Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1299 K.2026/86

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketten ... plaka sayılı aracı satın aldığını, araç bedelinin ödenmesi için 16.09.2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, vadesi 16.10.2020 tarihinden başlamak üzere birer ay vadeli 16.10.2023 tarihine kadar olan 37 adet bono verdiğini, bonoların bu sözleşmede yazılı olduğunu, müvekkilinin davacının vade tarihinden de çok önce tüm bonoları davalı şirketin banka hesabına ödediğini, bonoları kendisine teslimini ve sicil kaydının silinmesi için de noterliğe ibra belgesi vermesini talep ettiğini, davalı şirketin bugüne kadar bonoları iade etmediği gibi noterliğe ibra da vermediğini,

davacının dava konusu bonolardan borçlu olmadığının tespiti ve noterlik tescil kaydının kaldırılması için bu davayı açma zorunluluğunun olduğunu beyanla; bonoların ve noter mülkiyetin saklı tutulması satış sözleşmesinin icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu toplam 37.000,00 TL bedelli bonolardan borçlu olmadığının tespitini, bonoların iptalini ve müvekkiline iadesi, mülkiyetin saklı tutulması satış sözleşmesinin noter tescilinden silinmesini karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...

Karar sayılı ve 08/03/2024 tarihli kararı ile; "...taraflar arasında ... marka, ... model ... plaka sayılı aracın davalı tarafından davacıya satışına ilişkin olarak Denizli 6. Noterliğinin 16/09/2020 tarihli ... yevmiye nolu mülkiyetin saklı tutulması kaydı ile satış sözleşmesi imzalandığı, araç bedelinin sözleşmede 37.000,00 TL olarak belirlenerek alıcı davacı tarafından bu bedelin her biri 1.000,00 TL bedelli 37 adet, düzenleme tarihleri 16/09/2020 olan ve vade tarihleri 16/10/2020 ile 16/10/2023 tarihi arasında her ay için ayrıca düzenlenen bonolar ile ödeneceğinin hüküm altına alındığı,

davacı tarafından delil olarak sunulan banka ödeme dekontlarının incelenmesinde açıklama olarak "... model passat senet karşılığı 2./3.4... taksit" şeklinde her bir senet için ödeme yapıldığı, dekontlardaki açıklama bölümü ve taraflar arasındaki mülkiyetin saklı tutulması kaydı ile satış sözleşmesi içeriği dikkate alındığında davaya konu bonoların davalıya araç satış bedeli olarak verildiği ve davacı tarafça bono bedelleri ödenmekle bonoların bedelsiz kaldığı" gerekçesiyle;

- Davacının, Denizli 6. Noterliğinin ... yevmiye nolu 16.09.2020 tarihli Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Araç Satış Sözleşmesinde belirtilen dava konusu 16/10/2020 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/11/2020 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/12/2020 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/01/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/02/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/03/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,

16/04/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/05/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/06/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,16/07/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/08/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,16/09/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/10/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/11/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/12/2021 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,

16/01/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/02/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/03/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/04/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/04/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,16/05/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/06/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/07/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/08/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli,

16/09/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli, 16/10/2022 vade tarihli 16/09/2020 tanzim tarihli 1.000,00 TL bedelli emre yazılı senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davalı 20/05/2024 tarihli istinaf dilekçesinde; kendisine mahkemece tebligat yapılmadığını, diyalog eksikliğinden uyuşmazlığın çıktığını, takas alacağı bulunduğunu, kendisinin mağdur edildiğini, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, araç satış sözleşmesinden kaynaklı verilen bono senetlerine ilişkin menfi tespit davasıdır.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Dosyada mevcut Denizli 6. Noterliğinin 16/09/2020 tarihli ... yevmiye nolu mülkiyeti saklı tutulması kaydı ile satış sözleşmesiyle; ... marka, ... model ... plaka sayılı aracın 37.000,00 TL bedelle davalı tarafından davacıya satıldığı anlaşılmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında öncelikle görev açısından inceleme yapılmıştır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir. Satıcı. Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi kapsar.

Tüketici ise Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 3. maddesinde de “Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Davacının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 3/k maddesinde düzenlenen; tüketici, davalının da aynı kanunun 3/ı maddesinde düzenlenen sağlayıcı konumunda ve davaya konu satış sözleşmesinin de kanunun 3/l maddesinde düzenlenen tüketici işlemi mahiyetinde olduğu ve davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevi tüketici mahkemesine ait olduğundan, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, kararın kaldırma nedenine göre davalının istinaf itirazları incelenmeksizin; istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK'nun 353/1.a-3 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-HMK'nun 353/1.a-3 maddesi uyarınca Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 08/03/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

4-Davalıdan peşin alınan istinaf karar harcının talep halinde davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,

5-Davalıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye irad kaydedilmesine,

6-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararla değerlendirilmesine,

...