Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/879 K.2025/1168

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında Muğla ili Merkez Yatağan, Ula Akyaka Kavaklıdere, Ören Selimiye, Güllük, Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak, Mumcular ilçeleri ile bağlısı belde ve köyler arıza, bakım onarım işi olarak tanımlanan Muğla ili ... adıyla 812.401,20 TL sözleşme bedeli üzerinden 28/03/2011 tarihli sözleşme imzalandığını ve sözleşmenin 10. maddesi gereği teslimi gereken sözleşmenin %10 oranı olan 812.050,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarının 22/03/2011 tarih ... sayılı Düzce ...

Bankası A.Ş.'ye ait 412.050,00 TL tutarlı teminat mektubu ve 22/03/2011 tarih ... sayılı Düzce ... Bankası A.Ş.'ye ait 400.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, yine davalıya Aydın İl Müdürlüğü sorumluluk alanındaki iş içinde arıza onarım bakım hizmeti olarak 2.910.000,00 TL sözleşme bedeli üzerinden 14/01/2009 tarihli sözleşme imzalandığını ve işbu sözleşme içinde 12/01/2009 tarihli ... sayılı Düzce ...

Bankası A.Ş.'ye ait 174.600,00 TL tutarlı teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, tarih ve sözleşme numaraları belirtilen 3 adet teminat mektubunun iadesi talepli Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ...

Karar sayılı 18/05/2018 tarihli kararı ile talep ve davalarının kabulüne karar verildiğini, işbu grup sözleşme ile tanımlanan işlerin sözleşme süreleri içinde usulüne uygun tamamlanmış ve sözleşmenin taraflar arasında sonlanarak iş bitim belgeleri imzalanmış ve kesin hakedişler yapılarak tahsil edilmiş olduğunu, teminat mektuplarının iadesi talep edildiyse de davalı tarafından teminat mektuplarının iade edilmediğini, sözleşmesi sonlanan iş bitirme evrakları ve son hakedişleri yapılan işlere dair kesin teminat mektupları iade edilmediğinden iadesi talepli dava açılmak zorunda kalındığını, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas - ... Karar sayılı ilamı ile ... sayılı teminat mektubunun iade edildiğini ancak ... sayılı ve ... sayılı teminat mektuplarının halen iade edilmediğini, bu nedenlerle faizle karşılanamayan munzam zarara ilişkin talepleri saklı kalarak, davalı tarafından hukuka aykırı şekilde taraflarına teslim edilmeyen -... Bankası A.Ş'ye ait 22/02/2011 tarih ... sayılı 412.050.00 TL bedelli teminat mektubunun müvekkiline iadesine, -...

Bankası A.Ş'ye ait ... sayılı 400.000.00 TL tutarlı teminat mektubunun paraya çevrilerek 74,203,70 TL alacağın tahsil sonucu bakiye uhdelerinde bulunan 325.796,30 TL bedelin (teminat mektubunun paraya çevrilme tarihi 11/01/2019 olup, işbu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, -... nolu teminat mektubu için 26.426,15 TL, ... nolu teminat mektubu için 29.735,10 TL,

... nolu teminat mektubu için 10.760,94 TL olmak üzere toplam 66.922,10 TL banka komisyon bedelinin işbu mektuplardan ... ve ... nolu teminat mektuplarına dava içinde doğacak komisyon bedellerini talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı şirketin 01/04/2011 - 30/04/2013 tarihleri arasında Muğla ili Merkez, Yatağan, Ula, Akyaka, Kavaklıdere, Milas, Ören, Selimiye, Güllük, Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak ilçeleri ile bağlısı belde ve köylerinde.

14/01/2009 - 30/04/2011 Aydın ili Kuşadası, Didim, Akbük ve Davutlar bölgesinde arıza onarım bakım hizmet alım işlerini yürüttüğünü, davacı tarafın teminat iadesi talebinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler ve sözleşmenin “Teminata İlişkin Hükümler” başlığındaki hususlar yerine getirilmediği için kabul edilmediğini, davacı tarafın teminatlarının iadesi için müvekkili şirkete yaptığı başvurulara, “söz konusu işte çalışan çalışanların izin alacaklarının ödenmesi,

davacı firmanın çalıştığı dönemde sorumlu olduğu bölgelerde çıkan orman yangınları, meydana gelen iş kazaları nedeni ile oluşan risklerin ortadan kaldırılması durumunda, diğer bir ifade ile sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde” yine sözleşme hükümleri çerçevesinde teminatların iade edilebileceği yönünde cevap verildiğini, davacı tarafından da imzalanan sözleşme hükmüne göre, teminat iadesi için gerekli koşulların tek tek sayıldığını, sözleşmenin tarafı olan davacı şirketçe de kabul edilmiş olduğunu, davacı tarafın görevi ifa ettiği dönemde ve hizmet bölgelerinde meydana gelmiş,

davası açılmış veya açılmamış 30 adet hasar/vaka bulunduğunu, hasar bedellerinin toplamının 1.319.903,11 TL olduğunu, arıza onarım bakım işlerini yürüten davacı firmanın görev yaptığı bölgede meydana gelen hasar olaylarından dolayı yüklenicinin sorumluluğuna gidilebileceği dikkate alındığında, meydana gelen hasar olaylarından doğan müvekkili şirket riskleri devam ettiği süre içerisinde yüklenicinin teminatının iadesinin mümkün olmadığını, sözleşmede teminatın iadesine ilişkin koşulların tek tek sayıldığını, davacı tarafın sözleşmeyi dikkate almayarak (yok sayarak) basiretli tacir ilkesine aykırı hareket ettiğini,

sözleşmeye göre teminatın iade edilmesi için yüklenicinin şirkete veya 3. şahıslara mevcut veya muhtemel bir borcu bulunmaması gerektiğini, 3. kişilere verilen zararların tazmin sorumluluğunun davacı yüklenicide olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacının çalıştığı döneme ilişkin 30 adet hasar olayına dair müvekkili şirketin riskinin devam ettiğini, bu risklerin ortadan kalmadan teminatın iade edilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın davacı yanın taleplerinin sözleşmeye ve hukuka aykırı olması ve esasa dair cevapları nedeni ile esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...taraflar arasında Muğla ili Merkez, Yatağan, Ula, Akyaka, Kavaklıdere, Milas, Ören, Selimiye, Güllük Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak, Mumcular ilçeleri ve bağlı belde ve köyleri arıza, bakım ve onarım işleri için Muğla ili ... adıyla 28/03/2011 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve 8.120.401,20 TL bedelli sözleşmenin bedelinin % 10 oranı üzerinden sözleşmenin teminatı olarak dava konusu ...

Bankası A.Ş. tarafından verilme 22/03/2011 tarihli ... sayılı 400.000,00 TL bedelli teminat mektubu ve 22/03/2011 tarihli ... sayılı 412.050,00 TL bedelli toplam 812.050,00 TL bedelli iki adet kesin teminat mektubunun davalıya verildiği, yine taraflar arasında Aydın İl Müdürlüğü sorumluluk alanındaki Kuşadası, Didim, Akbük ve Davutlar bölgesi arıza, bakım ve onarım işleri için 14/01/2009 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve bu sözleşmenin teminatı olarak davacı tarafından davalıya dava konusu ...

Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından verilme 12/01/2009 tarihli ... sayılı 174.600,00TL bedelli teminat mektubunun verildiği, her iki sözleşmede davacının yüklenici olarak yer aldığı, sözleşmelerin sonlanması nedeniyle davacının teminat mektuplarının iadesini talep ettiği, ancak davalının teminat mektuplarının iadesini kabul etmediği, davacının bu nedenle iade talepli bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davalı iade etmeme gerekçesi olarak davacının görevi ifa ettiği dönemde ve hizmet bölgelerinde meydana gelmiş davası açılmış/açılmamış 30 adet hasar kaydı bulunduğunu, davacının sorumluluğu yoluna gidilebileceğini, bu nedenlerle riskin devam ettiğini belirtmiştir.

Davalı tarafça sorumluluğa ilişkin hasar dosyalarının bildirilmemesi ve bu dosyalarda davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespit edilmemiş olması karşısında aynı sözleşme ve teminat mektuplarına ilişkin mahkememizin kesinleşen ... Esas sayılı dosyası kesin delil olarak kabul edilerek dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuna göre davacının davasının kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın teminat iadesi talebinin, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler ve sözleşmenin "Teminata İlişkin Hükümler" başlığındaki hususlar yerine getirilmediği için kabul edilmediğini, davacı tarafından da imzalanan sözleşme hükmüne göre, teminat iadesi için gerekli koşulların tek tek sayıldığını, davacı şirketçe de kabul edildiğini, davacı tarafın sözleşmeyi imzalayarak işi üstlendiğini, sonradan sözleşme koşullarını yerine getirmeden teminatın iadesi talebinin hakkın kötüye kullanımından ibaret olduğunu, sözleşmeye göre teminatın iade edilmesi için yüklenicinin,

şirkete veya 3. şahıslara mevcut veya muhtemel bir borcunun bulunmaması gerektiğini, davacı tarafın görevi ifa ettiği dönemde ve hizmet bölgelerinde meydana gelmiş, davası açılmış veya açılmamış 30 adet hasarın/vakanın bulunduğunu, hasar bedellerinin toplamının 1.319.903,11 TL olduğunu, sözleşme gereğince 3. kişilere verilen zararlardan yüklenicinin sorumlu olduğunu, meydana gelen hasar olaylarından doğan müvekkili şirketin riskleri devam ettiği süre içerisinde yüklenicinin teminatının iadesinin mümkün olmadığını, sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen yükleniciye teminat mektubunun iade edilmeyeceğini beyan ederek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, sözleşme gereğince verilen teminat mektuplarının iadesi ve paraya çevrilen teminat mektuplarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

davalı tarafça sorumluluğa ilişkin hasar dosyalarının bildirilmemesi ve bu dosyalarda davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespit edilmemiş olması karşısında riskin varlığının davalı tarafça ispat edilememesine, taraflar arasında aynı sözleşme ve teminat mektuplarına ilişkin Yargıtay aşamasından geçerek kesinleşen Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında da aynı tespitlerle davanın kabulüne karar verilmiş olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...