Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1256 K.2025/1093

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ve sevk ve idaresindeki ... plakalı ... marka aracı ile 26.07.2021 tarihinde Denizli ... ...

Mevkii'nde seyir halinde iken maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın müvekkilinin aracının sağ ön ve arka kapı kısmından çarptığını, tam kusurlu olarak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalı ...'a ait olan ... plakalı ... marka aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, araç değer kaybından kazada kusuru bulunan ... plakalı araç sahibi ile davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu üzerine 17.03.2022 tarihinde 7.908,35 TL ödeme yapıldığını ancak müvekkilinin aracının modeli, km'si ve araçtaki hasar miktarı dikkate alındığında yapılan bu ödemenin çok yetersiz olduğunu, dava şartı olarak yapılan arabulucu görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulü ile,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen 100,00 TL'lik bakiye araç değer kaybı bedelinin kazanın gerçekleştiği tarih olan 26.07.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa söz konusu kaza nedeniyle 17.03.2022 tarihinde 7.908,35 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, davacının bakiye taleplerinin haksız olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının değer kaybına ilişkin talepleri bakımından Genel Şartlar Eki'nde yer alan teminat dışı haller ve hesaplama yöntemi gözetilerek değerlendirme yapılması ve daha önce yapılan ödeme de gözetilerek fazlaya ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyaya bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini yine kabul manasında olmamak üzere müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu savunarak davanın esastan ve usulden reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kusurunun bulunmadığının Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınacak kusur raporu ile sabit olacağını, müvekkilinin aracının sigortasını düzenleyen şirket bulunmakta iken davanın müvekkiline yöneltilmesinin yerinde olmadığını, asıl kusurlunun davacı taraf olduğunu, açılan davayı kabul etmemekle birlikte dosyaya celbedilen araç bilgilerinden de görüldüğü üzere davacıya ait aracın önceki tarihli hasar kaydının mevcut olduğunun açık olduğunu, davacının haksız kazanç sağlama niyetinde olduğunu, müvekkili aleyhine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya sigorta şirketi tarafından değer kaybı tazminat bedelinin de ödendiğini savunarak davacının haksız davasının reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…sigorta eksperi bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor yerleşik içtihatlara uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş ve bu bilirkişi raporuna göre hesaplanan 25.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, davalı sigorta şirketi kaza tarihindeki ZMMS sigorta teminat limiti olan 43.000,00 TL ile sorumlu olup davadan önce yaptığı ödemeler ile limitini tükettiğinden, davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... kazaya karışan kusurlu aracın maliki olduğundan 2918 sayılı KTK hükümleri uyarınca işleten sıfatıyla, hem de sürücü olduğundan haksız fiil hükümleri uyarınca da davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen tüm zararlardan kusuru oranında sorumludur. Haksız fiilden doğan tazminat alacaklarında kural olarak faiz başlangıcı olay tarihidir. Zarar gören, tazminat alacağına zararın doğduğu an hak kazanır.

Haksız fiillerde olayın vuku tarihinde alacağın muaccel olduğu ve dolayısıyla borçlunun temerrüde düştüğü kabul edilmekte haksız fiil failinin temerrüdü için ayrıca alacağı istemeye yönelik ihtar keşide edilmesine gerek olmadığı…” gerekçeleri ile.

“Davacının davasının davalı sigorta şirketi yönünden REDDİNE, davalı ... yönünden davanın KABULÜ İLE, 25.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 26.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı ... vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kusurlu olduğu yönündeki tespiti kabul etmediklerini, yargılama sırasında adli trafik bilirkişisi tarafından sunulan raporda müvekkilinin kural ihlali yaptığı yönündeki tespite taraflarınca itiraz edilerek çevredeki mobesse kayıtlarının celbi ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusura ilişkin tekrar rapor aldırılması taleplerinin yerel mahkemece değerlendirmediğini, davacı tarafın sollama yasağının olduğu bölgede hatalı sollama yapması sonucu müvekkilin aracına çarptığını, davacı tarafın söz konusu kazaya sebebiyet verdiğini,

davacıya ait aracın değer kaybı hesabının yapılmasına yönelik alınan 01.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın önceki hasar kayıtları ile davacıya ...

Sigorta A.Ş. tarafından değer kaybı olarak ödenen 7.908,35 TL'nin hiç değerlendirmeye alınmadığını, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin 25.000,00 TL’den mahsup edilmesi gerekirken yerel mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, dava konusu aracın geçmiş tarihli bir çok hasar kaydının olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olayda, DUR işaret levhasına uymayarak geçiş üstünlüğü olan araca davalının çarpması şeklinde meydana gelen kazada davalının tam kusurlu olduğu yönündeki mahkeme kabulünün yerinde olduğu görülmekle kusura ilişkin istinaf itirazının reddi gerekmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı ve hasar bedeli "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Özellikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), daha önce kazaya karışıp karışmadığı hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın kaza tarihindeki hasarsız hali piyasa rayiç değerinin tespiti ile davaya konu kaza sonucu hasarları onarıldıktan sonraki piyasa rayiç değeri tespit edilerek,

aradaki farkın değer kaybı zararı olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamına göre davalı sigorta şirketi tarafından davacıya davadan önce 7.908,35 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Bu durum davacı tarafın da kabulündedir. Ne var ki mahkemece davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan 7.908,35 TL’lik ödeme değerlendirilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi gerçek zarar ilkesine aykırı olmuştur.

Öte yandan dosya arasında bulunan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nden temin edilen belgelerden davacıya ait aracın davaya konu kazadan önce iki ayrı hasar kaydının olduğu anlaşılmaktadır. Hasara yönelik bilirkişi raporu ile de davacının aracında 20/10/2020 tarihli hasar kaydının olduğu ancak detaylarına ulaşılamadığı bilgisine yer verildiği görülmüştür. Bilindiği üzere aynı yerden hasar alan araç için değer kaybı tazminatı talep edilemez.

O halde mahkemece öncelikle 20/10/2020 tarihli kaza nedeniyle dava dışı ... Sigorta A.Ş. nezdinde açıldığı anlaşılan ... hasar dosyasının ilgili sigorta şirketinden getirtilerek dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda yerleşik Yargıtay uygulamasına uygun ve denetime elverişli rapor düzenlenmesinin istenmesi, dava konusu kaza ile geçmiş tarihli hasar kayıtlarının incelenmesi ve davalı sigorta şirketinin davadan önce yaptığı ödeme de değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...