Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1373 K.2025/1449

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafından davacı şirket aleyhine Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin halen derdest olduğunu, icra takibine konu 30/09/2021 tarihli, ... seri numaralı ve 25.000,00 TL bedelli çekin altında yer alan imzanın taraflarına ait olmaması nedeniyle Alanya 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile imzaya ve yetkiye itiraz edildiğini, ilgili mahkemenin 28/02/2022 tarih ve ...

K. Sayılı kararı ile şikayet sürelerinni geçmiş olduğu gerekçesiyle davalarının reddine karar verildiğini, davalı şirket tarafından davacı şirket ve yetkilileri hakkında karşılıksız çek düzenleme suçundan Alanya 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile şikayetçi olunsa da yapılan yargılama neticesinde mahkemenin ...

K. sayılı ve 04/03/2021 tarihli kararı ile davacı şirket yetkilisinin beraatine karar verildiğini belirterek; davacının borcunun bulunmadığının tespitini, icra takibinin durdurulmasını, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davacı yan senede ilişkin borcu olmadığı iddiasını ancak ve ancak yine senet mahiyetindeki bir belge ile ispatlamakla yükümlü olduğunu, davalının iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, davacının iddialarını davacıya karşı ileri sürmesi mümkün olmadığını, söz konusu çek ileri tarihli keşide edildiğini, davalı yetkilisinin ...

Bankası Alanya Girişimci Bankasına 6 Temmuz 2021’de teslim ettiğini, söz konusu çekin ... tarafından, şirket adına vekaleten imzalandığını, bu husus Alanya 1. Noterliği 07.06.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesinin celbi ile de ortaya çıkacağını belirterek davacının tedbir talebinin koşulları oluşmadığından reddine, davacının haksız davasının reddine, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminatın haksız ve kötü niyetli davacıdan alınarak davalı müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacı, Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığına karar verilmesi istemi ile dava açmıştır. Kambiyo senedindeki imzanın davacı borçluya ait olduğu yönündeki ispat yükü, senedi elinde bulundurup icra takibine girişen ve senette yer alan imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden davalı alacaklıya düşmektedir.

Bu durumda bonoda yer alan imzanın inkârı hâlinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 211. maddesinde belirtilen yöntem izlenerek sonuca ulaşılmalıdır. Davacı şirket temsilcinin talimat yoluyla isticvabına karar verilmiş, usulüne uygun ihtaratları içeren davetiye tebliğine rağmen davacı şirket yetkili talimat mahkemesindeki duruşmaya katılmamıştır.

İmzayı inkâr eden davacının isticvap edilmesine karar verdiği hâlde, bu davete icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması sonucunu doğuracağından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkememizin 29/12/2021 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve teminat yatırılmakla 30/06/2022 tarihli müzekkere ile icra müdürlüğüne tedbir kararının uygulanması için yazı yazılmakla davalı lehine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi uyarınca tazminata hükmolunması" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; isticvaba ilişkin tebligata çek örneğinin eklenmediğini, isticvap için talimat yazılmasının hatalı olduğunu, talimat duruşmasına elinde olmayan sebepler ile katılamadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, imza inkarına dayalı icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece imza incelemesine esas olmak üzere davacı şirket yetkilisinin isticvabına karar verilmiş, davacı şirket yetkilisinin isticvap duruşmasına mazeretsiz katılmaması nedeni ile takibe konu çekteki imzanın HMK 172. Madde uyarınca davacı tarafından kabul edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle eldeki dava imza inkarına dayalı açılan menfi tespit davası olup, imzanın davacıya ait olduğunu ispat külfeti davalı üzerindedir.

HMK'nın 211. Maddesinde sahtecilik incelemesinin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. Davacı şirket yetkilisine çıkartılan isticvap davetiyesinde, şirket yetkilisinin ne hususta isticvap edileceği hususunun yazılı olmadığı, sadece duruşmaya mazeretsiz katılmadığı takdirde imzayı ikrar etmiş sayılacağı yazılıdır. Hal böyle olunca davacıya çıkartılan isticvap davetiyesinin usulüne uygun olmaması karşısında bu isticvaba değer atfedilerek davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Kaldı ki ispat külfetini ters çevirecek şekilde isticvap da yapılamaz (bknz. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 25.12.2014 tarihli 2014/14271 Esas 2014/18750 Karar sayılı emsal ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli 2017/12-2692 Esas 2019/1003 Karar sayılı emsal ilamı).

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...