Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/2407 K.2024/23

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ...’ın lehdar sıfatıyla yasal hamil olduğu, Keşidecisi .... olan ... ait, ... seri nolu, 1.250.000 TL bedelli, 24 Eylül 2024 keşide tarihli, ve yine keşidecisi ... olan ... ait, ... seri nolu, 420.000 TL bedelli, 01 Ağustos 2024 keşide tarihli 2 adet çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını yani kaybolduğunu, çeklerin kötüniyetli kişiler tarafından ele geçirilip, sahte imzalar ile kullanılması ihtimalini engellemek üzere, mahkemenin takdir edeceği teminat karşılığında öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek çeklerin ibraz edilmesi halinde bedelinin ödenmemesi için ... Şubesine müzekkere yazılmasına, akabinde ilgili usul işlemlerinin tamamlanması suretiyle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı çek iptali istemli davada ihtiyati tedbir talep etmiştir.

Mahkemece mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması,

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 757/1. ve 759/2 maddeleri uyarınca çekler elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak zorunda olması, davacının herhangi bir belge sunmaması, yaklaşık haklılığı ve ihtiyati tedbir uygulama şartlarının varlığı konusunda yaklaşık ispat koşulları oluşmaması nedenleri ile ihtiyati tedbir talebinin reddi ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın sebebinin müvekkilinin lehtar sıfatıyla yasal hamil olduğu iki adet çekin rızası dışında elinden çıkmış olması yani kaybolması olduğunu, davacının evine hırsız girdiği, arabasının soyulduğu,

iş yerine tanımadığı kişilerin gelip kendisini gasp ettikleri iddialarında bulunmadığını, zaten böyle bir durum olsaydı savcılığa suç duyurusunda bulunacağını, davacının son derece samimi ve gerçeğe uygun olarak lehtarı olduğu çeklerin herhangi bir kişiye ciro etmemesine ödeme aracı olarak vermemesine rağmen aradığında bulamadığı ve nerede olduğunu bilmediğini ileri sürdüğünün bu vakanın gerçek olması durumunda çekin kaybolmuş olacağının yokunda delilinin olmadığını, bu nedenle delilde ileri süremeyeceğini, ne olduğuna ilişkin delili olsa yada çalanı yahut bulanı bilse bu kişiye karşı dava hakkını kullanacağını, çek zayi davası açmayacağını,

olayda en sağlıklı ve olası tüm riskleri bertaraf edecek ve yegane çözümün çek miktarın bir kısmı yada tamamı kadar teminatın dosyaya yatırılmasını isteyip çeklerin tahsilini tedbir yolu ile engellenmesi olduğunu, tedbirin reddi yüzünden müvekkilinin zarara uğrayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: İstinafa konu ara karar, 22/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Eldeki dava çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir. Hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (6102 sayılı TTK. m. 760). Davacı, çeklerin lehtarı ve hamili olduğu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir.

Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır (Aynı yöndeki içtihat için bknz Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15/11/2017 2016/3882 Esas, 2017/6192 Karar sayılı ilamı).

Hal böyle olunca; ilk derece mahkemesince davacının ihtiyati tedbir talebinin teminat mukabilinde kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş olup davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir. Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...