Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/789 K.2025/1306

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACILARIN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili, borçlarının vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında olan müvekkili şirketin İİK'nın 285 vd. madde hükümleri uyarınca borçlarını ödeyebilmesi ve muhtemel bir iflastan kurtulmasına yönelik olarak alacaklılarıyla borçların ertelenmesine yönelik, şirketler ve şahıslar için ayrı ayrı ve bağımsız olarak hazırlanan ön projelerinde belirlenen esaslar dahilinde, şirket ve şahıs işletmesi için ayrı ayrı olmak üzere: İİK'nın 286. maddesine göre konkordato talebinin içermesi gereken konkordato ön projesi ile diğer tüm belgelerin işbu dilekçe ve ekinde eksiksiz olarak sunulduğu dikkate alınarak,

İİK'nın 287. maddesi uyarınca müvekkili şirketine tensiple birlikte üç aylık süre ile geçici mühlet verilmesini ve geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla mahkemece tayin edilmek üzere üzere bir geçici konkordato komiseri görevlendirilmesini, İİK'nın 288. maddesi uyarınca geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğurduğundan, geçici mühlet kararı ile birlikte İİK'nın 294. madde hükmünde belirtilen kesin mühletin sonuçlarına hükmedilmesini ve bahsi geçen hükmün gereği olarak,

mahkemece verilecek geçici mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir icra ve iflas takibi yapılamamasını ve evvelce başlamış olan takiplerin durmasını, yeni ihtiyati haciz, haciz ve e-haciz kararı almamasını, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, haciz ve e-haciz kararlarının uygulanamamasını, geçici mühlet içinde ihtiyati haciz ya da haciz kararlarının uygulanması hallinde bunun durdurulmasını,

geçici mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesinin durmasını ve müvekkili şirketin mal varlığının korunmasına yönelik diğer tedbirlerin alınmasına yönelik karar verilmesini, muhafaza altına alınan menkullerin iadesini, aynı madde gereği; yapılmış takiplerin durdurularak;

borçluların faaliyetlerinin devamı için muhafaza altına alınan menkuller, makine, teçhizat ve araçlar üzerindeki muhafazaların kaldırılması ile menkullerin borçlulara iadesini, ÜK md. 206 gereği imtiyazlı alacaklılar, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takiplerde muhafaza tedbiri alınması ile rehinli malın satışının yapılmasının tedbiren önlenmesini, muhafaza altına alınan menkullerin iadesine varsa yakalama şerhlerinin kaldırılmasını, çeklerin arkasına karşılıksız şerhi yazılmasının ihtiyati tedbir yolu ile engellenmesi ile çeklerin arkasına konkordato tedbir şerhi yazılmasına dair tedbir kararı verilmesini,

çek hesabının komiser nezaretine alınmasını, İK m. 288/2 hükmü uyarınca, geçici mühlet kararının, ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumu'nun resmi ilan portalında ilan olunmasını ve derhal tapu müdürlüğüne, ticaret müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliği'ne, Türkiye Katılım Bankaları Birliği'ne, mahalli ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kurulu'na ve diğer lazım gelen yerlere bildirilmesini.

İİK m. 289/1 hükmü uyarınca mahkemece verilen geçici mühlet içinde olmak kaydıyla, Mahkemenin tayin ettiği geçici komiser ile alacaklıların konkordato talebine ilişkin beyanları dikkate alınmak suretiyle, müvekkili şirket tarafından teklif edilen konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde, şirket müdürüne “iflas nizamnamesi gereği” geçim imkanı sağlanması ite huzur hakkı tesisini,

müvekkili şirkete alacaklıları ile konkordato yapabilmesi için bir yıl süre (gerektiğinde altı ay uzatılmak kaydı ile) ile kesin mühlet verilmesini ve kesin mühlet kararı ile birlikte geçici komiser ya da komiserlerin görevlerinin devamı ile İİK m. 294 vd. hükmünde belirtilen kesin mühletin tüm sonuçlarına hükmedilmesini;

mahkeme tarafından verilecek kesin mühlet içinde ve mahkemenin görevlendirdiği komiser nezaretinde yapılacak alacaklılar toplantısı ve İİK hükümlerine göre işletilen yasal prosedürün tamamlanmasının ardından, İİK'nın 305 madde hükmü uyarınca konkordato projesinin tasdiki için belirtilen şartların yerine getirildiği mahkeme tarafından tespit edildiği takdirde, İK'nın 306. madde hükmü uyarınca nihai proje kapsamında konkordatonun tasdikini, İİK'nın 307. maddesi gereğince gerekli koşullar mevcut olduğundan rehinli malın muhafaza atına alınması ve satışının ve bu konuda ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

İİK 308/h gereği yasal süreç takip edilerek gerekli anlaşma ve yapılandırmaların yapılmasını, konkordatonun tasdiki kararı ile birlikte, İİK'nın 306. maddesi uyarınca tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...İlk dava dilekçesi ile davacı şirket ortakları ... ve ... adına da konkordato talebinde bulunulmuş ise de, Mahkememizce gerçek kişiler hakkındaki dava bu dosyadan tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilmiştir. Konkordato talep eden her iki davacı şirketin de yetkili temsilcilerinin ortada olmadığı, komiser tarafından kendilerine ulaşılamadığı, projede öngörülen satış ve karlılık hedeflerine ulaşamadıkları, ...

Gıda Şirketi'nin şirket merkezinin kapalı olduğu, geçici mühlet süresi boyunca hiçbir faaliyetinin bulunmadığı, herhangi bir satışının da olmadığı, borca batık oldukları, her iki şirketin de bu haliyle konkordato projesinin gerçekleştirme imkanlarının olmadığı, konkordato talebinde samimi olmadıkları, herhangi bir ödeme amaçlarının da bulunmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle davacıların konkordato taleplerinin reddine, tedbirlerinin kaldırılmasına, her iki şirketin de iflasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece konkordato komiseri ara raporuna karşı beyan ve itiraz süreleri beklenmeksizin duruşma açılarak hüküm verildiğini, bilanço, mizan, mali değerler ve konkordato komiseri ara raporu gözetildiğinde, müvekkili şirketlerin borca batık olmadığının, dolayısıyla iflasa tabi olmadıklarının gözardı edildiğini, müvekkili şirketlerin borca batık olmadıklarının konkordato komiserinin ara raporu ile de belirtildiğini, konkordatonun başarıya ulaşamayacağına yönelik ise mahkemece hiçbir değerlendirme yapılmadığını,

müvekkillerinin İİK'nın 297. maddesine aykırı davranışı veya geçici komiserinin talimatlarına uymaması ya da alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiğine yönelik bir iddianın dahi ortada olmadığını, şirket yetkilileri tarafından tefrik kararı verilmiş olmasının, konkordato komiseri ara raporuna itiraz ve beyan sürelerinin beklenmemiş olmasının, usule uygun bilirkişi raporunun tanzim edilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davacıların konkordato taleplerinin reddine, her iki şirketin de İİK'nın 292. maddesi uyarınca iflasına karar verilmiştir.

İİK 292/ son fıkrası; “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, borçlu şirketlerin yetkili temsilcilerinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu durumda, borçlu şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde içtihat için bakınız: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin; 2022/2546 Esas - 2022/5635 Karar, 2023/3541 Esas - 2023/4144 Karar, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2020/2161 Esas - 2021/269 Karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2021/490 Esas - 2021/752 Karar sayılı ilamları).

Sonuç olarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...