Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1920 K.2024/1816

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacının, davalı sigorta şirketi ile 30.03.2022 - 30.06.2023 tarihlerini kapsayan ... nolu poliçe ile davacıya ait olan ...plakalı araç ile yapılan nakliye işlemleri için "blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortası" ile belirtilen rizikolara karşı sigortalanmak üzere sigorta sözleşmesi akdetmiş ve davalının sigortalısı olduğunu, davacının belirlenen sigorta prim miktarını davalı sigorta şirketine tamamen ödediğini, böylece poliçe, geçerli hale geldiğini, davacıya ait olan ... plakalı araç ... sevk ve idaresinde yük taşıyıcılığı yaparken ... tarihinde meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını,

olay yerine gelen polis kaza tespit tutanağı tanzim ettiğini, ....'ne ait malları ...Şti.'nin çatısı altında taşıyan davacı aracı ve araçta bulunan yükler, trafik kazası neticesinde hasara uğradığını, bu hasar neticesinde davacı tarafından ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davacının trafik kazası neticesinde aracının gördüğü hasar nedeniyle davacıya kazanın olması nedeniyle ... tarafından ... no'lu hasar dosyasının ödemesi yapıldığını, dava dışı sigorta şirketi ... araç kasası için kaza nedeniyle sorumlu olduğu miktarın ödemesinin yapıldığını,

davacı tarafından araç içinde bulunan yüklerin de zarar görmesi nedeniyle davacı aracındaki yükler için 29.11.2022 tarihinde...e başvuru yapıldığını, ... bu konuyla ilgili hasar dosyası oluşturmuş olup... nolu hasar dosyası ile ...A.Ş tarafından inceleme yapıldığını, davalı şirket olan ... tarafından 03.02.2023 tarihinde tarafımıza cevap verilmiş olup hiçbir gerekçe sunulmadan, açıklama yapılmadan "Genel Şartlann uygulanabilmesi için öncelikle karşılıklı iyı niyet prensibi çerçevesinde sigortalı yükümlülüklerinin yerine getirildiğinin ve kapsam altında olan bir riskin gerçekleştiğinin tespiti gereklidir.

Konu dosyamızda talebinizin karşılanamayacağı hususunu bilgilerinize sunarız." şeklinde bir cevap yazısı gönderildiğini, davalı şirket ödeme yapmaktan kaçınmakta olup bu hususta davacıya hiçbir gerekçe de sunmadığını, davacı,...plakalı araç ile yapılan nakliye işlemleri esnasında oluşabilecek hasarlar için yukarıda belirtildiği gibi "blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortası" için sözleşme yapmış, inşaatı poliçede belirtilen riskler yönünden koruma altına almıştır.

Bahsi geçen poliçenin genel bilgiler kısmında teminat kapsamı olarak "sigortalı malların seyahat süresince uğrayabileceği fiziki zararlar ile sefer sırasında ortaya çıkan ani ve beklenmedik olaylar karşısında zarar görme halini temin eder" şeklinde bir ifadeyle de sigorta şirketinin sorumlu olacağının belirtildiğini, aynı zamanda hemen poliçenin başında açıklamalar ve özel koşullar başlıklı kısımda "yaş meyve sebze taşımaları kapalı kasa veya tenteli araçlarla (kamyon/çekici ve römork) taşınması şartı ile teminata dahil edilmiştir." şeklinde bir madde mevcut olduğunu,

sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmaması neticesinde dava şartı olan arabuluculuk şartını yerine getirmek için arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, arabuluculukta gerçekleştirilen görüşmelerde davalı sigorta şirketinin anlaşamadığını, 20/03/2023 tarihli son görüşmede de anlaşmaya varılamadığını, davalı sigorta şirketi ile yapılan sözleşme uyarınca teminat altına alınan rizikolar gerçekleştiğine göre;

sözleşme uyarınca muaccel hale gelen tazminatı davalı sigorta şirketinin ödemesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 30.06.2022 - 30.06.2023 tarihlerini kapsayan... poliçe numaralı blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortası uyarınca, hasarın sigorta kapsamında olması nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte şimdilik 134.505,93 TL'nin davalı sigorta şirketince tarafımıza ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... dava dışı ... Şti. ile davacı arasında herhangi bir taşıma sözleşmesinin bulunmadığı, her ne kadar taşıma sözleşmesi herhangi bir şekil şartına bağlı değilse de eldeki davada aktif dava ehliyetine sahip olmak açısından önem arz ettiğinden ispat edilmesi gerektiği, davacının bu yönde dava dışı .... ile akdedilmiş yazılı bir taşıma sözleşmesi sunmadığı, dava değerine göre eldeki davanın tanıkla ispat sınırının üzerinde olduğu, bu yönde tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği, dava konusu ürünlerde meydana gelen zarara ilişkin olarak dava dışı ...’nin, dava dışı ...Şti. aleyhine zarar faturası düzenlemesi de davacının husumet hakkına sahip olmadığına işaret etmekte olduğu kabul edilerek davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında 30.03.2022 -30.06.2023 tarihlerini kapsayan... nolu blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortası sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin belirlenen sigorta prim miktarını davalı sigorta şirketine tamamen ödediğini, poliçenin geçerli hale geldiğini, müvekkilinin fiili taşıyıcı olduğunu, hasar bedelinin... firması tarafından... firmasına rücu edildiğini, ... tarafından da bu bedelin müvekkilinden tahsil edildiğini, müvekkilinin aktif husumetinin bulunduğunu, bilirkişi raporu ile haklılıklarının ispatlandığını, bilirkişi raporu gözetilmeden karar verildiğini, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın HMK'nın 114/1-d maddesine göre aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı sigortalı ile davalı sigorta şirketi arasındaki sigorta ilişkisi sorumluluk sigortasına dayanmakta olup, davacı sigortalının taşıma risklerinden doğabilecek sorumlulukları yük sahibine karşı teminat altına alınmıştır.

Dava konusu poliçe incelendiğinde, blok yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi olduğu ve davacı sigortalıya karşı taşıma nedeniyle ileri sürülebilecek talepleri teminat altına aldığı, poliçenin özel şartlar kısmında, sigorta sözleşmesine mal sahibinin imzasının alınması durumunda, hasar halinde tazminatın taşıyıcıya ödenebileceğinin, sigorta sözleşmesine mal sahibinin imzasının alınmaması durumunda ise hasar halinde tazminatın taşıyıcı firmaya ödenebilmesi için mal sahibinin noter tasdikli muvafakatinin veya tazminatın mal sahibine taşıyıcı firma tarafından ödendiğini gösterir belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından yük sahibinin...., ana taşıyıcının ...., alt taşıyıcının ... ve fiili taşıyıcının davacı sigortalı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı, hasar bedelinin ... firması tarafından ...firmasına rücu edildiğini, ... tarafından da bu bedelin müvekkilinden tahsil edildiğini ileri sürmüştür. Mahkemece, yük sahibine hasar bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise miktarına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Buna göre mahkemece yapılacak iş; yük sahibine hasar bedelinin ödenip ödenmediği ve ödeme miktarı araştırılarak, davacının aktif husumetinin olduğunun kabulü halinde ise, davalının bilirkişi raporuna itirazları ve poliçenin teminat dışındaki haller başlığı altında düzenlenen 27. maddesi gözetilerek bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılarak oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesinden ibarettir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...