Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2479 K.2024/27

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı şirketin Antalya ilinde ve sair illerde yer alan ve şehir içi aydınlatmasında kullanılan elektrik ve aydınlatma direklerinin üzerine reklam ünitesi monte edilmesi ve bu reklam alanlarının ilgililere kiralanması işi ile iştigal eden bir reklamcılık firması olduğunu, davalı şirketle mecra kiralama sözleşmesi imzalayan müvekkili şirketin bu kapsamda faaliyetlere başladığını, davalı şirketin reklamlarını direklerde sergilediğini, sözleşmeye güre 16 adet direk 23 adet banner kiralayan davalı şirketin talep ettiği afişlerin direklere asıldığını, sözleşmede belirtilen süreler dahilinde direklerde asılı kaldığını ve kalmaya devam ettiğini,

müvekkili şirketin imzalanan sözleşme gereği edimini yerine getirdiğini, yapılan işin karşılığı olarak kesilen 09/09/2022 tarihli 270.240,19 TL bedelli faturayı davalı şirkete tebliğ ettiğini, davalı şirketin faturalara itiraz etmeyip borcu kabul ettiğini, müvekkili şirketin edimini yerine getirdiğini ancak davalı şirketin sadece 40.000,00 TL ödeme yaptığını, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas numarası ile ilamsız takip başlattıklarını, ödeme emrinin tebliğinin akabinde borçlu şirketin, 05/12/2022 tarihli dilekçeyle borcun tüm ferileri ile birlikte tamamına ve faize itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını, davacı tarafça davalıya ait reklam afişlerinin sergilenmesine ve fatura kesilmesine rağmen borçlu tarafça ödeme yapmadığını, davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Müvekkilline tebliğ edilmiş faturanın bulunmadığını, davalının, davacının talebi üzerine ... hesabına 40.000,00 TL ödeme yaptığını, sözleşme uyarınca aldığı hizmetin vaat edilen şekilde uygulanmadığı için yeterince verim alamadığını, kusurların ve şikayetlerin giderilmesi için hiçbir servis bakımı yapılmadığını, reklamla ilgili imalat ve montaj kusuru olan görüntüleri de dosyaya sunacaklarını, davacı tarafa ihtarname gönderildiğini ancak davacının ihtarı önemsemediğini, davacı şirketin hizmetin ifasında kusurlu olduğunu, kusurlu olduğu halde hak etmediği ücreti istediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

"...dava mecra kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine yönelik olup, anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde davanın Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, HMK'nın 115. maddesi gereğince yapılan incelemede mahkememizin görevli olmadığı, göreve ilişkin dava şartının olayda bulunmadığı ve tamamlanmasının da mümkün olmadığı saptanmakla görevsizlik kararı vermekle..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında kira ilişkisinin bulunmadığını, taraflar arasındaki işin konusunun esasen bir reklamcılık faaliyeti olduğunu, reklam vermek isteyen kişilerin reklamını yapmak istedikleri ürünlerin bilgisini ve yapılacak reklama ilişkin fotoğraf ve benzeri verilerini müvekkili şirkete iletip müvekkilinin de matbaa da bastırarak belediyeden ....

A.Ş.'den aldığı ihale ve özel izne göre kullandığı elektrik direklerine astığını, müvekkilinin ... ve ....

A.Ş. arasında bir kira ilişkisi bulunmadığı gibi reklamlarını astığı müşterileri ile de arasında kira ilişkisinin olmadığını, burada karma yapıda bir sözleşme mevcut olup yapılan işin reklamcılık faaliyeti olduğunu, sözleşmeye kira sözleşmesi adını vermelerinin aralarındaki ilişkinin kira ilişkisi olduğu anlamına gelmeyeceğini, bu nedenle ilk derece mahkemesinin vasıflandırmada hataya düştüğünü istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, "mecra kiralama sözleşmesi" başlıklı sözleşme uyarınca verilen hizmet karşılığında düzenlenen ödenmeyen fatura alacaklarının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, mahkemenin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

04/06/1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada maddi vakıaları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir. Başka bir deyişle mahkeme, olayların davacı tarafından yapılan hukuki tavsifi ile bağlı olmayıp, olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi tayin eder (6100 sayılı HMK m.33).

Davanın dayanağı sözleşme "mecra kiralama sözleşmesi" başlığını taşımaktadır. Mahkemece sözleşmenin hukuki niteliğinin re'sen belirlenmesi gerekir.

Davaya dayanak yapılan sözleşmenin incelenmesinde; davacı tarafça üçüncü kişilerden (..... ve diğer idari kurumlar...) temin ettiği yerlerde reklam panoları teşhir etme sözleşmesi olduğu, reklam panoları üzerinde her türlü işlem, fiili müdahale, reklam asma ve değişikliklerin sadece davacı tarafından yapılacağını, reklam verenin reklam panolarına hiçbir halde ve şekilde müdahalede bulunamayacağının belirtilmesi karşısında taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığı, reklamın yayınlandığı iddia edilen yerlerin davacının kontrolünde olmadığı,

her iki tarafın tacir olduğu ve ihtilafın ticari nitelikli olduğu gözetilerek asliye ticaret mahkemesinin görevli olması nedeniyle (aynı yöndeki içtihat için bknz Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/10/2019 tarih 2017/149 Esas, 2019/4143 Karar sayılı ilamı) yargılamaya devam edilerek tarafların delilleri toplanıp esas hakkında karar vermesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.