Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2087 K.2025/564

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin fast food yemekler yapan ... adında birden fazla şubeleri olan restoran işletmecisi olduğunu, müvekkili şirketin merkez adresinin Muratpaşa/Antalya olduğunu, müvekkili şirketin ... Mahallesi ... Sokak No:... Kat:... Antalya adresinde bulunan şubesinde ... abone-tesisat numarasıyla ve müvekkili şirketin ... Mah. ... Sk. No:...

Antalya adresinde bulunan şubesinde ise ... abone-tesisat numarasıyla davalı şirketten elektrik satın alınarak ticari faaliyetlerin yürütüldüğünü, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin müvekkilinin kaçak kullanım yapıldığı gerekçesiyle kayıp kaçak bedeli adı altında haksız ve hukuka aykırı bedeller yansıttığını, davalı şirketin personellerinin kurumun menfaati doğrultusunda hareket ettiğini, davacı kurum tarafından kaçak tespiti yapan personellere prim ödemesi yapıldığını belirterek,

davalı kurumca müvekkili kurumun aleyhine yapılan haksız işlemin iptaline, müvekkilinden haksız olarak tahsil edilen bedel olarak şimdilik 10,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 26/05/2023 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 133.667,50 TL'nin ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını kısmi dava olarak nitelendirdiğini ve dava değerini 10,00 TL olarak gösterdiğini, davacının dava değerini düşük göstererek harcını eksik yatırdığını, müvekkili şirket çalışanlarının davacı şirketin iki farklı faaliyet adresinde yapmış oldukları inceleme ve denetim esnasında davacının haksız ve hukuka aykırı biçimde ana giriş borudan R-S-T kablolarla direkt olarak dükkana enerji vererek sayacına müdahale ettiğinin ve sayacının normal endeks kaydını engellemek suretiyle müvekkili şirketi mağdur ettiğinin tespit edildiğini, davacının müvekkili şirketten habersiz bir şekilde sayacın ölçü bölümüne müdahale ettiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...

Karar sayılı ve 04/10/2023 tarihli kararı ile; "... bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere ... tesisat numaralı elektrik aboneliği için 11/11/2021 tarih ... seri numaralı, ... tesisat numaralı elektrik aboneliği için 12/11/2021 tarih ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, bu tutanaklara göre kaçak kullanımın tespit edildiği, kullanılan enerjinin sayaçtan geçmediğinin belirtildiği, ana baradan sayaca girmeden harici hat ile enerji alınması ve bir kısım cihazların beslenmesi durumunun kaçak elektrik kullanımı anlamı taşıdığı,

davalı elektrik kurumu tarafından yapılan güç tespit değerlerinde herhangi bir hataya rastlanılmadığı, tutanak sonrası tüketim kaydında tutanak öncesine göre ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından %45,48 oranında, ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından ise %46,15 oranında artış olduğu, davalı elektrik kurumu tarafınca ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından kaçak elektrik faturasının 89.824,41-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının ise 39.504,16-TL olarak,

... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından ise kaçak elektrik faturasının 126.734,75-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının ise 55.754,32-TL olarak düzenlendiği, elektrik mühendisi bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucunda ise ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından kaçak elektrik faturasının 51.327,01-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının ise 22.561,06-TL olarak, ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından ise kaçak elektrik faturasının 72.419,86-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının ise 31.841,96-TL olarak hesaplandığı, aradaki farkın günlük ortalama çalışma saatinden kaynaklandığı,

davalı kurum tarafından yapılan hesaplamalarda günlük ortalama çalışma saati değerinin 14 saat olarak kullanıldığı, raporda ise bu saatin 8 saat olarak alındığı, zira Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 45/3 maddesine göre sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri, vardiyalı hizmet veren tüketicilerden tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, 2 vardiyalı çalışanlar için 14 saat, 3 vardiyalı çalışanlar için 21 saat üzerinden hesaplama yapılacağının belirtildiği,

her ne kadar davalı elektrik kurumu tarafından 14 saat esas alınarak hesaplama yapılmış ise de davacı şirketin 45/3, c bendinde sayılan iş kollarına girmediği, davacının fast food restaurantı olduğu bu sebeple yönetmeliğin ç bendinde belirtilen diğer tüketicilerde.

8 saat hükmü gereği, işlem yapılması gerektiği, davacı şirkete ait işletme 45/3, c bendi gereği 2 vardiyalı çalışan bir yer ise bu hususun davalı kurum görevlileri tarafından kaçak elektrik tutanağında belirtilmesi gerektiği, tutanakta böyle bir belirlemede bulunulmadığı anlaşılmakla 45/3, ç bendine göre hesaplama yapılmasının uygun olduğu,

böylelikle bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın doğru olduğu anlaşılmakla ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından olması gereken kaçak elektrik faturasının 51.327,01-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının 22.561,06-TL, ... tesisat numaralı elektrik aboneliği bakımından ise olması gereken kaçak elektrik faturasının 72.419,86-TL, kaçak ek tahakkuk faturasının ise 31.841,96-TL olduğu, böylelikle davacı tarafça ödenmesi gereken bu bedeller toplam ödenen 311.817,64TL'den düşüldüğünde 133.667,50-TL'nin ( 311.817,64 - 178.149,89-TL = 133.667,50-TL) davacıya iadesi gerektiği" gerekçesiyle; davanın kabulü ile.

133.667,50.-TL'nin son ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davalı vekili 17/11/2023 tarihli istinaf dilekçesinde; kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin madde b kapsamında kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini ve müvekkili kurum tarafından yapılan hesaplamanın doğru olduğunu, mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, kaçak/usulsüz elektrik kullanıldığından bahisle davacıdan haksız yere tahsil edilen bedelin istirdadı istemlidir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacıya ait ... Mahallesinde bulunan iş yerinde 11/11/2021 tarihinde ana giriş baradan R-S-T üç faz alınarak sayaçtan geçirilmeksizin kaçak tüketim yapıldığına ilişkin tutanak düzenlendiği, davacıya ait ... Mahallesinde bulunan iş yerinde 12/11/2021 tarihinde ana giriş baradan R-S-T kablolarla dükkana direk olarak enerji verildiği, nötr ve toprak kablosu çekildiği, kullanılan enerjinin sayaçtan geçmediğine ilişkin tutanak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu 11/11/2021 tarihli ve 12/11/2021 tarihli kaçak/ usulsüz elektrik tespit tutanaklarının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan ve 30/05/2018 tarihli resmi gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 44. maddesinde; "(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır."

45. maddesinde; "(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır." şeklinde düzenlenmeler bulunmaktadır.

Davacının kaçak elektrik tüketimi yaptığı dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf; tüketim miktarına ve fatura bedeline ilişkindir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yukarıda açıklanan yönetmelik hükümlerine uygun bulunmasına, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 9.130,82 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 2.283,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.847,82 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, (Harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına)

3-İstinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydedilmesine,

4-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

...