Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/945 K.2024/1131

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalının 12/02/2016 tarihinde ...

Marka 3030 tipinde lazer kesme makinesinin satımı konusunda sözleşme yaptığını, davalının sözleşmede kabul ve taahhüt etmesine rağmen lazer makinesinin kurulması ve çalıştırılması konusunda sözleşmede kabul ettiği edimlerini yerine getirmediğini, hasarlı parçaların onarım ve işçilik giderlerinin şimdilik 12750 Euro olduğunu, lazer kesme makinesinin 4 iş gününde onarılacağının tespit edildiğini, lazer kesme makinesi ile ilgili olarak satıcı davalının yetkilisinin makinenin çalıştırılması için görevlendirdiği ... tarafından verilen raporda aynı sorunlardan bahsedildiğini ve 10.000,00 TL para gönderildiğini,

...'a da ayrıca 10.000,00 TL ödeme yapıldığını, ... Yaz. Makine 04/08/2016 tarihinde alınan rapor neticesinde makinenin 2009 yıllarında yurt dışında ... tarafından sökülerek Türkiyeye getirildiğini, makinenin 03/08/2009 tarihinde yetkili ...

Türkiye temsilcisi tarafından kurulumunun yapıldığını, davalı tarafından satılan makinenin aslında bozuk olduğunu ve bozuk olarak satıldığının bu raporla ispatlandığını, davalı şirket tarafından ... servisine hiç başvurulmadığının müvekkili tarafından başvuru yapılınca anlaşıldığını, ... Makina San.

A.Ş.'nin teknik servis ve yolda geçen süre için arıza tespiti için alınan ücret dahil müvekkilinin 2.467,34 TL ödediğini, müvekkilinin lazer kesme makinesinin satın alınmasından sonra da kurulum için oldukça masraf yaptığını, yaklaşık olarak 32.000,00 TL faturalandırılmış masraflarının mevcut olduğunu, öncelikli olarak faturası ekli olarak sundukları makinenin 200.000,00 +KDV TL'ye satın alındığını, 100.000,00 TL peşin olarak ödenmiş olup geriye 100.000,00 TL kaldığını, makinenin tamiratının yapılması ve diğer maddi zararlarda eklendiğinden müvekkilinin davalıya ödeyeceği bir bedelin kalmayacağını,

öncelikli olarak makinenin satım bedelinden müvekkilinin ödeyeceği tamir bedelinin indirilmesine ve bugüne kadar iş yapamadığından dolayı da müvekkilinin menfi ve müspet zararlarının da tazminine karar verilmesini talep ettiklerini, bu maddi kayıpların içerisinde davalı şirketin yerine getirmediği taşıma masraflarının da mevcut olduğunu iddia ederek ... marka lazer kesme makinesinin tamiri için ödenen bedel ve maddi zararları için 50.000,00 TL dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilince verilen 24/01/2020 tarihli dilekçe ile, kurulum ve çalıştırma masrafları ve oluşan gelir kaybına ilişkin ek açıklama dilekçesi sunulmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili firma yetkililerinin davaya konu makineyi kurmak ve faaliyete geçirmek konusunda üzerlerine düşen edimleri yerine getirmekte iken davacı tarafından engellenerek sözleşmeye dayalı edimlerini tamamlayabilme imkanlarının ellerinden alındığını, sözleşmede makinenin kurulumu için taraflarca bir süre belirlenmediğini, makinenin kurulumunun zaman alacağının davacı tarafa belirtildiğini ve kurulum için hazır edilmesi gereken yükümlülüklerin sözleşmede kararlaştırıldığını, ancak sözleşmenin “alıcı yükümlülükleri” kısmındaki bazı yükümlülüklerin davacı tarafından yerine getirilmediğini,

makinenin kurulum ve devreye geçirme işlemlerinin müvekkilinin eliminde olmayan sebeplerle davacının sözleşmede yazan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması ve kurulum yapılacak adresin davacı tarafından açık ve hazır edilmemiş olması sebebiyle tamamlanamadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava konusu LAZER CNC kesme tezgahını çalışır hale getirmek için 70.602,21 TL tutarında makul, kabul edilebilir masraflar yapmak zorunda kaldığı, davacı iddiasına göre çalışır hale getirme süresi daha uzun ise de mahkememizce bilirkişi raporu görüşü doğrultusunda, makineyi kurulum dahil çalışır hale getirme süresinin 14 iş günü olarak kabul edilmesinin makul bir süre olduğu, bu 14 günlük süre için bilirkişi raporu ile belirlenen davacı gelir kaybının 1.256,64 TL olarak belirlendiği bu zararın da makul olduğu, dolayısıyla davacının kurulum ve çalıştırma masrafları ile gelir kaybı zararı toplamının 71.858,85 TL olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği, zira müvekkiline ait kazanç kaybı hesabının doğru hesaplanmadığı, lazer işletmeleri ile lazer makinelerinin günlük kazancının hesaplanması gerektiği, ayrıca 12/02/2016-13/01/2018 tarihleri nazara alınarak yeniden hesaplama yapılması gerektiği, dosya kapsamına sunulan yabancı fatura tercümesinin incelenmesinden yapılan hizmet sırasında tüm parçalarının müvekkili tarafından satın alındığı hususunun gözden kaçırıldığı, yine ... firmasına yapılan ödemelerin dikkate alınması gerektiği, ...’a gönderilen ödemenin de hesaplamada dikkate alınmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık davalıdan satın alınan lazer makinesinin kurulum ve çalıştırılmaması nedeniyle satış bedelinin bakiyesi nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı, kar kaybı alacağı bulunup bulunmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle satış bedelinin bakiyesinden borçlu olunmadığının tespiti ile kar kaybı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 12/02/2016 tarihinde ... Marka 3030 tipinde lazer kesme makinesinin 200.000,00 +KDV TL'ye satımı konusunda sözleşme yapıldığı, sözleşmede kurulumun tamamlanması için bir tarih öngörülmediği, devreye alma işleminin davalıya ait olduğu, davacı için de bir kısım yükümlülüklerin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında davalının kurulum ve çalıştırılmayı taahhüt ettiği, ancak yerine getirmediği, davacının dava konusu LAZER CNC kesme tezgahını çalışır hale getirmek için 70.602,21 TL tutarında makul, kabul edilebilir masraflar yapmak zorunda kaldığı, davacı iddiasına göre çalışır hale getirme süresi daha uzun ise de makineyi kurulum dahil çalışır hale getirme süresinin 14 iş günü olarak kabul edilmesinin makul bir süre olduğu, bu 14 günlük süre için bilirkişi raporu ile belirlenen davacı gelir kaybının 1.256,64 TL olarak belirlendiği, davacının kurulum ve çalıştırma masrafları ile gelir kaybı zararı toplamının 71.858,85 TL olduğu belirlenmiştir.

Davacı yanca anılan kök ve ek bilirkişi raporlarına gerekçeleri de gösterilmek suretiyle itiraz edilmiştir. Taraflar arasında kurulum için bir sürenin öngörülmediği gözetilerek davacı yanın itirazlarında bahsi geçtiği kadar söz konusu makinenin çalıştırılmamasından kaynaklanan bir zararının olup olmadığı ve var ise kapsamı hususunda hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Yine söz konusu sözleşme hükümleri doğrultusunda kurulum ve çalıştırma yükümlülüğünün davalı da olduğu gözetilerek dosya kapsamına davacı yanca kurulum ve çalıştırmaya yönelik sunulan belgeler değerlendirilerek halen keşif sırasında söz konusu makinenin tam anlamıyla kurulum ve devreye alma işinin yerine getirilmediği de anlaşıldığından söz konusu makinenin taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde devreye alma ve çalıştırma için davacı yanın yaptığı ve yapacağı masraflar belirlenerek bedel indiriminin kapsamı tespit edilerek menfi tespit istemi yönünden karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacının istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."