Karar numaralı kararıyla 12.06.2007 tarihinde boşandıklarını, boşanma kararı 15.06.2007 tarihinde kesinleştiğini, taraflar 2005 yılından itibaren birbirlerini görmediklerini, davacı ... Türkmenistan vatandaşı olduğunu, evlilikle Türk vatandaşlığını da kazandığını, davacı ...

2005 yılından itibaren Türkmenistan'da ikamet ettiğini, bugüne kadar çok seyrek Türkiye'ye gelip gittiğini; davacı, davalı (alacaklı) şahsı tanımadığını, davalı (borçlu) ...'i ise 2005 yılından itibaren hiç görmediğini, diğer davalı (borçlu) ...'ı (...) da tanımadığını, davacının Türkiye'de olmadığı,

Türkiye'ye gelebilmesinin imkansız olduğu dönemlerde dava konusu icra dosyasından usule aykırı şekilde ve kötüniyetli olarak davacının Türkiye adresine 89/1, 89/2, 89/3 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, tebligatlar hukuka aykırı, usulsüz tebliğ edildiğini, davacı yurt dışında bulunduğu için haciz ihbarnamelerinden haberi olmadığını, dolayısıyla itirazda bulunamadığını, icra dosyasında ihbarnameler yapıldıktan sonra davacının bankada bulunan parası usule aykırı şekilde haciz edildiğini ve davacıya İİK ilgili maddelerine aykırı olarak haber verilmeden,

bildirimde bulunulmadan bankadan icra dosyasına aktarıldığını ve alacaklı tarafından tahsil edildiğini belirterek davalılara borçlu olmadığı halde davalıların kötüniyetli icra işlemleri nedeniyle ödemek zorunda kaldığı 111.455,95 ₺'nin davalılardan (müşterek ve müteselsil olarak) en yüksek faiz ile davacıya geriye iadesine (istirdatına) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap vermemiştir.

Mahkemece,"...davanın tarafları arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, davalı alacaklı ile dava dışı takip borçlusu arasında bir ilişki bulunduğunun anlaşıldığı, 2004 sayılı İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında davacı ile davalı takip alacaklısı arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığından 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari davadan söz edilemeyeceği" gerekçesiyle davanın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; takibin kambiyo senedine dayalı takip olduğunu bu nedenle Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 89. maddesi uyarınca açılan menfi tespit - istirdat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-c Ve 115. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce İstinaf İncelemesi, 6100 Sayılı Hmk'nın 355. Madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/3568 esas, 2016/6425 karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."

Bu durumda İlk derece Mahkemesince, kambiyo ilişkisinin taraflarının davacı ile davalı olmaması, davacının takip borçlusu olmaması bu nedenle davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması gözetilerek HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunup, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....