Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/944 K.2024/150

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ile davalı ... . vekili istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 (a-6) maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 08.12.2017 tarihinde davalı ... ait, davalı ... sevk ve idaresindeki ... nolu aracın bisiklet kullanan davacıya arkadan çarpması neticesinde davacının yaralandığını, açılan soruşturma dosyası ile bilirkişi raporunda davacının kusuru bulunmadığının tespit edildiğini, Antalya Atatürk Devlet Hastanesinden alınan Engeli Sağlık Kurulu raporunda engel oranının %7 olarak tespit edildiğini, ...

Hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunda %8 olarak tespit edildiğini, davacının kaza sonrası çalışamadığını, tedavi döneminde bir takım giderlerin SGK tarafından karşılanmadığını, davalı şirkete başvuruda bulunduklarını, herhangi bir ödeme yapılmadığını, şimdilik 500 TL sürekli iş göremezlik, 100 TL ulaşım gideri, 400 TL fiilen çalışamamaktan kaynaklanan ekonomik kazanç kaybı, 50.000 TL manevi tazminat davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalılar ... ve ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, öncelikle trafik kazasına karışan davalı ... ait tescilli ....plakalı aracın diğer davalı sigorta şirketi olan .... (... .) tarafından sigortalı olduğunu, davacı tarafın maddi tazminat taleplerinin sigorta poliçesinde ön görülen teminat sınırlarını aşmayacağını, davacı tarafça dosyaya sunulan hastane raporlarında ameliyat ve yatış tarihinin toplamda 4 gün olduğu ve sonrasında fizik tedavi kontrollerinin günü birlik yapıldığını, davacının taksi ücretlerini talep etmesinin akla, mantığa ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

tedavi giderlerinin devletçe karşılandığını, kaza tespit tutanağındaki kusur durumunu kabul etmediklerini, davacının maddi tazminat taleplerinin sigorta poliçe teminatı kapsamında kalacağından reddini, sigorta poliçesi limitleri dışında kalan tazminat miktarları açısından, trafik kazası ile ilgili olarak olay yerinde bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak kusur durumlarının ve oranlarının yeninden tespitini istediklerini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... . süresinde cevap dilekçesi sunmamış, ancak davalı vekili aşamalardaki beyanında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... , .... ve ... düzenlenen tedavi evrakları, Antalya 13. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, SGK İl Müdürlüğünün yazı cevabı, ... yazı cevabı, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı raporu, aktüerya bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; mahkemece hükme esas alınan, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından aldırılan ve Asliye Ceza Mahkemesinde hükme esas alınan trafik bilirkişisinin 08/10/2018 tarihli raporunda, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... olayda tamamen kusurlu olduğu, davacı ... kusursuz olduğu olduğunun bildirildiği, kaza tarihi itibariyle davalılar ... ve ... ve aracın ZMMS sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin de poliçe limiti dahilinde maddi tazminattan sorumlu olduğu, maluliyet, kusur raporu ve aktüerya bilirkişi raporu ile sabitlendiği anlaşıldığından,

davacının maddi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulü ile 6.266,72 TL geçici iş göremezlik, 112.142,68 TL sürekli iş göremezlik, 468,00 TL yol gideri olmak üzere toplam 118.877,40 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 18/09/2019 (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla), diğer davalılar açısından olay tarihi olan 08/12/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu olay nedeniyle davacının yaralandığı,

trafik kazalarında cismani zarar bulunması durumunda zarar gören haksız fiil failinden manevi tazminat talebinde bulunabileceği (TBK 56),tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kazanın meydana geliş şekli, paranın satın alma gücü, kusur durumu, maluliyet oranı, davacının olaydan duyduğu manevi üzüntünün yoğunluğu göz önünde bulundurularak, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 08/12/2017 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ...ve ... alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince hüküm tarihindeki duruma göre zararın hesaplanması gerektiğini, buna göre de hüküm tarihine en yakın tarihteki hesabın nazara alınması gerektiğini, ilk derece mahkemesince yapılan hesaplama ve varılan sonucun ise bu belirlemeye uygun olmadığını, eksik ve hatalı bilirkişi raporu dikkate alınarak hüküm kurulmasının kabul edilemeyeceğini, yerel mahkemenin hükmettiği tazminat miktarının davacının manevi zararını karşılamakta yetersiz olup davanın tamamen kabulünün gerektiğini,

mahkemece davacının gelirinin asgari ücret olduğu kabul edilerek tazminat hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından raporda belirlenen emsal ücretin de yetersiz olduğunu, davacının 7.000,00 TL geliri olduğu kabul edilerek bu gelir üzerinden hesaplama yapılması gerektiği ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

Davalı .... . vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda davacının %6 maluliyet oranının oluştuğuna kanaat getirilen ATK raporunun hükme esas alındığını, söz konusu raporun doğru yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmadığını, olayla illiyet bağı tespit edilmeyen ve kişinin daha öncede mevcut olabilecek maluliyeti de söz konusu olabileceğinden bu durumun netleşebilmesi için davacının bizzat muayenesinin yapılması ve yeni maluliyet raporu düzenlenmesi gerektiğini, maluliyet raporları arasındaki çelişkinin de giderilmediğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile yol giderinden de sorumlu olmadıklarını, kusur raporunun kabul etmediklerini,

mahkemece müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, aktüer raporunda 1.8 teknik faize göre hesaplama yapılmamasının hatalı olduğunu, kararda poliçe limiti ile sorumlu olduklarının yazılması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı ... . vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin tazminat hesabı yaparken asgari ücret bazında hesap yapmasının yerinde olduğunu, emsal ücret üstünden yapılan hesabın haksız kazanç elde etme amacı taşımak olup hukuka ve usule aykırı olduğunu, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, davalı şirketin ancak ve ancak poliçe limitleri dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, trafik kazası sonucu yaralanmasından dolayı maddi ve manevi zararının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-) Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalının tam kusurlu oluşu, davacının yaralanmasının niteliği ve derecesi (4 ay geçici ve % 6 sürekli iş göremezlik oranları), paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacı için takdir edilen 20.000,00 TL manevi tazminat miktarı davacının manevi zararlarını gidermeyi sağlayacak nitelikte olmayıp, manevi tazminat miktarının bir miktar artırılması gerekmektedir. Bu nedenle davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik istinaf istemlerinin kabulü gerekir.

2-) Davacı tarafın kaza tarihinden önce aşçı olarak çalıştığı; dosya kapsamındaki sosyal ve ekonomik durum araştırma belgesi, tanık beyanları ve davacı tarafından sunulan sertifikalardan anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından, gerekçeli kararda herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin davacının geliri asgari ücret seviyesinde kabul edilerek iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmıştır.

Oysa ki, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazminatın gerçek zarara göre belirlenmesi gerekmekte olup, davacının yaptığı işle orantılı olarak gelirinin belirlenmesi ve bunun sonucuna göre tazminat hesabının yapılması gerekmektedir.

Bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin, aktüer bilirkişi tarafından emsal ücret olarak belirlenen gelire itibar edilmeksizin, asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabına itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır.

Bunun yanında aktüer bilirkişi tarafından kaza tarihi itibariyle kolluk tarafından bildirilen gelir durumu gözetilerek, bildirilen bu ücretin ortalaması alınmak suretiyle ücret belirlenmiş ve sonucuna göre tazminat hesabı yapılmış ise de, emsal ücretin aynı iş kolunda çalışan kişilerin gelirlerinin somut bir şekilde belirlenebileceği ilgili meslek odalarından sorularak tespit edilmesi gerekir.

Ayrıca bilinen dönem kazancının hesaplanması için, kaza tarihinden itibaren bilinen dönem olan bilirkişi rapor tarihine kadar geçecek süre için ve her yıl için ayrı ayrı olacak şekilde davacının gelirinin belirlenmesi ve bilinen dönemin bu veriler esas alınarak hesaplanması gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; ... ve davacının mesleğine göre taraflarca bildirilecek veya res'en tespit edilecek emsal ücret araştırması yapılabilecek başkaca kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılarak, davacının kaza tarihinden itibaren bilirkişi tarafından rapor tanzim edilecek olan tarihe kadar her yıl için ayrı ayrı yıllık kazancının belirlenmesi, belirlenen bu gelir doğrultusunda bilinen aktif dönem iş göremezlik tazminat hesabının yapılması, pasif dönemler yönünden ise en son bilinen dönem gelirinin asgari ücret seviyesinde artırılarak tazminat hesabı yapılması ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Tüm bu nedenlerle, davacının tazminat hesabına yönelik istinaf istemlerinin kabulü gerekir.

3-) Mahkemenin kabulüne göre ise, sigorta şirketine karşı açılan davalarda sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır. Somut dosya kapsamında yer alan sigorta poliçesine göre davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe limiti 330.000,00 TL'dir. Bu durumda ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulurken, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmolunan tazminat miktarı yönünden, miktar yazılmak suretiyle sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak tazminattan sorumlu olduğunun karara yazılması gerekirken, eksik hüküm kurulmuş olması hatalıdır.

4-) Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekilinin isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

...