Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/462 K.2026/448

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davacının, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün ... sicil numarasına kayıtlı şirket olduğunu, şirketin kuruluş işlemleri gereğince ortaklık yapısının davalı ..., ... ve ... isimli kişilerden oluştuğunu, 09/10/2025 tarihinde imzalanan kuruluş sözleşmesinin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ilan sıra numarası ile yayımlanmış olduğunu, davalı ...'ın şirket kuruluş işlemleri gereği münferiden temsil ve ilzama yetkili kılınmış olduğunu, sonrasında Antalya 9. Noterliği’nin 17.12.2025 tarih ... yevmiye numaralı işlemi ile davalı ...'ın şirketteki hisselerinin tamamını ortaklardan ...’e devrederek ortaklıktan ayrılmış olduğunu,

pay devrine ilişkin işlemin Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün ... sıra numaralı ilanı ile 29/12/2025 tarihinde yayımlanmış olduğunu, şirket ortaklarından ...'ün, şirkette temsil ve ilzama yetkili kılınmış olduğunu, şirket ortaklık payının %67 ..., %33 ...'de olacak şekilde şekillenmiş olduğunu, davalının 17.12.2025 tarihli pay devri işlemine ve şirket ortaklığından ayrılmasına rağmen aynı tarihte şirkete ait ticari defter ve belgeleri, şirket muhasebecisi ...’tan teslim almış olduğunu, teslim tutanağına göre davalı tarafça, envanter defteri, genel kurul toplantı defteri, ortaklar pay defteri, gelir-gider faturaları ve evrakları,

banka ekstraları, demirbaş dosyaları, kurum geçici vergiler için stok listeleri, geçici kurum vergisi, KDV, muhtasar beyanları ile şirket adına düzenlenen mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatını teslim almış olduğunu, davalının şirket ortaklığının sona ermesine rağmen elinde şirkete ait genel kurul karar defteri, ortak pay defteri, 2025 envanter defteri, şirket adına alınmış mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatını davacı şirkete teslim etmediğini, buna ilişkin olarak davalı yana noterlik aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, davalıya ihtarnamenin 15/01/2026 tarihinde tebliğ edildiğini,

ancak talep edilen ticari defter ve belgelerin iadesinin yapılmadığını, davalı yanın ihtarnameye karşılık noterlik vasıtası ile cevap verdiğini, şirkete ait elinde bulunan tüm defter ve belgeleri ... (bahsi geçen kişinin, noterde 17/12/2025 tarihinde hisse devrini şirket ortaklarından ... adına vekaleten yürüten kişi) isimli şahsa teslim ettiğini belirttiğini, ancak davalı yanın bu cevabının gerçeği yansıtmadığını, şirket defterinin ticari işlemlerin devamının sağlanması ve şirket faaliyetini sürdürebilmek için şirket merkezinde bulunmasının elzem olduğunu,

defter saklama yükümlülüğünün hukuki ve cezai sorumluluklarının bulunduğunu belirterek davalı tarafta bulunan ve müvekkili şirkete ait, genel kurul toplantı ve karar defteri, ortaklar pay defteri, 2025 envanter defteri, şirket adına alınmış mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatının müvekkili şirkete teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Mahkemece dava dilekçesi henüz davalı tarafa tebliğ edilmeden karar verilmiş olup davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "Ticari defterler 6102 sayılı TTK'nun 64 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup yasal düzenleme ile defter tutmak yükümlülüğü, defterlerin tutulma şekil ve şartları, saklama ve ibrazına ilişkin koşullar, hukuki uyuşmazlıklarda ibrazına ilişkin düzenleme, suret alınması, incelenmesi usulleri yasada düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK'daki yasal düzenlemede defterlerin mahkemece zilyetliğin devrine, teslimine, sahipliğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmayıp, mahkemeye bu hususta verilmiş herhangi bir görev ve yetki de yoktur. Ticari defterlerin birinden alınıp birine teslimine ilişkin icrai işlemle ilgili yasal bir düzenleme bulunmadığından yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ile eski şirket yetkilisi ve ortağı olan davalı ...'ın, müvekkili şirkete iade etmediği ve yedinde bulunan müvekkili şirkete ait genel kurul toplantı ve karar defteri, ortaklar pay defteri, 2025 envanter defteri, şirket adına alınmış mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatının müvekkili şirkete teslimine yönelik tespit isteminde bulunulduğunu, ticaret şirketlerinin faaliyetlerine devam edebilmek adına eldeki davanın açılabileceğini,

bu hususta çokça yüksek yargı kararı bulunması sebebiyle kararın kaldırılarak davanın esasına girerek bir hüküm kurmak adına Mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, TTK hükümleri, yüksek yargı kararları, 6102 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ticari defterlerin tutulmasının, şirketlerde yönetim kurulunun vazgeçilmez görev ve yetkilerinden olduğunu, ticari defter ve kayıtların tutulmasının aynı zamanda vergi mevzuatı gereği de zorunlu olduğunu, bu nedenlerle dava konusu şirkete ait defter ve belgelerin davacı şirket yerinde bulunması gerektiğini, kanun hükümleri,

yüksek yargı tarafından da kabul alınan karineler ışığında davalı tarafın bir dönem temsil ve ilzama yetkili olduğu müvekkili şirket ortaklığından ayrıldığını, yargılama konusu ticari defter ve belgeleri şirket muhasebecisinden teslim tutanağı karşılığında teslim aldığını, aradan geçen sürede ihtarname keşidesine rağmen müvekkili şirkete teslim etmediğini, bu sebeple kararın kaldırılması gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.

Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Dava; eski şirket yetkilisi ve ortağı olan davalının, şirkete iade etmediği ve yedinde bulunduğu iddia edilen şirkete ait genel kurul toplantı ve karar defteri, ortaklar pay defteri, 2025 envanter defteri, şirket adına alınmış mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatının davalıdan alınarak şirkete teslimi istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davalının davacı şirkettin eski ortağı ve yetkilisi olduğu, Antalya 9. Noterliği’nin 17/12/2025 tarih ... yevmiye numaralı pay devri sözleşmesi ile davalının şirketteki hisselerinin tamamını ortaklardan ...’e devrederek ortaklıktan ayrıldığı, pay devrinin ticaret siciline tescil edildiği, davacı şirket tarafından davalıya gönderilen Bornova 2. Noterliği'nin 12/01/2026 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirkete ait genel kurul karar defteri, ortak pay defteri, 2025 envanter defteri, şirket adına alınmış mali mühür, ödeme kaydedici cihaz ve ruhsatının şirkete iadesinin talep edildiği dosyadaki delillerle anlaşılmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Defter tutma yükümlülüğü" başlıklı 64. maddesi ve Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in 4. maddesi; "Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir." şeklinde düzenlenmiştir.

Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in 5. maddesinde de limited şirketlerin yevmiye defteri, envanter defteri, defteri kebir, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterini tutmakla yükümlü olduğu yer almaktadır.

Ticari defter ve kayıtların tutulması yukarıda açıklanan yasal mevzuat gereği zorunlu olup bu nedenlerle dava konusu şirkete ait defter ve belgelerin davacı şirket yerinde bulunması gerekmektedir.

Bu durumda; Yerel Mahkemece ticari defterlerin birinden alınıp birine teslimine ilişkin icrai işlemle ilgili yasal bir düzenleme bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmak ve taraf delilleri toplanmak suretiyle davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere yargılamaya devam olunması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...