Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2518 K.2023/1857

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı tarafça Antalya Genel İcra Dairesi'nin ....

Esas sayılı takip dosyasıyla kambiyo senedine dayalı olarak borçlular olan .... ile .... hakkında icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin gerek alacaklıya gerekse de borçlulara hiçbir borcu olmamasına rağmen İcra İflas Kanununun 89. maddeleri uyarınca müvekkili'ne 1. 2. ve 3. haciz ihbarnamesi gönderildiğini, müvekkilinin devamlı olarak dava dilekçesinde belirtilen adresinde ikamet ettiği halde ihbarnamelerin hiçbirinin bizzat müvekkiline tebliğ edilmediğini, 3. haciz ihbarnamesinin müvekkiline verilmesi üzerine müvekkili tarafından öncelikle Antalya 7. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyasıyla ihbarnamelerin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği iddiasıyla ve bu ihtarnamelerin geçersiz sayılmaları için dava açıldığını, bu davanın halen derdest olduğunu, icra takibine dayanak senedin ilk alacaklısının icra takibinde borçlu .... olduğu,

.... ' un ciro yoluyla senedi davalı ..... ya devrettiğini, bu durumun 3.kişi olan müvekkili ...'ın .... ile .... arasında tanzim edilen ve alacağın dayanağı olan senetle hiçbir yasal ilişkisinin ve alakasının olmadığının açıkça delili olduğunu, icra takibinde borçlu olan .... ile ... ın 3. kişi olan müvekkilinde hiçbir hak ve alacaklarının olmadığını, davanın kabulüne, Antalya Genel İcra Dairesi'nin ....

Esas sayılı takip dosyasında borçlu olarak görülen borçlular .... ile .... ' a borcunun olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20 oranında tazminat hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, takipteki dayanak belgenin kambiyo senedi olduğu ancak taraflar arasında kambiyo senedinin niteliğine, geçersizliğine, bedelsizliğine ve benzeri hususlara ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığı, eldeki davadaki uyuşmazlığın, davacının takip borçlusuna borcu bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu davacı ve davalı taraf arasında ise bir hukuki ilişki bulunmadığı sabit olduğundan, mahkemenin görevsiz olduğu görevli mahkemenin genel mahkemeler olduğu gerekçesiyle; dava dilekçesinin HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine, Görevli mahkemenin Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin 89/3. İhbarnamesine karşı yönelttiği menfi tespit davasına konu icra takibine dayanak belgenin kambiyo senedi olduğunu, takibin kambiyo senedine dayanması nedeniyle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 89. maddesi uyarınca açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 Esas, 2016/6425 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."

Bu durumda ilk derece mahkemesince, kambiyo ilişkisinin taraflarının davacı ile davalı olmaması, davacının takip borçlusu olmaması bu nedenle davada asliye hukuk mahkemesinin görevli olması gözetilerek HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunup, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1. Maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...