Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/60 K.2024/148

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı şirketlerden ihale kapsamında araç kiralandığını, ayrıca kiralanan araçların sürülmesi için şoför kiralandığını, ihale konusu iş kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan, dava dışı işçi ... tarafından Antalya 5 İş Mahkemesi .. E...

K. dosyasından dava açıldığını, açılan dava sonucunda kıdem tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti ,hafta tatil ücreti, UBGT ücreti, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti ödenmesine karar verildiğini, ilamın Burdur İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile icraya konulduğunu icra dosyasına toplam 21.786,19 TL ve 1.058,18 TL ilam bakiye karar harcı ödendiğini, dava dışı çalışanın davalı firmaların elemanı olduğunu, işçi alacaklarından sorumluluğun tümüyle davalı şirketlere ait olduğunu, davalı şirketler ile yapılan hizmet alım sözleşmelerinde ,sorumluluğun şirketlere ait olduğu yolunda düzenleme bulunduğunu, Yargıtay 13 Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarında da davalı şirketlerin sorumlu olduğunun vurgulanmış olduğunu,

kurumca ödenen 21.786,19 TL nin ödeme tarihi olan 21/08/2019 tarihinden,1.058,18 TL nin ödeme tarihi olan 26/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsili yolunda karar verilmesini ve ayrıca alacak tutarı 22.844,37 TL toplam alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı .. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin yersiz ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, Mahkemenin görevsiz olduğunu, teknik şartname ve hizmet sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, davacı kurumun asıl işveren sıfatı ile tüm alacaklardan sorumlu olduğunu, sözleşme ve teknik şartnamede kurumun rücuu edebileceği yolunda düzenleme bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile şirketin kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere sorumluluğunun davacı taraf ile Vı oranında olabileceğini,6552 sayılı Yasa ile değişik İş Kanunu 112 md.si kapsamında davacı kurumun işçi alacaklarından sorumlu olduğunu, ücretler açısından yapılan sözleşmelerin tek tip sözleşmeler olduğunu, ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından davaya yanıt verilmediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... dönemsel sorumluluk ilkesi nazara alınarak ve rücu alacağı olduğu davacının halefiyet gereği davacı yerine talepte bulunduğu dikkate alınarak alacağa ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek her bir davalı yönünden davanın kabulüne ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı ... . vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... . vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı idarenin iddiasında hukuki dayanak olarak öne sürdüğü ihale sözleşmesi ve teknik şartnamede muvazaalı bir durum Söz Konusu olduğunu, idarenin bu sözleşmelere dayanarak taraflarına rücu etmesinin mümkün olmadığını, sözleşme ve teknik şartnamenin tarafların gerçek iradelerini ortaya koymadığını, işverenin sorumluluğunun, devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı tutulduğunu somut dosyada bu iki yıllık sorumluluk süresine göre müvekkilinin işçinin alacaklarından sorumlu tutulmamasının gerektiğini, istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, asıl işveren tarafından dava dışı üçüncü kişiye işçilik hakları nedeni ile yapılan ödemeler ile iş mahkemesinde görülen dava sonucu hükmedilen yargılama giderleri, takip giderleri ve istinaf kanun yoluna başvuru giderlerinin alt işverene rücu istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanmış olan hizmet alım sözleşmesi ile sözleşmenin eki niteliğindeki şartnamelerde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelin her türlü ücret ve alacaklarından sorumlu olacağının düzenlendiği görülmektedir.

7166 Sayılı Kanunun 11. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere "4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” hükmü eklenmiş, daha sonra bu düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi 11.09.2014 tarihinden önce düzenlenmiş olup, Yargıtay'ın yerleşik hale gelmiş kararlarının 4857 Sayılı İş Kanunu'nda 6552 Sayılı yasa ile hizmet alım sözleşmesi ile çalıştırılan işçiye tazminat ve alacaklarının idarece ödeneceği yönünden getirilen değişikliğin işçiyi koruma amaçlı olduğu,

emredici nitelikte olmadığı bu hükmün aksi yönünde tarafların her zaman sözleşme düzenleyebilecekleri, nitekim taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile şartnamede yüklenicinin çalıştırdığı işçinin kıdem tazminatı gibi işçilik haklarından sorumlu olacağı düzenlenmiş olduğundan dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere ödeme yapan idareye karşı sorumlu olduğu, bilirkişi raporu ile davalı vekilinin dava dışı işçiye çalıştırdığı döneme ilişkin sorumlu olduğu tutarın hesaplandığı anlaşıldığından

davalı vekilinin sözleşmede işçilik haklarının üst işveren tarafından ödenmesi halinde alt işverene rücu edileceğine ilişkin açık hükme yer verilmemesi halinde rücu talep edilemeyeceği yönündeki istinaf başvuru sebebi yerinde değildir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel yöntemlere ve oluşa uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...