Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/942 K.2025/1204

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile açılan davanın Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın çözüm yerinin adli yargı olduğu gerekçesi ile bozulduğunu, temyiz taleplerinin ise Danıştay 13. Dairesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı ilamı ile reddedildiğini, 31/07/2015 tarihli ve ... sayılı başvuru dilekçesi ile davacı firmanın Lisanssız Elektrik Üretim Mevzuatı'na uygun bir şekilde başvurusunu davalı firmaya yaptığını, yapılan başvuruda eksik olduğu bildiren davalı tarafın 18/08/2015 tarih ve ... sayılı yazısının davacı firmaya iletildiğini, iletilen yazıda başvuruya ait evraklarda eksik olduğunun ifade edildiğini, başvuru yapılan yere ilişkin il tarım müdürlüğünden alınan yazının olmadığını ve başvuruya ilişkin abone numarasının bildirilmediğinin ifade edildiğini,

mevzuata uygun olarak eksiksiz yapılan başvurularla ilgili davacı firmanın 04/09/2015 tarih ve ... sayılı dilekçe ile söz konusu eksikliklerin giderildiğini, ancak 02/11/2015 tarih ve ... sayılı yazı ile davalı firmanın başvuruyu reddettiğini, davalı firmanın ret işlemine karşı davacı firmanın mevzuatta belirtilen 3 günlük itiraz süresi içerisinde 17/11/2015 tarihinde itiraz ettiğini, ancak davalı firmanın davacı firmanın itirazına en geç üç iş günü içerisinde cevap vermek zorunda olduğu halde bugüne kadar cevap vermediğini, olmadığı iddia edilen abone numarasının mevzuata uygun bir şekilde tüm üst dilekçelerde yer aldığını,

04/09/2015 tarihli dilekçelerinde bu durumun belirtildiğini, ret işlemini bildiren yazının ekindeki eksiklikleri bildiren ve ret sebebi yapıldığı ileri sürülen her iki belgenin de Lisanssız Elektrik Yönetmeliği ve Tebliği’ne göre zorunlu olmayıp sadece ek bir yazı ile istenmesi halinde bildirilebilecek evraklar olduğunu, davalı firmanın mevzuata aykırı hareket ettiğini, davalı firmanın sürecin başından bugüne kadar yasa, yönetmelik ve tebliğ hükümlerine uymadığını ve keyfi davranarak davacı firmayı mağdur ettiğini, davacı firma tarafından 30/06/2015 tarih ve ..., ..., ...,

... ve ... sayılı başvurularının da mevzuata uygun olmayan şekilde reddedildiğini, konu ile ilgili dava süreçlerinin başlatıldığı, davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklarısaklı kalmak kaydıyla; davalı ... ...’ın başkalarını kayırmak amacıyla tamamen hukuka aykırı olarak davacının 31/07/2015 tarihli ve ... sayılı başvurusunun reddine ilişkin 02/11/2015 tarih ve ... sayılı işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine, başvuru tarihi itibariyle davacının başvurduğu trafo merkezinde başka hiçbir başvurunun olmaması,

teknik açıdan ve mevzuat açısından hiçbir engel olmaması sebebiyle eksiksiz ve hukuka uygun olan başvurularına ait lisanssız elektrik üretim izninin Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubunun verilmesine ve davalı tarafın haksız fiilinden ötürü taleplerinin ret tarihi olan 02/11/2015 tarihinden işbu davanın açıldığı tarihe (27/08/2018) kadar olan üretim kaybına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 301.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine,

bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun verilmesi teknik ve hukuki olarak imkansız ise ilgili yerde kurmak istedikleri Güneş Enerji Santrali'ni faaliyete geçiremediklerinden ötürü mahrum kaldıkları gelirden fazlasına ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere şimdilik 301.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı tarafın lisanssız elektrik üretim izni verilmesi talebiyle yaptığı 31/07/2015 tarih ve ... sayılı başvurunun, davalı şirketçe tanzim edilmiş 02/11/2015 tarih ve ... sayılı yazısıyla reddedildiği gerekçesiyle ilk olarak Antalya 3. İdare Mahkemesi'nde ... Esas sayılı davanın açıldığını, ancak davacının dava dilekçesinde 02/11/2015 tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi talebi yanında. 30/09/2015 tarihinden sonra ...

Merkezi'ne bağlanmak üzere kendileri haricindeki kişilerce yapılan başvuruların da iptalini talep etmesi ve ayrıca dava sonuçlanıncaya kadar ... Merkezi'ne herhangi bir başvurunun kabul edilmemesini de istemesi karşısında yerel mahkeme idari işlem niteliğinde mahkemeden talepte bulunulamayacağı gerekçesiyle davacının dilekçesini reddettiğini, davacının dilekçesini yenileyerek Antalya 3. İdare Mahkemesi'nde ...

Esas sayılı davayı açtığını ve bu davada 31/07/2015 tarih ve ... sayılı başvurusunun reddine ilişkin 02/11/2015 tarih ve ... sayılı davalı şirket işleminin iptalini, başvuru tarihi itibariyle eksiksiz ve hukuka uygun olduğunu iddia ettiği başvurusuna ait lisanssız elektrik üretim izinlerinin verilmesini talep ettiğini, davacının Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasıyla açtığı davanın davalı şirketin 02/11/2015 tarih ve ... sayılı yazısına karşı açıldığını, mahkemenin 20/04/2016 tarihinde görevsizlik kararı verdiğini, görev uyuşmazlığı çıkarılması talebiyle taraflarınca başvurulmuşsa da bu taleplerinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca reddedildiğini ve idare mahkemesinin dosyaya bakmaya devam ettiğini, Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin ... Esas - ...

Karar sayılı dosyasının 20/09/2017 tarihinde karar açıklandığını ve davalı şirketin 02/11/2015 tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verildiğini, başvurucunun ön değerlendirme sonucuna yani 02/11/2015 tarih ve ... sayılı işleme karşı 12/02/2016 tarihinde dava açmış ise de;

henüz dava açmadan önce tekrar başvuru yapması nedeniyle ön inceleme sonucunun olumlu sonuçlandığını, davacının 27/10/2015 tarih ve ... evrak kayıt sayılı dilekçesiyle lisanssız elektrik üretim izni talebiyle bir kez daha başvuru yaptığını ve evraklarını dilekçe ekinde sunduğunu, başvuru ve ekindeki belgelerin davalı şirketçe incelendiğini ve evrakların tam olduğu anlaşıldığından başvurucunun ön değerlendirme sonucunun olumlu olduğuna karar verildiğini, bu durumun 01/12/2015 tarih ve ... sayılı şirket yazısıyla davacıya bildirildiğini, ön değerlendirme sonucunun "Bağlantı Görüşü ve Çağrı Mektubu" verileceği anlamına gelmediğini,

sadece ilgili yönetmeliğe göre yapılması zorunlu ön değerlendirmenin sonucunu gösterdiğinin özellikle belirtildiğini, Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi de ... Esas - ... Karar sayılı kararında uyuşmazlığın adli yargıda çözümlenmesi gerektiği sebebiyle Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin ... Esas - ...

Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve görevsizlik kararı verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, istinaf mahkemesinin kararına karşı davacı tarafça Danıştay'a temyiz yoluna gidilmiş ise de Danıştay 13. Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararında; davacı tarafın temyiz isteminin istinaf mahkemesinin kararının kesin olması nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verildiğini, Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin ... Esas - ...

Karar sayılı kararı tüm sonuçlarıyla ortadan kalktığını, Antalya 3. İdare Mahkemesi'nin davanın yeni esas alan haliyle ...

Esas sayılı dosyasında istinaf mahkemesi kararı doğrultusunda görevsizlik kararı vermesinin beklendiğini, davacı tarafın konuya ilişkin iddia ve taleplerinin hukuki mesnetten yoksun olup taraflarınca kabul edilmediğini, davacının davasını davalı şirketin haksız eylemine ya da işlemine dayandırdığını, davalı şirketin 02/11/2015 tarih ve ... sayılı işlemin haksız olduğunu iddia ettiğini, haksız fiilden kaynaklanan tazminat taleplerinin çözümü konusunda temel düzenleme olan Türk Borçlar Kanunu'na bakmanın gerekeceğini,

tazminat isteminin zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının 31/07/2015 tarih ve ... sayılı ve 04/09/2015 tarih ve ... sayılı dilekçelerine verilen cevapların ortak özelliğinin her iki başvurunun da ön inceleme değerlendirme sonucunun olumsuz sonuçlanmış olması olduğnu,

bu başvuruların sonucunda davacı eksiksiz olarak evraklarını teslim etmiş ve ön değerlendirme sonucu olumlu olarak sonuçlanmış olsaydı dahi mutlaka teknik değerlendirme aşamasına da tabi tutulacağını, davacının kendisini teknik değerlendirmeden de geçmiş kabul edip tazminat talep etmesinin kabul edilebilir olmadığını, davacının 27/10/2015 tarihli başvurusu sonucunda ön inceleme sonucundan olumlu görüş almış ise de teknik değerlendirme sonucundan olumsuz cevap aldığını,

davacının başvurusunun teknik uygunluğunun olmaması nedeniyle ön değerlendirme aşamasının olumlu ya da olumsuz sonuçlanmasının pratikte davanın çözümüne katkısının olmayacağını ve ön değerlendirme aşamasının olumsuz sonuçlanmasından yola çıkarak davacının tazminat hakkının doğmayacağını, davacının başvurusunda belirtilen üretim tesisinin dağıtım şebekesine bağlantısının yapılabilmesi için dağıtım şebekesinin mevcut kapasitesinin yeterli olmadığının tespit edildiğini, davalı şirketin davacı tarafça yapılan başvuruları diğer bir takım başvuru sahiplerini kayırmak maksadıyla reddettiği yönündeki iddiasının ise asılsız olduğunu,

davalı şirketin gerek ön değerlendirme aşamasında gerekse teknik aşamada tamamen mevzuat hükümleri kapsamında hareket ettiğini ve başvuruları yasal mevzuata göre sonuçlandırdığını beyan ederek, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esasa dair vermiş oldukları cevaplar doğrultusunda reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Dağıtım şirketinin mevzuat kapsamında davacı tarafın 31/07/2015 tarih ve ... sayılı dilekçesindeki başvuru sırasında sunulması gereken evraklardaki eksikliği, sonrasında davacının 04/09/2015 tarih ve ... sayılı dilekçesi ile yeniden yaptığı başvurudaki tespit edilen eksikliklerin ilgili Yönetmelik ve Tebliğin ilgili maddeleri kapsamında yapıldığı, dolayısıyla davalı şirkete eksik veya onaysız olarak sunulduğu, davacının 27/10/2015 tarih ... sayılı dilekçesi ile yeniden yapmış olduğu başvuru sonucunda eksiklerin giderildiği,

mevzuat gereği istenilen belgelerin tam olduğu için başvurunun ön değerlendirme sonucunda kabul edildiği görülmüştür. Davacının başvurusu ön değerlendirme sonucunda kabul edildikten sonra davalı şirket tarafından yasal mevzuatın öngördüğü şekilde teknik değerlendirme aşamasına geçildiği ve buna ilişkin teknik değerlendirme raporunun düzenlendiği dosya kapsamı ve bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.

Davalı şirket tarafından yapılan teknik hesaplamalar sonucunda aynı lokasyonda aynı ekonomik bütünlük içerisindeki tüzel kişiliklerin 15 Mw değerindeki kapasite için yaptıkları başvurularından mevcut şebekenin GES kapasitesi 3 Mw olduğundan sadece 3 Mw için bağlantı görüşü ve çağrı mektubu verilmiş olduğu, geriye kalan 12 Mw'lık başvuru mevcut hattın GES kapasitesinin yeterli olmamasından dolayı reddedilmiştir.

Davalı tarafından güç kaybı ve gerilim düşümü hesaplarının bilirkişi raporu ile denetlendiği ve yapılan hesaplamalarının mevzuata uyumlu olduğu denetime elverişli bilirkişi ek raporundan anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından davalının talep başvurularının kasıtlı geciktirdiği, yapılan başvurularla ilgili objektif değerlendirme yapmadığı, davacıya 3 Mw'lık sınırlama getirirken başkalarına bu sınırlamanın getirilmediği iddia edilmiş ise de, bu iddiaların doğrulanmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Antalya 2. İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki ...

Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan raporun, davalının teknik değerlendirme raporunu ve bilirkişi heyetinin görüş ve kanaatlerini desteklemediğini, aksi yönde görüş ve değerlendirmeler içerdiğini, davalının objektif değerlendirme kriterlerini göz ardı ederek müvekkilinin mevzuata uygun başvurularını olumsuz sonuçlandırdığını ve müvekkiline vermediği kapasiteleri yakın bağlantılı olduğu başka şirket ve kişilere tahsis ettiğini, davalının iddia ettiğinin aksine kapasite yetersizliği veya limit aşımının söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin başvuru yaptığı tarihte ilgili trafo merkezinde kapasitenin var olduğunu,

davalı idarenin kusuru ile müvekkilinin gelir elde etmesinin imkansız hale geldiğini, bilirkişi heyetinin tesisin 30 yıllık ekonomik ömrüne denk gelen süre için hesaplama yapmalarının gerektiğini, söz konusu santral müvekkili tarafından kurulması halinde üretim gelirleri ABD Doları cinsiden olacağından, ABD Doları cinsinden hesap yapılmasının gerektiğini, hatalı alınan rapora göre hüküm tesisinin hatalı olduğunu, mahkemece farklı bilirkişilerden itirazlarını karşılar ve diğer raporlarla kıyaslanarak yeniden rapor aldırılması gerektiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, davacının davalı kurumdan 31/07/2015 tarihli ... sayılı lisanssız elektrik üretim izni verilmesi talebinin davalı tarafça usulsüz olarak reddedildiği gerekçesi ile ret tarihi olan 02/01/2015 tarihinden dava tarihine kadar olan üretim kaybı nedeni ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile talep edilen tazminat, bu mümkün değil ise davalının haksız fiil nedeni ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile talep edilen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel yöntemlere ve oluşa uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına,

gerek mahkemece alınan bilirkişi raporlarına gerekse gelen müzekkere cevaplarına göre davacının talep tarihlerinde ilgili trafo merkezinde yeterli kapasite bulunmadığının sabit olmasına, davacının lisansız elektrik üretim tesisi kurulumuna ilişkin talebinin kapasite yetersizliği nedeniyle davalı tarafından reddedilmesinin yerinde olmasına (benzer yönde içtihat için bakınız: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/4907 Esas - 2024/4466 Karar sayılı ilamı), bu gerekçelerle davanın reddedilmesinde de bir isabetsizlik bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre;

davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...