Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/917 K.2026/205

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13/04/2020 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı olan ve sürücüsü firar eden ... plaka sayılı araç ile davacınun idaresindeki ... plaka sayılı vasıta arasında meydana gelen trafik kazası sonucunda davacıya ait araçta 9.400,00 TL tutarında maddi hasar oluştuğu, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru sonucu hadisenin vuku bulduğu, dava öncesi davalı sigorta şirketine müracaat edildiği ve ödeme yapılmadığı, arabulucu görüşmesinde de anlaşma sağlanamadığını beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla 9.400,00 TL araç hasar bedelinin temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu ve sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limitiyle sınırlı olduğu, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, araç maliki ...'e davanın ihbar edilmesi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi örneği, kusur raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin adli trafik bilirkişisinden temin edilen kusur raporuna göre davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Yasanın 84/d ve 56/c maddelerinde düzenlenen trafik kurallarını ihlali nedeniyle kusur yüklendiği, davacıya ise kazaya etken kural ihlali olmadığından kusur izafe edilmediği, sigorta eksperi tarafından hesaplanan 9.400,00 TL hasar bedelinin KDV ilaveli parça ve işçilik ücreti olduğu, değer kaybı zararının usulünce belirlendiği ve maddi zararın ispatlandığı,

öte yandan arabulucu görüşmesinden kaynaklı vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulamayacağı, aracın ticari olmadığından avans faizi uygulanması koşulunun oluşmadığı, sigortaya yapılan başvuru tarihine göre belirlenen temerrüt tarihinden faiz işletilmesi gerektiği benimsenerek davanın kabulüne ve 9.400,00 TL maddi tazminatın 14/01/2022 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın araç hasar bedeli talep etmesine karşın ilk derece mahkemesinin araç değer kaybı zararına hükmettiğini, maddi zararın tespiti hususunda yeterince araştırma yapılmadığını, delil toplanmadan salt davacının beyanlarına göre zarara hükmedildiğini, ilk derece mahkemesinin benimsediği raporun hükme esas alınamayacağını, davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarında başkaca trafik kazalarına karıştığının belirgin olduğunu, uyuşmazlık konusu trafik kazasındaki hasar bölgesine ilişkin tespit yapılmadığını,

ayrıca aracın anlaşmalı serviste tamir ettirilmesi halinde iskonto uygulanacağından ve davacının aracı anlaşma olmayan yerde onarım yaptırmasından dolayı müvekkili sigorta şirketinin hasar bedeli zarar sorumluluğu bakımından uygun oranda iskonto indirimi yapılması icap ettiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusuru ile sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta maddi hasar oluştuğunu, sigorta uzmanı bilirkişisinin hazırladığı hasar raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğunu, karar içeriğinde araç değer kaybı ifadesinin geçmesinin basit bir yazım yanlışından ibaret maddi hata niteliğinde olup her zaman düzeltilebileceğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu araç hasarı nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, çift taraflı trafik kazası sonucu aracının hasarlandığını belirterek araç hasar bedelinden ibaret maddi tazminatın karşı aracın trafik sigortacısından tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu u karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvururlmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29/04/2009 gün ve ... esas ve ... karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 10/04/1992 tarih, ... esas, ... karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli karar uyum içinde olmalıdır. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İçtihadı Birleştirme Kararlarının bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar ve hüküm arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm veya gerekçe başka ise bu durumun mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır.

Öyle ki, İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir. Ayrıca 6100 sayılı HMK.'nun 294 ve 297. maddelerinde hüküm fıkrasında nelerin yer alacağı açıklanmış.

6100 sayılı HMK.'nun 297/son maddesi gereğince; hükümde, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerinin yer alacağı belirtildikten sonra, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında;

açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli olduğu belirtilmiş, yine anılan kanunun 298/2 maddesi gereğince de; gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı belirtilmiştir.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Gerek Bölge Adliye Mahkemeleri'nin ve gerek Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır.

Somut dosyaya ilişkin dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlar ile mahkemece toplanan delillere göre somut davadaki talebin araç hasar bedeli talebine ilişkin olduğu, davacının araç değer kaybına yönelik bir talebinin bulunmadığı, ancak ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde davanın hukuki nitelemesi olarak araç değer kaybına yönelik dava olduğu belirlenerek gerekçenin de araç değer kaybı istemine ilişkin olarak oluşturulduğu, oysa ki davacının talebi araç hasar bedeline ilişkin olduğundan mahkemenin gerekçesinde yer alan davanın hukuki nitelendirmesinin ve gerekçesinin dava dilekçesi ve aşamalardaki taleplerle uyumlu olmadığı sabittir.

Bu şekilde, gerekçeli kararın hüküm fıkrası ile gerekçe ve davanın hukuki nitelendirmesi arasında uyumsuzluk oluştuğu ve hükmün bu haliyle infazda tereddüt yaratacak nitelikte olduğu açıktır. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemece usulüne uygun biçimde karar verilmesi ve gerekçe oluşturulması amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekir.

2-Somut dosyada hükme esas alınan sigorta eksperi bilirkişinin raporunda, dosya arasına sunulan faturalara atıf yapmakla yetinildiği, aracın hasar gören kısımları tek tek belirlenip gerekli yedek parçalar için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı görülmüştür. Bu hali ile bilirkişi raporu yetersiz olup hükme esas alınmaya elverişli değildir.

O halde, dosya kapsamındaki fotoğraf, fatura vs deliller incelenip karşılaştırılarak, davacıya ait aracın hasar gören kısımları tek tek belirlenip gerekli yedek parçalar için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmak suretiyle aracın kaza tarihindeki hasar bedelinin tespiti amacıyla aynı sigorta eksperi bilirkişiden ek rapor alınarak veya mümkün olmaması halinde farklı bir bilirkişiden, ayrıntılı, kaza ile illiyet bağı kuran, denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru olmamış ve bu nedenle kararın kaldırılması gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...