Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1400 K.2024/1217

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkil ... nin ... - ... / ... nin ... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı iş bu çeki kaybettiğini, yine Müvekkil ... nin ... - ... ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı iş bu çeki kaybettiğini, çeklerin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından muhatap bankalara gerekli talimatın verildiğini, çekleri eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin halen söz konusu olduğunu, üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

Mahkemece, ".... davacının iptal istemine konu çekin keşidecisi olduğundan huzurdaki davayı açma hakkı olmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından keşide edilen çek hakkında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını, çekin zayi olduğu ve zıyaın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişinin açabileceğini, mahkemece çekin iptalini isteme yetkisinin hamile ait olduğu gerekçe gösterilerek davayı reddettiğini, müvekkilinin çeklerin üzerinde kuşku bulunmadan hak sahipliğinin olduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince, ... ve ... seri numaralı çeklerin keşidecisi davacı olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Talepte bulunan davacı, ... ve ... seri numaralı çeklerin keşidecisi olup, bu husus ihtilafsızdır.

Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin (çek karnesi sahibinin) TTK'nın 757 ve 818/s maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur.

Kanunda, bu talebin ancak çekin hamili tarafından ileri sürülebileceğini düzenlediği, bu tür bir talebin hiç bir şekilde keşideci tarafından ileri sürülemeyeceği, bu kapsamda keşidecinin zayi nedeniyle talepte bulunmasındaki amaç ve saikinin bir öneminin bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davacı tarafça ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

...