Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/860 K.2025/1105

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalının trafik sigortacısı olduğunu, 07.01.2018 tarihinde davalıya ait araç sürücüsünün alkolün etkisi ile ve tam kusurlu olarak kazaya karıştığını, bu kaza neticesinde dava dışı ... plaka sayılı araç için hasar bedeli ve değer kaybı ödemesi ve yine ... plakalı araç için hasar bedeli ve değer kaybı ödemesi yapıldığını, ödenen miktarın rücuen tahsili için takip başlatıldığını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptalini, %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, olayın salt alkolün etkisi ile gerçekleşmediğini davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Alınan 28.04.2022 tarihli bilirkişi raporu denetime açık, mevzuata uygun olmakla hükme esas alınmıştır. Buna göre davalıya ait araç sürücüsünün ... istikametinden şehir merkezi istikametine seyri sırasında ...

Petrol ofisi önüne geldiğinde ... plakalı araca arka kısmından çarpması ve çarpmanın etkisi ile ... plakalı araç sürücüsünün ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın meydana geldiği somut olayda davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ve kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiği ... plakalı aracın onarılma bedelinin 15.148,63 TL, değer kaybı bedelinin 3.500,00 TL, ... plaka sayılı aracın onarılma bedelinin 8.330,25 TL, değer kaybı bedelinin 4.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenle davacının tespit edilen ve ödenen miktarla sınırlı olmak üzere bu bedelleri davalıdan talep edebileceği anlaşıldığından davanın hüküm fıkrasında belirtildiği şekliyle kısmen kabulüne, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... plakalı aracı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) poliçesi ile müvekkilince sigorta ettirdiğini, sigortacının, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu,

hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olmasının gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğine dair somut ve bilimsel bir tespit bulunmadığını, raporun genel nitelikte değerlendirmeler içerdiğini, sürücünün alkollü olmasının tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmeyeceğini, Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından,

mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanmasının gerektiğini, kazanın salt alkolün etkisi altında oluşup oluşmadığının saptanması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, trafik kazasında meydana gelen hasar sebebiyle hak sahibine davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, zorunlu trafik sigorta poliçesi genel şartları gereğince aracın alkollü sürücü tarafından sevk edildiği gerekçesiyle sigortalıdan rücuen tahsiline yönelik başlatılan ilamsız takipte sigortalı davalı tarafça yapılmış itirazın iptaline ilişkindir.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kaza tespit tutanağına göre, trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşlayan araçlara davalı şirkete ait aracın arkadan çarpması sonucu zincirleme kaza meydana gelmiş, olay yerinde yapılan ölçümde araç sürücüsünün 1,09 promil alkollü olduğu belirlenmiştir.

İlk derece mahkemesince, bir doktor, bir makine mühendisi, bir sigorta eksperi ve bir trafik uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten rapor almıştır. Bilirkişi heyeti raporunda, tüm kusurun davalı şirkete ait araç sürücüsünde olduğu, kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiği belirtilmiş; davacının yaptığı hasar ve değer kaybı ödemeleri hesaplanmıştır. Mahkeme, bu raporu esas alarak davayı kısmen kabul etmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; benzer uyuşmazlıklarda, mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713, YHGK 14.05.2014 gün ve 2013/17-1098, 2014-644; YHGK 13.05.2015 gün ve 2013/17-2156).

Dosya kapsamına göre kazanın alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği hususu uyuşmazlığın çözümünde temel önemdedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu sunan heyetteki doktorun "nöroloji" biliminde uzman olmadığı, yapılan bilirkişi görevlendirmesinde de nörolog uzmanına yer verilmediği görülmektedir. Raporda kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiği belirtilmiş ise de bu sonuca nasıl ulaşıldığı açık biçimde ortaya konulmamıştır; alkol oranına ilişkin genel bilgiler verilmiş, ancak alkolün somut olayda sürücü davranışı üzerindeki etkisi bilimsel verilerle ilişkilendirilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle Mahkemece alkolün sürüş becerisi üzerindeki etkisini değerlendirebilecek nöroloji uzmanı bir hekim ile kazanın meydana geliş biçimini ortaya koyacak bir trafik bilirkişisinin oluşturacağı heyetten yeniden rapor alınmak suretiyle olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, ve oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken, yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi isabetsiz bulunmuş, davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...