Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/591 K.2025/534

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin belirlediği peşinatı eksiksiz olarak yatırmak suretiyle 22/12/2016 tarihli ve ... numaralı yönetim kurulu kararıyla ... nolu ikiz villa bağımsız bölüm için ... numaralı üye olarak davalı kooperatife kaydedildiğini, davalı kooperatif tarafından 30/03/2020 tarihli, ... yevmiye numaralı Antalya 5. Noterliği aracılığıyla gönderilen ihtarname ile davalı kooperatifin üyeliğinden çıkarıldığını öğrendiğini, müvekkilinin aynı zaanda ...

Kooperatifinde 13/01/2016 tarihinde mimari proje kontrolörü hizmeti almak için işe başlamış olup davalı kooperatife ait inşaatın proje müellifi de olduğunu, 15/08/2018 tarihinde ise kooperatifin imza yetkilisi tarafından işten çıkarıldığını, mimari proje müellifliğinden doğan parasal haklarının ödenmediği gibi, şantiye şefliğinden doğan özlük haklarının da ödenmediğini, ...

Konakları 2 Arsa ve Yapı Kooperatifinin 27/03/2020 tarih ve .... sayılı üyelikten çıkarma kararının iptaline, ... nolu ikiz villa sahibi olarak kooperatif üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının 21/12/2016 tarihinde alınan ... sayılı kararı ile üyeliğe kabul edildiğini, ancak mali kayıtlar incelendiğinde davacının yalnızca 22/12/2016 tarihinde yapmış olduğu 156.174,50,-TL ödeme olduğunun görüldüğünü, davacının üyelik tarihi itibariyle tercih etmiş olduğu konut için belirlenen bedelin 624.697,50.-TL olup kalan 468.523,00.-TL' nin ödenmediğini, borca ilişkin bir senet de bulunmadığını, bu hususun kendisine noter aracılığıyla ihtar edildiğini, davacının proje müellifliğinden kaynaklanan alacaklarının olduğunu ve güven eksikliğinden bahisle ödeme yapma gayretinde olacağının belirtildiğini, ikinci ihtara cevap vermediğini ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle üyelikten çıkarıldığını, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda. "Kooperatiflerde üyenin borcu belirlenmiş aidat ve sair ödemeleri zamanında yapmaktır. Bu hususta temel ilke üyeler arası eşit işlem yapılmasıdır. Ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde bu husus borçlu üyeye bildirilir. Bu bildirimde ödemenin yine yapılmaması halinde ihraç edileceği de ihtar edilerek kendisine ödeme süresi verilir.

Ödemenin yapılmaması halinde ikinci ihtar çekilir ve buna göre ihraç usulü tamamlanır. Somut olayda ihraç ihtarlarının usulüne uygun yapıldığı davacının halihazırda davalı kooperatife ödenmemiş 468.523,00 TL borcunun bulunduğu sabittir. Her ne kadar davacı proje mükellefi olduğunu iddia etmiş ise de bu iddiasını da ispat edemediği gibi usulüne uygun bir takas mahsup beyanında da bulunmamıştır.

Bunun yanında çıkarma kararı kesinleşene kadar kooperatifin tahsis ile ilgili değişiklik yapma hakkına sahip olduğu anlaşılmakla ana dava ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı reddi" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, asıl ve birleşen dosya davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Asıl ve Birleşen Dosya Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatife ait inşaatın proje müellifi olduğunu, projelerin, tadilat projelerinin müvekkili tarafından çizildiğini, müvekkilinin aynı zamanda dava dışı yüklenici ...

İnşaat şirketinin şantiye şefliğini üstlendiğini, haksız olarak işten çıkarıldığını, proje müellifliğinden doğan parasal hakları ve şantiye şefliğinden doğan özlük haklarının ödenmediğini, proje müellifliğinden ve şantiye şefliğinden doğan tüm alacaklardan davalının, dava dışı yüklenici şirket ile müşterek müteselsil sorumlu olduğunu, kooperatife karşı bu hususta açılan alacak davalarının derdest olduğunu, takas beyanında bulunmadığı iddia edilmiş ise de dilekçelerin yeterince incelenmediğini, yazılı ve sözlü olarak kooperatife mahsup talebini ilettiğini, Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında kooperatifin eski yöneticileri hakkında yargılama yapıldığını, mahkemece ceza dosyasının incelenmeden karar verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Asıl dava, kooperatif üyeliğinden çıkarılmaya dair kooperatif yönetim kurulu kararının iptali, birleşen dava, kooperatif yönetim kurulunun 20/08/2020 tarihli kararının iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davada davacının davalı kooperatife 468.523,00 TL borcu bulunduğu ihtilafsızdır. Nitekim, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da davacının davalı kooperatife 468.523,00 TL tutarında borcu bulunduğu tespit edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde davalı kooperatiften proje müellifliği ve şantiye şefliğinden kaynaklanan alacağı bulunduğunu, bu alacakların kooperatife olan borcundan mahsup edilmesi gerektiğini, bu nedenle davalı kooperatifin davacıyı üyelikten ihraç kararının usulsüz olduğunu beyan etmiş ise de, davacının sunmuş olduğu delillerinin incelenmesinde, davacının davalı kooperatiften mahsup veya takas talep etmediği gibi İzmir 26. Noterliğinin 31/08/2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinde "alacakların tarafıma eksiz ödendiği anda üzerime düşen ödemeyi eksiz tamamlama gayretinde olduğumu tüm iyi niyetimle beyan ederim" şeklinde davalı kooperatife cevabi ihtarname gönderdiği anlaşılmıştır.

Dolasıyla, ilk derece mahkemesinin, davacının takas beyanında bulunmadığı yönündeki kabulü yerindedir. Ancak ilk derece mahkemesince davacının dava öncesinde takas talebinin bulunmadığı kabul edilmesine rağmen, davacının takas iddiasına konu alacağı ispat edemediğine ilişkin kabulü hatalı olmuştur.

Nitekim, davacının davalı kooperatif aleyhine açmış olduğu Antalya 12. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, şantiye şefliğinden kaynaklanan işçilik alacaklarına ilişkin davacı lehine ferileri hariç olmak üzere 5.500,00 TL tutarında işçilik alacağına hükmedildiği, bu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ancak bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve Dairemizce değişik gerekçe ile asıl ve birleşen davaların reddine karar vermek gerekmiştir.

Şöyle ki; taraflar arasında davacının davalı kooperatife 468.523,00 TL tutarında borcu bulunduğu, Kooperatifler Kanunun 27. maddesine göre söz konusu ödemenin yapılmamasının ihraç sebebi olduğu, davalı kooperatifçe davacıya gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun olduğu, buna rağmen davacının ihtarnamelere konu edimi yerine getirmediği, dava aşamasına kadar takas talebinde de bulunduğunu ispat edemediği,

ödemezlik definin ise, aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan durumda ileri sürülebileceği, yani davacının ödemezlik definde de bulunamayacağı, 29/09/2019 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının 8. Maddesi uyarınca peşinat miktarını yatırarak konut tercihi yapan fakat kalan bedeller için kredi veye bono yolu ile aidat miktarı belirlenmemiş üyelerin aidatlarına %9 oranında yasal faiz işletilmesine karar verildiği, buna göre davacının ihtarnamelere konu bedeli ödememesinin kooperatiften ihraç sebebi olduğu ve davalı kooperatifin yönetim kurulu kararlarının yasaya uygun olduğu, Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı kesinleşen dosyasının incelenmesinde ise; davacının bu dosyada taraf sıfatının bulunmadığı, davacının kooperatif eski yönetimine karşı takas veya mahsup talebinde bulunduğuna ilişkin bu dosyada da bir delil olmadığı anlaşılmakla; asıl ve birleşen davanın değişik gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...