Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2549 K.2023/1918

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin sahibi olduğu banka hesabı üzerinden kendisine verilen çek koçanının .... seri numarasından .... seri numarasına kadar olan 15 adetinin boş olarak kaybolduğunu belirterek; belirtilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkeme; dava konusu çek yaprakların keşide edilmemiş boş çek yaprakları olduğu, bu hali ile kambiyo senedi vasfını taşımadığı, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin davanın çek hamili tarafından açılabilecek bir dava olduğu, davacı keşidecinin bu davayı açamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar vermiştir. Karar, davacı tarafça istinaf edilmiştir

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; kaybolan 15 adet boş ve imzasız çek yaprağının kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde muhatap bankanın imza incelemesi yapamayacak olması hususu da gözetildiğinde; iptaline karar verilmemesi sebebiyle müvekkili şirketin maddi zarara uğrama ihtimali olduğunu belirterek; kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, çek iptaline ilişkin olup, mahkeme davacının bu çeklerin keşidecisi olması ve iptali istenen çek yapraklarının boş olması sebebiyle kambiyo senedi vasfında olmadığından bahisle davanın reddine karar vermiştir.

TTK’nın 818/1-s maddesine göre, poliçenin zayi nedeniyle iptaline ilişkin 757 ilâ 763 üncü maddeleriyle 764 üncü maddenin birinci fıkrası hükmü, çeklerin zayi nedeniyle iptali halinde de uygulanır.

Buna göre TTK’nın 757/1 maddesinde belirtildiği şekilde “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi,…mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” 759 maddesine göre “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, … senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.” 764. maddesinde de “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.” denilmektedir. Dolayısıyla, poliçenin iptalini istemekte hukuki yararı olan kişi, poliçeden doğan talep hakkını kabul eden yani muhataba karşı ileri sürebilecek olan yetkili çek hamilidir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması, poliçe yada çeke bağlı hakkı kabul eden veya muhataba karşı ileri sürme hakkı olmayan keşidecinin çekin iptaline ilişkin dava açmakta hukiki yararının olmaması karşısında; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...