Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1652 K.2025/1617

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacının Antalya ili Manavgat ilçesi ... köyü ... parselin (yeni no :... ada ... parsel) maliki olduğunu, söz konusu gayrımenkul kaydına 3. kişinin borçlarına (... San. ve Tic. Ltd. Şti.) teminat olarak 03/12/2008 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı şirket lehine ipotek konulduğunu, 2009 yılında sözkonusu borçlu 3.kişi (... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.) ile davalı şirket arasında alacak konusunda ihtilaf çıkmış ve davalı şirket tarafından Manavgat 3. İcra Müdürlüğünde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ... E. (... E.) sayılı dosya ile 180.000-TL'lik icra takibi yapıldığını, davacının bu takibin 63.000-TL'lik kısmına itiraz da bulunulduğunu, takibin kalan kısmı, tüm ferileri ile birlikte icra dosyasına yatırıldığını, bunun üzerine davalı şirket tarafından,itiraz edilen 63.000-TL kısım için, Manavgat1.

Asliye Hukuk Mahkemesinde ... E-...

K.sayılı dosya ile itirazın iptali davası açıldığını ve söz konusu davada yapılan yargılama neticesinde 23.800-TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verildiğini ve verilen kararın kesinleştiğini, akabinde mahkemece hükmedilen bu kalan para da icra dosyasına ödendiğini ve icra dosyası infaz edildiğini böylece davalı şirket alacağının tamamını tahsil ettiğini, bunun üzerine karşılıksız kalmış ipoteğin fekki için Manavgat 6. Noterliği aracılığı ile davalı şirkete hitaben, 22/02/2016 tarih ... nolu ihtarname gönderildiğini ve söz konusu ihtarname şirket çalışanına 08/03/2016 tarihinde tebliğ edildiğini,

ancak davalının ihtara rağmen yine sözkonusu ipoteği kaldırmadığı gibi cevap vermediğini, belirterek davacı adına kayıtlı olan Manavgat ilçesi, ... köyü ... parselde (yeni no:... ada ... parsel) kayıtlı olan gayrimenkul üzerinde davalı lehine tesis edilmiş olan ipotek şerhinin fekkine/kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı maliki olduğu taşınmazı üzerinde alacaklı lehine tesis edilen ipoteğin borç kalmadığını belirterek ipoteğin fekki istemi ile dava açmıştır. Davacının maliki olduğu Antalya İli Manavgat İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın üzerine davalı lehine "03/12/2008 tarih ... yevmiye numaralı" işlemle "400.000,00TL" bedelli ipotek tesis edilmiştir. İpotek ana para ipoteği niteliğindir.

Davalı Manavgat 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. (Manavgat 3. İcra Müdürlüğü'nün (... E.) ... E.) sayılı takip dosyası ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmış, borç tamamen ödenerek 23/01/2015 tarihinde infazen işlemden kaldırılmıştır. Davacı ipoteğin fekki istemi ile davalıya Manavgat 6. Noterliği'nin 22/02/2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ise ihtar göndermiş, davalıya tebliğ olunmasına rağmen davalının ipoteği kaldırmadığı görülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 875. maddesine göre kesin borç (karz) ipoteği, ana para yanında gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına alır. Alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak ana paranın gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin ödenmesi halinde karar verilebilir.

Davalının ipoteğin paraya çevrilmesi istemi ile icra takibi yapmış olması, icra dosyasının infazen kapatılmış olması, ipoteğin fekki istemi ile davalıya ihtar gönderilmiş ise de ipoteğin kaldırılmamış olması, davalıya başkaca alacağı varsa bildirmesi için mahkememizce verilen kesin süreye rağmen ayrıca alacak bildirmemesi nedenleri ile ipoteğin fekkine ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından İcra Müdürlüğünden ipoteğin terkininin İİK'nın. 153.

Madde hükümlerine dayanılarak istenmesi gerekirken huzurdaki davanın ikame edilmesinin haksız ve usul ekonomisine aykırı olduğunu, İİK m. 153 gereğince ipoteğin tapu sicilinden terkin edilebilmesi için ipotekle teminat altına alınmış borcun icra dairesine depo edilmesinden sonra borçlu tarafından icra mahkemesine başvuru yapılarak ipoteğin terkini kararı alınması gerektiğini, bu yola başvurulmaksızın genel hükümlere göre açılan davanın reddi gerekirken yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka ve usul ekonomisine aykırı olduğunu,

davacının 22/02/2016 tarihli ihtarnameyi gönderdiğini iddia etmişse de tebliğ edilen Hatice Seçen isimli şahsın müvekkil şirket nezdinde çalışmadığını, usulüne aykırı tebliğ edilen ihtarname sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davacının delil olarak sunduğu bu ihtarnamenin usulsüz tebligat dolayısıyla dikkate alınmaması gerekirken yerel mahkemece bu husus gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının usul ekonomisine aykırı ve haksız olarak huzurdaki davayı açtığını, İİK m. 153 hükümlerine göre icra dairesinden ipoteğin terkinini istemediğini,

kendilerine çekilen ihtarnamenin usulsüz olarak tebliğ edildiği hususlarının değerlendirilmediğini, müvekkilinin davaya dahili davalı olarak katıldığını, davanın asıl muhatabı olmadığını, sırf tasfiye memuru olması gerekçesiyle şahsi sorumluluğunun olmayacağını, dava konusu şirketin İstanbul şubesinin merkezden bağımsız olarak ihya edilemeyeceğini, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, davacının yargılama gideri ve avukatlık ücretini dahili davalı olan müvekkilinden değil davalıdan talep ettiği gerekçeleriyle yargılama gideri ve avukatlık ücretinden müvekkilinin sorumlu olmayacağını,

davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, takip konusu borcun ödenmiş olmasına, ipoteğin kaldırılması için gerekli şartların gerçekleşmiş olmasına,

bu konuda taraflar arasında herhangi bir ihtilafın bulunmamasına, İİK'nın 153. maddesi hükmü ipotek alacaklısının icra takibi yapmamış olması hali için geçerli olup somut olayda uygulama yerinin bulunmamasına (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 17.06.2025 tarih 2025/2764 esas, 2025/4610 karar sayılı ilamı), Türk Medeni Kanunun 883. maddesinde yer alan; "alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir." düzenlemesi uyarınca ipotek yükünün terkininin istenebilmesi için ipoteğe bağlanan borcun tamamen ödenmiş olmasının gerekmesine,

kısmi ödeme hallerinde ipotek alacaklısının ipoteği terkinden kaçınma hakkının olmasına, davadan önce ipoteğin terkininin usulüne uygun ihtarname ile davalıdan istenmesine rağmen davalının bu konuda herhangi bir işlem yapmamasına bunun üzerine eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının mevcut olduğunun anlaşılmasına, davalının iddia ettiği gibi eldeki davada dahili davalılık sıfatının bulunmayıp bizzat davalı olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre;

davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...