Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/149 K.2025/43

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların oğlu olan müteveffa ... ... sevk ve idaresindeki .... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunmakta iken motosiklet sürücüsünün ihlali sonucunda gerçekleşen kazada hayatını kaybettiği, kazada motor sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacıların oğullarının vefatı nedeniyle destekten yoksun kaldıkları, mağduriyetlerinin giderilmesi için başvuruda bulundukları, tazminat taleplerinin teminat dışında kaldığı sürücünün kimliğinin tespit edilemediğinden bahisle taleplerinin karşılanamayacağının bildirildiği,

davacıların yaşadığı mağduriyetin giderilmesine ilişkin tazminat taleplerinin reddedilemeyeceğini ve bu durumda sigorta şirketlerinin ve ... hukuki sorumluluktan kurtaramayacağını beyanla davacıların oğlu müteveffanın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalan müvekkilleri için ayrı ayrı 500,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili yerin İstanbul mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, kazaya karışan ...plaka sayılı aracın işleteni olan ...ihbar edilmesini, olaya karışan aracın trafik poliçesi olup olmadığının tespit edilerek geçerli poliçesinin olması halinde davanın reddedilmesi,

aracın olay anındaki sürücüsünün tespit edilmesi gerektiğini, müteveffanın sürücü olması halinde davanın reddi gerektiğini, müteveffanın yolcu olduğunun somut deliller ile tespiti halinde ise, vekil eden kurumun sorumluluğunun trafik poliçesi olmayan motorlu araca atfedilen kusur oranı ve kaza tarihindeki teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kaza sebebiyle ödenmesi gereken miktar varsa kusur oranı gözetilerek aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, müteveffanın yolcu olmasının tespiti halinde olayda hatır taşıması söz konusu olacağından mevzuat gereği tazminatın buna göre belirlenmesi gerektiğini,

davanın açılmasına sebep olmayan davalının herhangi bir temerrüdü söz konusu olmadığından faiz başlangıç tarihinin tarihi ve türünün kabul edilemeyeceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Tanık beyanları, bilirkişi raporları, aktüer bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre hatır taşıması ve müterafik kusur indirim oranı %20 olarak belirlendiğinden mahkemece de %20 oranında indirim yapıldığı, yine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... esas...karar sayılı ilamına istinaden hatır taşıması ve müterafik kusur indirimlerinde ayrı ayrı %20'şer indirim yapılarak tazminat miktarı hesaplandığı, yine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... esas, ...karar sayılı ilamına istinaden müterafik kusur indirimlerinde reddedilen miktar yönünden davalılar lehine vekalet ücreti de hükmedilmediği, tüm bu hususular birlikte değerlendirildiğinde;

davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... için 42.418,25 TL, ... için 42.418,25 TL olmak üzere toplam 84.836,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davanın kısmen reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müteveffanın kaza neticesinde birden fazla yaralanma sonucu hayatını kaybettiğini, salt kafa travması nedeniyle ölüm meydana gelmediğinden kask takılı olmamasının doğrudan ölüme sebebiyet vermemiş olduğunu, bu nedenle müterafik kusura ilişkin olarak müterafik kusur indirimi yapılmış olmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, müteveffanın ölümünün zararı doğuran doğrudan olay olduğunu, zararın üçüncü kişi durumundaki destekten yoksun kalan davacılar üzerinde oluştuğunu,

hem hatır taşıması hem de müterafik kusur indiriminin birlikte uygulanmasının hakkaniyetli olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte %20 oranında bir indirim yapılmasının da kabul edilebilir nitelikte olmadığını, yerel mahkemece dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; murisin kaza sırasında bulunduğu aracın sürücüsü olduğu yönünden tespitlerin bertaraf edilmediğini, kazanın sürücü kusurundan kaynaklı olması nedeniyle davalı kurum sorumluluğunda olmadığından davanın reddi gerektiğini, müteveffanın çocukları ve dolayısıyla başka hak sahibi olup olmadığının araştırılması ve varsa onlara da desteklik paylarının ayrılması gerektiğini, davacılara peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması ve tespiti halinde hesaplanan tazminattan tenzil edilmesini, reddedilen kısım için müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; kaza anında müteveffa ...yolcu konumunda olduğu, dava dışı sürücünün de kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusuru bulunduğundan davalı şirketin zarardan sorumlu olduğunun izahtan vareste olduğunu, müteveffanın kusurlu olduğu düşünülse dahi bu kusurun destekten yoksun kalan davacılara sirayet etmeyeceğini, kaldı ki yolcu olan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, müteveffanın bekar olduğunu, bu durumda davacı tarafın bu yöndeki itirazlarının haksız olduğunu, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi nedeniyle yerel mahkemece reddedilen kısım yönünden davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olduğunu beyanla davalının istinaf talebinin reddini istemiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; desteğin kask takmamış olması müterafik kusurunu oluşturduğundan ve yolcu olması halinde de arkadaşının aracı olması sebebiyle ayrı ayrı %20 indirim yapılmasında hiç bir isabetsizlik bulunmadığını beyanla davacıların istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. ..., kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaması veya aracın tespit edilememesi halinde maddi zarardan 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince sorumludur.

Davacıların oğlu olan ,... yolcu olarak bulunduğu ...sürücüsü olduğu ...plaka sayılı motosikletin tek taraflı karıştığı trafik kazası sonucu ...vefat etmiş, davacılar bu vefat sonrasında müteveffanın desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle toplam 132.557,02 TL tazminatın davalı ... tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile davacı ...için 42.418,25 TL, davacı .,..için 42.418,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...dan tahsiline karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 03/07/2017 tarih ve .,..soruşturma, ....karar sayılı kararı ile şüpheliler ... ve ... haklarında taksirle ölüme neden olma suçundan şüphelilerin ölmüş olması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kazaya karışan ... plaka sayılı motosikletin kazada vefat eden ...annesi adına tescilli olduğu ve dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına göre kaza günü motosikleti vefat eden ...sevk ve idaresinde olduğunun anlaşılmasına, kazaya karışan motosiklet yolcusu olduğu anlaşılan ve kazada vefat eden ... kafa ve göğüs travması nedeniyle öldüğü bu nedenle kask takmadığının anlaşıldığı, nüfus kayıtlarına göre ölenin bekar ve çocuksuz öldüğü,

araçta ücret vermeksizin hatır taşıması ile yolculuk yaptığının anlaşılması nedeniyle müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle davanın kısmen reddine karar verilmesi halinde davalı lehine karşı vekalet ücret verilmemesinde isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... yönünden 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.2.1 maddesi uyarınca, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin ... iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının (...) tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davadan önce yapılmış bir başvurunun bulunmadığı durumda ise, davalı sigortacı için dava tarihi temerrüt tarihidir.

Somut olayda; davacılar vekilinin davalı ... 06/10/2017 tarihli (havale tarihi bulunmayan) bir dilekçe ile tazminat talebinde bulunduğu, davalı ... ise 28/11/2017 tarihli cevabı ile tazminat ödenmesi talebini reddettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacıların en geç davalı ... 28/11/2017 tarihinde başvurduğunun kabulü gerekir.

Bu itibarla başvurudan itibaren 8 iş günü sonra 07/12/2017 günü davalının temerrüdün gerçekleştiğinin kabulü ile hükmedilen tazminata bu tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken mahkemece dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru görülmemiş ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin faiz başlangıç tarihine yönelen istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurularak davacılar lehine hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatına 07/12/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

....