Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/861 K.2026/119

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-3 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/09/2018 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı olan davalı ...'e ait ve diğer davalı ... idaresindeki ... plaka sayılı otobüsün seyri sırasında sürücünün ani fren yapması sonucu araçta yolculuk eden davacının sırt üstü düşmek suretiyle yaralandığı, araç içi trafik kazası sonucu uğradığı bedensel zarar nedeniyle acı ve ıstırap duyduğu ve iş görememezliğe maruz kaldığını beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50.000,00 TL manevi tazminatın yine olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; araç içi yaralanmanın meydana geldiği ... plaka sayılı vasıtanın müvekkili şirket nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde trafik sigorta poliçesinin bulunduğu, poliçe teminat limitinin kişi başı 360.000,00 TL ile sınırlı olduğu,

sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limiti dahilinde müvekkili şirketin sınırlı sorumlu tutulması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün hadisenin vukunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kusur iddialarının ve zararının usulünce ispatlanması icap ettiğini, olaya ilişkin davacı yanın müterafik kusur durumunun araştırılması tespiti halinde lüzumlu indirimlerin uygulanmasını, olaya ilişkin yürütülen kamu davasının sonucunun beklenmesi, dava öncesi müvekkili şirketinin temerrüde düşürülmediği ve faiz talebinin yersiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı, uyuşmazlık konusu olaya ilişkin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma dosyasında alınan kusur raporuna göre araç sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği, davacının ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, araç sürücüsünün birden önüne köpek çıkması nedeniyle ani fren yapmak zorunda kaldığı, davacının halk otobüsü içerisinde bulunan askılıklara tutunarak kendi güvenliğini sağlamadığı, gerekli tedbir ve önlemleri almadığı, manevi tazminat talebinin de yersiz ve fahiş olduğu,

kaza yapan aracın trafik sigorta poliçesinin bulunduğu ve maddi tazminat talebinin bu poliçe kapsamında teminat altına alındığı, maddi zararın ilgili yönetmelikte belirtilen şekilde saptanması gerektiği, olayın meydana geliş şekli, davacı yanın kusur durumu ve yaralanma derecesine göre manevi tazminat koşullarının oluşmadığını ve talep edilen manevi tazminat miktarının sebepsiz zenginleşmeye neden olacak tutarda istenildiğini, trafik sigortacısının aynı zamanda aracın kasko poliçesini de düzenlediğini,

manevi tazminatın kasko poliçesi tarafından güvence altına alındığını ve öncelikle sigorta şirketinden tahsili gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası örneği, davacının tedavisine ilişkin hastane kayıtları, kusur raporu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesinden temin edilen kusur raporuna göre davacının %80 oranında, yola aniden köpeğin durumu %20 oranında hadisenin vukuna etken olduğu, davalı sürücünün kusurunun bulunmadığının belirtildiği, sürücünün kusursuzluğunun tespiti yapılan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin olay günü davalı sürücü idaresindeki otobüse bindiğini kartını okutup yerine oturmak için koridordan koltuğuna yöneldiği sırada araç sürücüsünün bir anda frene bastığı ve ani fren dolayısıyla dengesini kaybeden davacının sırtüstü yere düşerek yaralandığını, Cumhuriyet savcılığının takipsizlik kararına itiraz edildiği, davalının olayda kusurunun bulunduğu ve araç içi geçirdiği trafik kazası neticesinde davacının maddi ve manevi zararının oluştuğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; olaya dair Adli Tıp Kurumundan temin edilen kusur raporundan sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu tutulması gerektiği, bu itibarla davanın reddi kararının yerinde olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; kazanın vukunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davacı yolcunun gerekli güvenlik tedbirlerini almaması nedeniyle araç içerisinde düştüğü ve davanın reddi kararının yerinde olduğunu, kaldı ki müvekkilinin araç maliki olarak otobüsün tüm bakımlarını zamanında yaptırdığı periyodik denetimini ve muayenelerini de eksiksiz yerine getirdiği, araçta herhangi bir aksaklık ve sorun bulunmadığını, araç işleteni olarak olayın meydana gelmesinde bir kusur ya da hukuki sorumluluğunun söz konusu olmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, yolcu olarak seyahat ettiği otobüsün ani fren yapması sonucu dengesini kaybedip düşmek suretiyle yaralandığını, araç içi trafik kazası neticesinde maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek iş görememezlik zararı adı altında maddi tazminatın ve uğradığı cismani zarardan dolayı duyduğu acı ve ıstıraba karşılık bir miktar manevi tazminatın içerisinde yolculuk yapılan aracın kayıt maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı olan davalılardan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Somut olaya konu olan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 14/02/2019 gün, ... soruşturma numaralı ve ... sayılı takipsizlik kararı incelendiğinde; davacının müşteki ve davalı ...'in şüpheli sıfatıyla dosyada yer aldığı, taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan yürütülen soruşturmada adli trafik bilirkişisinden alınan rapora göre şüphelinin meydana gelen kazada kusursuz olduğunun tespit edildiği, bu halde şüpheliye atfı kabil tecziye edilebilir ihmali bir davranışı olmadığından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 83/2. maddesine göre taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez.

Davacının yolcu olarak bulunduğu otobüs/minibüsün trafik kazası yapması sonucu yaralanması nedeniyle davacı yolcu tarafından taşımayı yapan firma/gerçek kişi ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve diğer zarar sorumlularına karşı açılan bedensel zarara ilişkin tazminat davasında, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 3/l. maddesi uyarınca davacı yolcunun tüketici sayıldığı, davacı yolcu ile davalılardan taşıyıcı firma/gerçek kişi arasındaki taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi niteliğinde bulunduğu,

aynı Kanun'un 73/1. maddesi gereğince tüketici işleminden kaynaklı davalara tüketici mahkemelerince bakıldığı, yine aynı Kanun'un 83/2. maddesinde de diğer kanunlarda hüküm olması halinde dahi 6502 sayılı Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği anlaşılmakla, davacı yolcunun taşımayı yapan firma/gerçek kişi ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve diğer zarar sorumlularına karşı açtığı bedensel zararına ilişkin tazminat davasında görevli mahkeme tüketici mahkemesi olacaktır.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/5636 esas - 2025/11567 karar sayılı ve 08/07/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair kararı)

6100 Sayılı HMK'nun 1 inci maddesine göre görev hususu kamu düzenine ilişkin ve 114/1-c maddesi uyarınca ayrıca dava şartı olduğundan aynı Kanunun 115 inci maddesi uyarınca da her aşamada mahkemece kendiliğinden göz önüne alınması zorunludur.

Buna göre ise o yerde ayrı bir tüketici mahkemesi varsa göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı ve karar kesinleştiğinde talep halinde gönderme kararı verilmesi, aksi halde davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği gözetilmeden işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesine ait olduğu halde Asliye Ticaret Mahkemesince davanın esasına girilerek karar verilmesi usul bakımından hukuka aykırı ve bu husus kamu düzeniyle ilgili olduğundan 6100 Sayılı HMK un 355/(1) inci fıkrası uyarınca resen Dairemizce göz önüne alınmıştır.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince kabulü ile aynı yasanın 353/1 inci maddesinin (a-3) bendi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasına ilişkin kayıtların kapatılarak görevli Antalya Tüketici Mahkemesinde görülmesi için dosyanın Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iade edilmesine, kararın niteliğine göre davalı vekilinin istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...