Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1924 K.2024/69

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı... Tic. Ltd. Şti’nin adına kayıtlı, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 08/12/2023 tarihinde kazaya karışarak müvekkili ... ’ın karısı ve oğlunun ölümüne sebebiyet verdiğini, vefat eden ... ve ... kazada hiçbir kusurunun olmadığını, davanın haksız fiilden kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatının tahsili davası olduğunu, davalıların haksız fiilin gerçekleştiği kaza tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü ve alacaklarının muaccel hale geldiğini ifade ederek, alacağın tahsilinin riske girmemesi adına, ihtiyati haciz talebinin kabulü ile davalılara ait araç, gayrimenkul mallar ve bankalar nezdindeki para ve hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 19/03/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, verilen ara karara davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin itirazı üzerine itirazın reddine karar verildiği, davalı şirket vekili tarafından mahkemeye sunulan 23/07/2024 tarihli talep dilekçesi ile İİK'nın 266. maddesi uyarınca teminat karşılığında ihtiyati haczin değiştirilmesi ve kaldırılması talebinde bulunulduğu ve ilk derece mahkemesinin 24/07/2024 tarihli ara kararıyla ihtiyati haczin kaldırılmasına dair görevin icra mahkemesinde olması sebebiyle talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

24/07/2024 tarihli ara karara karşı, davalı .... Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece belirtilen Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile sadece mahkemece verilen ihtiyati haczin infaz edildiğini, ayrıca bir takip talebinde bulunulmadığını, bu sebeple de esas takibin başlatıldığından söz edilemeyeceğinin açıkça ortada olduğunu, mahkemenin vermiş olduğu bu karar sonrası davacı tarafından Alanya İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile yaklaşık 20'den fazla araca ve 30 adet taşınmaz üzerine 1.000,00 TL'lik ihtiyati haciz uygulandığını, söz konusu ihtiyati haczin müvekkili şirkette telafisi güç zararlara sebebiyet verdiğini belirtilen 1.000,00 TL'lik ihtiyati haciz tutarının taraflarına Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak yatırıldığını beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat istemine ilişkin olup; uyuşmazlık ise, İİK'nın 266. maddesi uyarınca teminatın yatırılması karşılığında ihtiyati haciz kararının kaldırılması isteminin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut dosya incelenip değerlendirildiğinde; davacının desteği olan ... ve ... 08/12/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında ölümü nedeniyle destekten yoksun kalmaya bağlı maddi tazminat istemi nedeniyle belirsiz alacak talepli olarak açılan davada davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş, ilk derece mahkemesince 19/03/2024 tarihli ara karar ile 1.000,00 TL dava değeri esas alınmak kaydıyla davalılar ... ve ... Tic. Ltd.

Şti.'ye ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklar üzerine İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiş, davalılar ... ve ... Tic. Ltd.

Şti. vekili tarafından yapılan itiraz sonrasında Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/04/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verildiği ve karara karşı istinaf yoluna başvurulması sonrasında Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 10/07/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında yapılan incelemede davacı tarafından ihtiyati haciz kararının Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan 23/07/2024 tarihli talep dilekçesi ile İİK'nın 266. maddesi uyarınca teminat karşılığında ihtiyati haczin değiştirilmesi ve kaldırılması talebinde bulunulduğu ve ilk derece mahkemesinin 24/07/2024 tarihinde dosya üzerinden yapılan inceleme ile İİK'nın 266. maddesi kapsamında Alanya İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından 1.000,00 TL teminatın yatırılmış olması nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına dair görevin icra mahkemesinde olması sebebiyle ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği ve bu kararın taraflara usulüne uygun olarak tebliği sonrasında davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından yasal süre içerisinde yukarıda özetlenen nedenlerle istinaf isteminde bulunulduğu görülmüştür.

Hukukumuzda, geçici hukuki koruma tedbirleri kapsamında olan ihtiyati haciz İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır. (Kuru, Baki (2019) İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra İflas Hukuku Ders Kitabı, Yetkin Yayınları, Ankara, s.350.)

İhtiyati haciz kararına yönelik olarak borçlu İİK'nın 265. maddesindeki "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir" hükmü gereğince ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak itiraz edebilir. Mahkemenin bu kapsamda yapılan itirazlar üzerine yasal süresi içerisinde verdiği kararlar istinafa tabidir. İtiraz incelemesi de ilk derece mahkemesi tarafından bu çerçevede yapılmadır.

İhtiyati haczin kaldırılması başlıklı İİK'nın 266. maddesindeki "Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer." düzenlemesi gereği ileri sürülen talepler ihtiyati hacze itiraz mahiyetinde olmadığından, asıl takibe geçilmiş ise icra mahkemesi tarafından, aksi durumda ise ihtiyati haciz veren mahkemeden her zaman istenebilecek talepler olduğundan, İİK'nın 265. maddesi kapsamında değerlendirilecek durumlardan değildir.

Yine, İİK'nın 261/3 maddesi "İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır." düzenlemesi gereği ihtiyati haczin infazına ilişkin şikayetler de, icra mahkemesinin görev ve yetkisine girdiğinden, İİK'nın 265. maddesi kapsamında itiraz sebeplerinden değildir.

Bu nedenle itirazların incelenmesi sırasında, itiraz edilen hususların içeriği mahkemece doğru şekilde değerlendirilmeli, itiraz edilen hususun icra müdürlüğünün işlemine yönelik şikayet (örneğin aşkın haciz nedeniyle yapılan memur muamelesini şikayet gibi), yahut İİK'nın 266. maddesi kapsamında ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik bir talep olması halinde ilgili hükümler çerçevesinde değerlendirme yapılmalı, ihtiyati hacze itirazın ise İİK'nın 265. maddesinde sayılan nedenlerle sınırlı olduğu göz ardı edilmemelidir

Tüm bu anlatılanlar sonrasında istinafa konu edilen ilk derece mahkemesinin 24/07/2024 tarihli ara kararının İİK'nın 266. maddesi doğrultusunda verildiği ve daha önceden verilen kesinleşen ihtiyati haciz kararının teminat karşılığında kaldırılmasına dair talebinin reddine dair bir ara karar niteliğinde bulunduğu,

bu anlamda 6100 sayılı HMK'nın 341/1 maddesi ile 2004 sayılı İİK'nın 258. ve 265. maddelerinde belirlenen istinaf yasa yoluna başvurulabilecek bir ara karar olmadığı gibi yukarıda izah edildiği üzere 24/07/2024 tarihli istinafa konu edilen kararın henüz asıl takibe geçilmeyerek sadece ihtiyati haciz tatbik edilmiş olması gözetilerek bu ara karara yönelik itirazların ancak ilk derece mahkemesince değerlendirilebileceği kanaatine varıldığından davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...